Nama 157
191105

whārangi 1  (12 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa HE KUPU WHAKAMARAMA. NAMA 157 GISBORNE. " He ao te rangi ka uhia, He huruhuru te manu ka rere. MEI 1911. "Kui! Kui! Whitiwhitiora," TE WAIPIRO KIA WHAKAKOREA. NO te 21 o Nowema, 1910, ka pahitia e te Kawanatanga tetahi Ture hou e pa ana ki te pooti Waipiro. Ko te tekiona 46 o taua Ture e mea ana me pooti ano hoki te Maori mo te Waipiro, engari ko tana pooti hei roto i nga Rohe Kaunihera, a ko nga raruraru katoa o te pooti ma nga Kaunihera e utu. Ko te hangai- tanga o tenei Ture e pa ana ki te kai a te Maori, ko te pa ki nga hotera he pa titaha. Ina koa ki te pooti te Kaunihera o Horouta a kitea ana ko te nuinga e mea ana kia mutu te kai waipiro, ka mutu te kai a nga Maori o taua rohe, engari ko nga hotera e tu tonu. O tira e kore etahi o aua hotera e tu tonu, no te mea ko to ratou oranga kei nga Maori, e kore ratou e ora i nga Pakeha, na reira ko te tukunga iho o te pooti a Horouta he mate mo ana hotera. E kore e nui aka nga kupu mo te tikaa o tenei Ture, kei te Kawanatanga te ahua mo te panui i taua Ture kia mohiotia e nga takiwa katoa. Ko nga korero o tenei pukapuka he whakaatu ake i nga kino o tenei kai, i nga pai hoki e hua mai ina takahia atu, kia hihiko ai te iwi ki te whakakore atu i tenei kai whakarihariha a tona wa e pootitia ai. Ahakoa kaore i tino rite ki a o tatou ngakau i hiahia ai tenei Ture kua tukua mai nei, engari- ngari he kore te kore rawa. He nui nga mea kei te hiahia kia whakaritea tatou ki te Pakeha, otira kua puta te kupu a te iwi i te hui i tu ki Poneke i te tau 1908 e kore tera e taea, no te mea ko te motuhake o nga mema Maori kei te arai i tera tikanga. Ko te uaua o tenei Ture ko te tu tonu mai o nga hotera hei whakawai i nga tanata na ratou nei taua kai. He tika ano, otira ehara tera i te mea nui rawa, no te mea e kati ana nga Maori katoa. He pai ake tera i te poropeihana takitahi: ka kite atu te poro- peihana i ona hoa e haere ana ki te unu ka kumea te maroke o tona korokoro, me te mina o tona ngakau. Tena ko tenei, i te mea kua rite nei te kati o te. katoa, kua kore era mea hei poa i te hiahia. Kati e whakaae katoa ana tatou he haute te mahi nana i whakakaha tenei mea a te kai waipiro, mehemea kaore te haute kua pena noa te kai i te waipiro me unu o te wai. I tenei Ture kua kore enei mea katoa, a ahakoa tu tonu mai te whare e kore e kaha rawa tana ronarona i nga whakaaro o te tangata. Ki te whakaae tatou ki te whakamutu i ta tatou kai waipiro, ko te inu anake e mutu, ko nga hotera ka puare tonu ki a tatou mo te moe me te kai, ko te wahi hoko waipiro anake o o taua whare e kati ki a tatou. Ko tenei kai ko te waipiro ehara i te kai atahua. He tokomaha nga tangata e ki ana he kai pai te waipiro na te tangata ke i takakino, he pera tonu me era atu kai; ki te kainga kino- tia ka mate ano te tangata. He korero he tenei. Ki te neke atu i te ruri e tika ana te kai a te tangata i te parareka ka mate tona puku, engari ko tona puka anake e mate: kaore ona wae- wae e kawe ke i a ia ki ro awa, ki ro tatara- moa ranei takoto ai; kao re tona hinengaro e whakaporangitia e korero ai tona waha i nga kupu kikino katoa, e hiahia ai tona ngakau ki nga mahi whakarihariha. He waipiro anake te kai e whakapenei ana i te tangata, no te mea kaore ia i rite ki era atu kai a te tangata. Ko te wai- piro he paitini, koia te take i penei ai, kaore