Nama 89
190508

whārangi 1  (12 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa,

he Kupu Whakamarama.

NAMA 89.

AKUHATA '1905.

WHENUA TAPU.

Ki TE ETITA O TE PIPIWHARAUROA.

I TUHIA e au tenei reta ki Te Toea- Whangaia ki te timatanga o te whai kutinga o te motu nei Hurae 291 1905*

No te 18 o Hurae nei ka tu taku tima i re- remai ai i Akarana, ki Kororareka Pewhaira- ahi. He taone iti tenei enga nui atu te pai o tenei taone. Ko te wahi tenei i tu ai te pou o te haki i takahia nei e Hone Heke. I ha- ere te ope a Hone Heke ratau ko etahi o nga toa ka tae atu ko te haki i runga o te puke ka huna i roto o nga otaota. Ko te taone kai raro kaipeita nga hoia pakeha ko etahi kai te taha o te haki katahi ka kokiri a Ngapuhi ki te wahi e turia nei e te taone inaianei ka wha^ whai no te kahanga o te whawhai ka kokiri iho nga pakeha o te puke e tiaki ra e te haki ka heke ki nga hoia ratau ko Ngapuhi e wha- whai mai ra katahi ka ara ake a Hone Heke ratau ko ona hoa i roto i nga otaota ka taka- hia e Hone Heke te pou o 101^1110 te hinganga o te pou ka kokiri iho a Heke (na ki te raorao katahi ka hautope^ te pakeha ka hinga i ko- nei te pakeha ^taore i a rikarika. Ko te pa- rekura tuatahi tenei a Hone Heke i ta raua whawhai ko te pakeha. I te mea kua pipiri te whawhai ka tutaki tetahi o nga apiha kia Pumuka katahi ka whiua te hoari a te apiha kia Pumuka takarohia e Pumuka ngau ke te hoari ki te pou o te taiepa e mau tonu nei te maoka ara te ngainga a te hoari i te pou o te taiapa i tata te motu o te pou i tu tonu taua pou matoha ake nei ko^ re ai na te pakeha pea i tahu. Ko tenei whawhai no te tau 1845' Ko te tangata tino toa o te

whawhai a Hone Heke ko Ruatara Taura- moko no Pepuere nei i mate ai taua kouma- matua toa. I kite ano au i a ia i a Maehe 1904* kaore ano i he noa ahakoa he tino kaumatua ia nana au i arahi ki tetahi o nga parekura i hinga ai te pakeha ki te Kahika. E kori tonu ana taua kaumatua e kaha tonu ana ki te haere hoiho. E kiia ana ekore ia e wehi i te matao ki te tangi tana pu e kore e taha he tangata tonu e mate ko nga tirara whiu ai e ia ki roto o tona waha kia tere ai ko tona are- ro ki te whawha i te puare kia whatoro ake ai tona ringa tika tonu te whakanoho, he tino tere ia mo te pupuhi. I Una. matenga nei na te mate noa i tango wawe ko tona whare ki tonu i te kaoho -o te paura me nga ahua pu katoa a te pakeha pu paea a tae ana mai ki nga pu o naianei e whitu nei tanginga i te pa- runga kotahi atu i nga kariri. Haunga nga pitara ko ena ano etahi he tino toa ia he uri ano hoki no nga. rangatira o Ngapuhi.

I u, au ki Paihi^ i reira te kai tiki mai i au a Hirini Katene tamati a Wiremu Katene, Ma U.E mema o te paremata.

He wahi tino pai a Panaia he whenua e anga ana ki te moana he whenua mahana e rite ana nga marama katoa o te tau mo te ono taewa riwai porete parareka. E tata ana te hauhake tetahi riwai tera e pakari a Akuhata nei kua rewa ake tetahi kua toha nga tipu i runga o te puke.

Paaha te aroha i au ki taua whenua aha koa katahi ano au ka kite ko aka taringa kua kite noa atu a ko taku ngakau e pupuri ana ko te wahi tenei i kurang!a ai nga kaumatua i karangatia te ingoa o te Hahi ki konei ina hoki i rongo au ki Taranaki ki te Waipouna- mu hoki e kiia ana te Hahi o Ingarangi ko te