Nama 78
190408

whārangi 5  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua4
6titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA.

TE TAKUTA ME TE TOHUNGA.

RONGO ai au ki etahi tangata kuare e mea ana, " He rite tonu te tohunga ki te takuta; mate ai ano etahi turoro a te takuta mate ai ano hoki a te tohunga." Ki te ata tirohia enei kupa ka kitea kahore kau he tika, engari ki te tangata kahore e whakaaro- aro ana he kupu tika. Tena koa tirohia e tatou te whakaakoranga i te takuta. I tona pakanga ano ka haere ki te kura, mahue mai he kura ka tomo he kura ke, nawai a ka tae ki te kareti, katahi ka timata te ako i nga wahi katoa o te tangata, i nga uaua, i nga wheua, i nga kikokiko i nga hononga o nga iwi, i nga mate katoa, i nga rongoa, otira me •whakamatautau rawa katahi te tangata ka tu ai hei takuta, a i te tokomaha o nga takuta pakeha ma te tangata e hiahia tana e pai ai. E rima tau tae atu ki te kotahi tekau tau e ako ana te tangata ka tu ai hei takuta, na i te mea e mahi ana ia ki te titiro tonu i nga mate o ana turoro ka piki haere tonu tona matau- ranga. Tena tirohia te whakaakoranga o nga tohunga maori. Ka huri nga roro o te tangata, ka porangi, ka kiia he waka kehua kaore he porangi ra ia. I enei ra ko nga to- hunga. ehara i te hunga i whakaakona i roto i te wharekura, i whakatupuria ranei i runga i te tapu engari ko nga tangata nanakia, i mahi i nga mahi kino, i puta mai i te whare^ herehere, ko nga tangata mangere—ko enei nga tangata e tika ana hei tohunga i enei ra—ko enei nga tangata e whaia nei e te mano, e hapainga nei e nga rangatira, e nga mema o te Paremete, e nga minita o te Hahi.

Kahore he tikanga e whakaterea ai nga he o te tohunga maori kua oti i TE PIPIWHA- RAUROA te panui, heoi te he e whakaatu ake ko te kukume ke i nga whakaaro o te tangata. He tikanga kino ki te pakeha te haere kore puutu o te turoro otira koia nei tetahi o nga tikanga a Karepa raua ko tana wahine. Haere puutu kore ai nga turoro ahakoa he takurua tenei. Na te kore mate noa o nga turoro i kore ai e matemate katoa. E takahia ana e whakahangia ana e nga tohunga kuare nga mahi a nga takuta i mahia nei i runga i te pakeke i te matauranga. .

Hei whakaatu ake i te whakawhirinaki o te tangata ki nga tohunga me korero ake e au te matenga o te mokopuna a tetahi ranga- tira. I pangia taua tamaiti e te mate nui na tikina ana tetahi o nga tino takuta hei mahi i taua tamaiti, kua ana e te takuta kia pai rawa te tiaki otira kua tata te

ra e tu ai te hui a Wereta ki Pakirikiri i tera tau, ka hiahia te tupuna ki te mau mai i tana mokopuna ki te poropiti. I te rongonga o te takuta ka tohe kia kaua te tamaiti e ma- uria otira uaua tonu te tupuna. I te nui o te pouri o te takuta i te ra hei haerenga mai ki Turanga nei ka haere te takuta ki te teihana o te rerewe tohe ai, pupuri ai i te tamaiti pe- nei ano nana, otira kore rawa atu nga matua me nga tupuna o te tamaiti i ngawhere, kua huri ra hoki nga whakaaro i te mana nui o te tohunga. I te taenga ki Pakirikiri ka noho he teneti te whare, he takurua hoki tenei, ka- tahi ka kino rawa te mate o te tamaiti, ka kawe nga apotoro me te tohunga ki te miri- miri ki te inoi ki te pao, hei aha kua oho ra hoki te mate i te matao. Ka tata te hemo te tamaiti ka haria mai ki te takuta a kahore i roa ka mate ki te taone nei, a ko te tamaiti a te whaea i mau ai ki te kainga he tupapaku.

E ki pea a Wereta na te mauranga ki te ta- kuta i mate ai ehara i te mea na te tangoha- nga mai ' te takuta. Ahakoa i mate tana mokopuna i te whakaaro ki te tohunga kaore i mate mai te whakaaro o te tupuna ki a Wereta katahi ano ka nekehia atu te tautoko, ka haere ki te mau haere i tana tohunga. E ki ana ko te pakeha, ko te tangata tino mata- po ko te tangata kahore nei e pai kia kite.

RONGO-MAI-TAWHITI.

ITE reihi hoe poti mo te (tamupiana o te ao, hinga ana a Terehia i a Taone (Towns). No Ahitereiria a Taone.

Kua kohurutia tetahi o nga tino Minita o te Kawanatanga o Ruhia ko Plehve te ingoa. I runga ia i tona kareti e haere ana, ko te omanga atu o te kai-kohuru ka panga atu te tainamati ki raro o te kareti, na, monga- monga noa a Plehve, he tokomaha etahi atu tangata i mate. Ko te kai-kohuru i hopukia. I ki taua tangata he mea whakahau ia kia kohurutia te minita, he kino no ana tikanga.

Nui atu te hari o Ruhia i enei ra i te mea kua whanau he tama ma to ratou kuini, ka tokorima nga kotiro kotahi ana te tane. He ture to Ruhia e kore e tu he wahine hei kui- ni mo Ruhia.