Nama 59
190301

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA,

No. 59-

NIU TIRENI KI INGARANGI.

Nga Kainga o nga Rangatira.

KUA kite koutou i etahi o nga korero o te kainga o Rore Onoro i te reta a Terei Ngatai i roto i TE PIPI. I tino whakamanu-hiritia matou e tera o nga totara o Ingarangi. He mea tono mai matou nga Maori kia haere atu kia kite i a ia, i tona kainga. Kaore he korero mo te tu o te kainga o tenei hanga o te Rore. I te taonga atu e takoto ana tona hakari ki a matou. Kaore i arikarika te haere. I reira, katahi matou ka kite i tona tamaiti he ingoa maori te ingoa, ko Huia, he mea karanga i muri i a Ngatihuia he hapu no Ngatirau kawa. E tu mai ana tena tamati rangatira me tona ingoa Maori. Hei a taua ia hei te maori ka whai i te ingoa pakeha. Kua hei whakarere o taua ingoa Maori. Ka mutu te kai, ka haere matou ki tetahi wahi o Ranana i whakaritea ki Parihi, tino taone o te Wiwi te ahua. Te raenga ki reira, ka hoki mai a Rere Onoro me te wahine, ka riro ko taua tamaiti nei hei rangatira mo matou. Kei te tekau ma rua pea ona tau. Ka kawea matou e ia ki tena wahi ki tena wahi, ko ia katoa ki te utu. He nui atu tona koa ki to matou haerenga atu hei manuhiri mana, me tona whakahihi ano ki tena ingoa Maori. Ka mutu te mihi a te whatu i kona, ka hoki mai matou.

Wehiminita Api. (Westminster Abbey)

Ko te whare tenei i karaunatia ai te Kingi. He mea tino whakapaipai taua whare mo te ra o te karangatanga. I nga ra i muri mai i te karaunatanga o te Kingi, ka whakapuaretia taua whare ki te katoa, kia ki te i nga mea whakapaipai, i te tuuru hoki i karaunatia ai ia. I te ra hoki o te karaunatanga, ko nga rangatira anake i uru atu ki roto. E tekau, e rima hereni te utu e ahei ai te uru ki roto. He moni iti noa iho enei ki te pakeha, i te whainga kia kite i te ahua o te whare i karaunatia ai to ratou Kingi, whakararangi ai te haere, i te nui o te tangata e haere ana kia kite. Ko nga mea kua tae wawe mai hei mua, kaati e pau ana i te tangata, wahine, te toru te wha haora e tatari ana katahi ano ka kite. He pirihimana ra ano ki te whakahaere. I tetahi ratapu, ka haere matou ki reira ki te karakia. Ko to matou kitenga tenei i taua whare. I noho matou ki nga taha kinga nohoanga o nga mema o te whare o raro o te Paremata o Ingarangi. Ka kino te haere a te pakeha ki te karawhiu i te karakia. Hei te hunga hapai i nga himene, haere te reo wahine, me te reo haruru maene- ene ana ki te taringa. Ka mutu te karakia ka haere atu matou kia kite i te tuuru i karaunatia

ai te Kingi, me era atu kingi, kuini ka ngaro atu ra ki te po. Kua tawhito taua tuuru nei, ehara rawa nei i te tuuru whakapaipai, engari kei a ia te mana, me te toto rangatira, mo te nui o nga kingi kuini kua karaunatia i runga i a ia. Ka tae matou ki te wahi e kore nei te katoa e tae, peke tonu ko nga momo kingi kuini pirinihare tae ana ki reira. Ka mutu u tena mahi a te matakitaki ka hoki ki to matou puni.

Te Kainga o te Tiuka o Wehiminita

I haere katoa matou nga hoia o nga koroni kia kite i tenei kainga, i te Tiuka hoki. Nana ano i tono mai kia tae atu matou ki reira. Ko tona kainga kei runga i te rohe o Ingarangi me Weira. He roa te wa i haere ai to matou tereina katahi ano ka tae. Ka heke ki raro o ka haere hoki ki te awa, kei reira ona tima hei hari i a matou ki tona kainga. Ki eke ki nga tima, ka whakaheke te rere. Ka matakitaki ki to a whenua. O nga mea rarahi ou tu kainga e noho ake nei. Te taenga ki te wahi i te whare ka heke ki raro o te tima, ka haere atu ki te whare i runga ano i ta te hoia tu haere. Wehi ara te ahua o tena whare ki te haere atu. He whenua riro tonu i tena whare. Ko te Tiuka raua ko tona wahine i mua o te whare e tu mai ana he whakatau he powhiri hoki i a matou. He tamariki noa taua tangata nei. Ki taku mohio kaore ano kia toru tekau ona tau. Ko tetahi tenei o nga tangata rangatira atu o Ingarangi, rangatira moni, rangatira i te whenua. Ka haria hoki matou ki te ruma kei reira nga kai e takoto ana. Ka kino te haere a te hoia ki te kai hurere ana te haere a te kai ki te po, i te mate kai, i te roa o te haerenga atu i Ranana nei. Ka mutu te kai ka whaikorero ia ki a matou. Ka mutu tena, ka puia ki waho ki te matakitaki i te kainga nei. Kaore e taea te korero te tu o te kainga nei. Me ki ake kei reira nga mea katoa. Ka haere etahi ki runga motoka, ka riro etahi ki runga i ona tereina haere. He iti noa iho tena tereina, e rua putu pea te whanui o te huarahi rerenga, nga kareti he whaiti noa nei he papaku hoki. I hanga. hei hari haere i a ia i ona hoa hoki, ki te matakitaki haere i tona whenua. I haere au nei i te ope haere ma te tereina, ka kite i ana taiapa kau, hoiho, tia, hipi, peihana hoki. I mea ai he taiapa peihana ano hoki tetahi he nui rawa no te peihana i roto i tena taiapa, amiomio tonu tera. Kei reira, nga wahi taka- ro katoa. He ope tinei ahi ano tana; he pirihimana ano, he kaitiaki i nga mea ahua- reka, takaro o runga i tona whenua. Me ki ake e au, neke atu i te waru rau noa tangata