Nama 105
190612

whārangi 1  (12 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa He Kupu Whakamarama. NAMA 105. GISBORNE. TIEMA 1906. NA TE ETITA. KUA tae mai te pukapuka a Takuta Po- mare ki a matou he whakaatu mai nana i tona pouri i tana whakahe ki nga ko- rero a "Tipiwhenua" mo Wharekauri, i pata ai etahi kupu mo tona papa a he tono mai hoki nana kia whakapuaki matou i to matou pouri mo aua korero. Ko e nei nga kupu, "Ko te (he) nui o Wharekauri he iti rawa no te whenua ki etahi, he nui rawa ki etahi. I te- tahi wa tata tonu ka heke katoa nga Maori ki Taranaki, e 20 ano pea i noho iho. He tika- nga na te Whiti kia kaua tona iwi e uru ki nga mahi kooti whenua, heoi, i te tunga o te kooti tuatahi ki Wharekauri, kahore nga ta- ngata o te Whiti i haere ki te whakawa i o ratou whenua, tu ana kotahi ano te tangata he awhekaihe, ko Naera te Piringatapu te ingoa riro ana te nuinga o te whenua i a ra- tou ko tana whanau, kahore hoki ona wehi ki te kooti. Kei te noho whenuakore etahi o nga Maori o Wharekauri. No te tunga tua- rua o te- kooti i enei tau tata nei katahi ka whai-whakaaro, ka tu ki te whakawa o ratou whenua. Ko nga tangata ia e u tonu ana nga whakaaro ki nga tikanga a te Whiti ka- hore i te aro ake ki o ratou whenua." E mea ana a Takuta Pomare he whakakino enei ko- rero i te ingoa o tona papa, ko tona papa ho- ki a Naera te Piringatapu. He maha nga kupu kaha a Takuta Pomare ki a matou, mea rawa mai hoki kahore matou e rite ki tona papa te pai. Ko te tikanga o a matou kupu ne whakaatu i te mate o nga iwi e tuku ana ki raro i nga tikanga a te Whiti no te mea i whai matou kia pau katoa i a matou te tuhi- tuhi nga korero o Wharekauri o mua iho a mohoa noa nei, a i te mea he mea ata korero mai ki a matou enei korero, na reira matou i mea ai he korero nui tenei a he korero e tika ana kia whaiwahi ki nga korero whakapapa o Wharekauri ara ki te history o tera moutere. E ki ana a Takuta Pomare he he katoa enei ko- rero, no te mea me i pono kua piiratia noatia atu e te hunga i whai paanga ki nga whenua. Kahore ia o matou hiahia ki te whai i tenei korero, heoi ano i te mea i mamae te ngakau o Takuta Pomare i enei kupu i korerotia mai nei ki a matou e nga tangata ano o Wha rekauri, ka whakaatu matou, i to matou pou- ri mo ta matou tanga i enei korero, a» ki te mea he whakakino ingoa te ki i riro i te ta- ngata tetahi whenua a kahore etahi i uru ki roto i te kore o enei e pai ki nga mahi kooti, ka whakaatu ano hoki matou i to matou pouri mo ta matou tanga i enei korero.

Kia marama o matou hou ehara i te Etita e tuku atu na i nga kaute, i nga pepa, heoi ano ta te Etita mahi he whakatakoto i nga korero o te pepa. Engari ra ka nui te whaka mihi o te Etita ki te kaha. o te kaiwhaka- haere i te mea i takoto he nga pupapuka i nga •kai •whakahaere o mua atu. E mea ana matou mea ake ka tino tika nga whakahaere katoa o te pepa, heoi ano nga he, kei nga poutapeta e takoto ana nga pepa. E miharo • ana matou ki etahi tangata e ki nei kahore • ratou e utu i te pepa ehara hoki i a ratou i i tono mai. Ki te mea he mea tuku atu i ru- nga i te aroha he aha hoki utu ai i te aroha i ki te aroha ki te kahore, a he aha te tau- toko ai i te pepa i tautoko nei i nga mahi o te i whakapono, kahore hoki a matou whare- whakarewa moni e ngawari ai nga mahi o te pepa? I mea tetahi tangata kahore i tuturu