Nama 95
190602

whārangi 1  (8 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa,

he KUPU Whakamarama.

NAMA 95-

PEPUERE 1906.

E RUA TAU ANO!

ERUA nga tau e tu mai nei ka ngau te muru i runga i te hoko ki nga whenua maori o te Tai Rawhiti. E mea ana te 58 o nga rarangi o te Ture Whakamana 1852 e taea ano e te Kuini te tango tana whakamananga i tetahi ture o te Paremete i roto i nga tau e rua. Na ki te mea e hiahia ana te Iwi Ma

ori ki te kawe pitihana ki te Kingi kia tura- kina te Ture Muru Whenua o te tau 1905 e takahi nei i te 2 o nga rarangi o te Tiriti o Waitangi, e rua ano nga tau hei whakarite- nga i te hunga mo te haere, hei whakakaupa- patanga i te pitihana, hei 1 kohikohinga oranga mo nga tangata haere. Heoi ano he pipiha- matanga ki te Kawana kia kaua e paahitia te ture i te mea kahore ano i paahi, otira i te kore kupu mai a nga mema, a i te kore kotahi- tanga hei huihui i nga whakaaro, kahore he tangata i whakaaro mo tenei mea. I kore ai pea te tangata e hihiko ki te tautoko i tenei putake kei te tamariki te taenga o Ngata ki te Paremete. He aha te he o nga huarahi e rua, haere ana te mema ki Poneke haere ana te pitihana ki Ingarangi kia mate rawa ake ai kainga tahi ka ora kainga rua, kei tatari tonu ki Poneke ka maheno ia te wa mo te haere ki Ingarangi. E rua ano tau e te iwi—e rua ano!

Kua hoki mai a Rev. Hapata Wiremu raua ko Mihi Hapata. Ka nui to raua ora. Kua mama te mate o Mihi Hapata.

Kua tae mai te wini mo te whare karakia o Te Rau, ara te wini whakamaharatanga ki a Mihi Wiremu. Ka nui te pai o tenei wini. Kia ora hoki nga tangata kua tuku mai i a matou ohaoha mo tenei taonga.

PITOPITO KORERO.

I taka te wakena a tetahi pakeha he utanga wuru i runga, i te hangaitanga ki te rori i Wharekopae i runga maunga e tata ana ki Kihipane, e 30 maero te pamamao. Kei te tekau timi te tiketike o te takanga iho, e rua nga hoiho i mate rawa i taua takiwa ano, ko te tuatoru e kore e ora, ko te tuawha me te tuarima o nga hoiho Kaore e mohiotia. Konga- konga katoa te wakena, he wakena hou tonu he £70 pauna te utu. Ko te utu o nga hoiho e rua i mate £100. Ona hoiho he £50 pauna te utu o te mea kotahi tae atu hoki ki nga kakahu he hou. katoa me ki ake tera pea e £300 pauna tona mihi. He mate nui atu tenei notemea he tangata tenei i whakatupu i ana moni no te wareawarea o tona kiri. Ko enei taonga ana ka aitua nei. He tangata wahine hoki tamariki a ana.

No te 11 o nga ra o tenei marama i huihui ai nga Hoia o Turanga nei kite papa purei Putuporo. Ko nga mahi i reira he akoako mo te whawhai, ara, kia mohio ai ina heipu he whawhai ki Niu Tiriti. Ko te Maori kei roto i taua ropu, koP. Tihore. Kotahi wiki taua ropu e mahi ana.

Kua kaha rawa te whakaaro o te Kawana- tanga kia whakaakona nga kotiro Maori ki nga mahi nana turoro, kua whakaae hoki te nuinga o nga hohipera ki te tuku atu i nga kotiro Maori kia whakaakona.

I nga hokohoko huruhuru o Pepuere nei i piki te utu, 1. tae atu ki te 1 (1d. te pikinga i Niu Tireni nei.

Ki ta matou rongo e tangohia ana e te Kawanatanga a Waimarama Ko te hiahia ia o Airini kia kotikotia taua whenua ki wae- nganui ano i nga Maori o Waimarama.