Nama 72
190402

whārangi 1  (12 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa,

he Kupu Whakamarama.

NAMA 72. GISBORNE. PEPUERE, 1904.

TE AO PUKUKATA.

HE whakatauki na te pakeha, " E pira- ngi ana ano nga tangata matau i eta- hi wa ki nga korero pukukata."

I pae tetahi tohora nui ki Pohakiu i nga tangata e tapatapahi ana, tera a Hamapira kei runga i tana hoiho e ata matakitaki ana mai, ko te rerenga o tana kupu, "E. . .! o nga roto nunui ona tu kokopu." Ko te tangata rongo-nui ia mo nga korero tiniha- nga ko Tuhoro, rarua iho i a ia etahi o nga pakeke. Ko te nuinga o ana kupu i haere i runga i te ahua o te reo o nga kaumatua o Ngatiporou. I nakoa ki nga kaumatua mo te haere ki te tiki kai, ka kiia e ratou, " Haere hei kai ma tatou."

I tutaki a Tuhoro i tetahi kaumatua ki te huarahi, ko te meatanga atu a taua kaumatua, "E e Tu, he aha i mahue atu ai i a koe a Wharekahika Kote whakahokinga mai a Tuhoro, " He taumaha ra?"

I te atatu ka tae a Tuhoro ki tetahi kainga, ka ui mai tetahi ona matua, " He aha koe?" (ara, he haere mai koe ki te aha?) Ko Tuho- ro, " He tangata!"* Kati ra, he haere mai ki te aha?" Tuhoro, " Ana ka tika." Ko te maunga o te papa ki te rakau, ka oma a Tu- horo.

I te kianga atu a tetahi hakui ki a Tuhoro, " E Tu, tahuna mai taku paipa," mau tonu mai a Tuhoro ka panga te paipa ki te ahi, hei te uinga a te hakui ra ki tana paipa, kua wera ke. Hei te riringa o te tangata nana te paipa ka mea mai a Tuhoro, " Nau tonu hoki i ki mai kia tahuna."

"E Tu, kaore koe i kite mai i taku hoiho i roto i nga hoiho ra na?" Tuhoro, " Tera ano pea, kaore hoki au i titiro ki roto i nga hoiho ra."

Kawanatanga hei taonga ma te koroni katoa. E hikitia ana tenei whare ki Poneke tu ai. E whakaaria e etahi pakeha ki a Tamahau te moni e ^"4000 mo tona whare; kahore ia i whakaae, no muri mai ka tapaea e ia ki te Kawanatanga.

I tautokona e Tamahau Te Kotahitanga Maori; i tautokona ano hoki e ia Te Kotahi- tanga o Nga Tamariki o Te Aute. I tu ki tona kainga ki Papawai tetahi o nga hui a tenei Kotahitanga, i manaakitia ai e ia, nga tangata, nga mahi, me nga kupu. Ko Tama- hou tetahi o taua tino kaumatua, tino rangati- ra.

Haere, haere, e koro! Haere ki o tupuna, ki o matua, haere pi te iwi kua rupeke atu ra ki te po; waiho te iwi ki muri nei tangi noa ai ki a koe!

Ehara enei i te kupu matau—heoi ano te tino tikanga he whakaatu i te tu o te reo—e kore au e mea, i te he o te reo, ko ta Tuhoe^ hoki he tinihanga noa. Ma tatou ranei ma nga tamariki e whakahe te reo o nga kauma- tua? He tamaiti whakahi te tamaiti e wha. kaho ana i te reo o nga kaumatua. Kei pohehe tatou ma te Reo Ingarihi e whakati- katika te Reo Maori—he tikanga kuare tenei, ehara hoki i te mea i puta mai te Reo Maori i roto i te Reo Ingarihi—he reo ke te Ingarihi he reo ke te Maori.