Pukapuka 1, Nama 30
18790426

whārangi 407  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua406
408titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI

KO TE PARAONE,

KAI-WHAKAAHUA TANGATA,

KARATITONE RORI KlHIPONE.

Ko etahi tu ahua te 10s. mo te mea kotahi; te 15s. te

utu mo nga ahua e ono; ki te mea ka mahia kia te kau ma

rua ahua, ka te 12 ano herengi te utu. Tetahi tu ahua e 5s.

mo te mea totahi; ka ono ahua, ka te 10s. te utu; te kau

ma rua ahua, ka te 12 ano herengi te utu.

Ka mahia te ahua ka homai tonu te moni, kaore e pai

te nama.

A. W. PARAMOPIRA,

ROIA, KIHIPONE.

He tangata haere ia ki te Kooti i Kihipone, i Omana, i

Uawa, ki te whakahaere i nga mahi Maori i roto i aua Kooti.

E tae ana hoki ia ki te Kooti Whenua Maori.

Me homai nga korero ki a

TEONE PURUKINI,

___________________Kai-Whakamaori.

KO TAMATI URENE

E MEA atu ana kia rongo mai nga tangata katoa, katahi

ano ia ka hoki mai i Akarana me ana tini TAONGA

RAUMATI he mea ata whiriwhiri nana mo tenei kainga no

roto i nga tino taonga pai o te koroni katoa, ara he mea

WHAKAPAIPAI WAHINE,

NGA MEA WHATU KATOA, ME

NGA KAKAHU MO TE TINANA,

Ko te utu e rite tonu ana te ngawari ki to Akarana, ki to Kihi-

pone hoki.

HE KAHU TANE, HE KAHU WAHINE MO KOTO.

Nga mea katoa mo te Hoiho, he Kahu whakapaipai, he Tokena,

nga Tini mea rawe a te Pakeha, he Kariko, he Kaone, he Potae,

he Kiapa, he Potae Wahine, he mea ahua hou katoa, ko te iti

o te utu e kore e taea e tetahi atu tangata te whai.

TAMATI URENE,

KAI-HOKO TOA, MAKAKAKA.

TAKUTA PUKAKA.

HE panuitanga tenei naku, na TAKUTA PURAKA, ki nga

tangata Maori katoa o te takiwa o Turanga. E hoa

ma, tena koutou. Kua tae mai ahau ki konei ki te mahi i nga

mate katoa o nga turoro Maori. Ko taku mahi tena i nga

tau e rima kua pahure ake nei, i au e noho ana i Hauraki i

Ohinemuri. Ko au te takuta o nga rangatira me nga tangata

Maori katoa o aua takiwa, ko Te Hira, Tukokino, Te Moananui,

ara ratou katoa. Kei au nga rongoa katoa hei hoko ki nga

Maori. Ko taku whare te whare i nohoia e Paati, kai-hanga

pu i Kihipone i te rori nui e tika ana ki uta.

KO ATENE RAUA • KO WEHITANA

(Ko Houra i mua ai).

KO te Whare ngawari rawa tenei te utu o Haake Pei

katoa mo nga Tera hoiho, nga Hanehi, Tera-pikaunga,

me era tu mea katoa—he pai hoki te hanganga.

KEI NEPIA, KEI HEHITINGI HOKI

(Heretaunga).

HAERE MAI! HAERE MAI!

KIA whiwhi toutou ki te Puutu kaha rawa i te Whare o

TEKUPA RAUA KO KIRIWHINI

(Ko Te Pereki anake i mua ai).

He mohio rawa aua Pakeha ki te tui Puutu, he kiri pai

anake a raua kiri e tangohia ana. Ko te whare tena e ata

ruritia ai o koutou waewae kia rawe ai nga puutu. Ko

te whare puutu whakahihi rawa tenei. He puutu tere haere

etahi i nga taha; he Puutu Werengitana, he hawhe Were-

ngitana etahi, he Puutu kore e uru te wai, me nga tu puutu

katoa atu, he mea tatai te waewae, muri iho ka tuia nga pu-

utu. Kia kotahi tau tinana e takahia ana a raua puutu, e

kore e pakaru.

KARATITONE RORI, KIHIPONE.

KIHIPONE *

MIKA PARAOA KOROHU NEI.

HE PARAOA PAI RAWA kei reira e tuna, ko a te

Tohu (Parani nei) o taua paraoa he Kani Porowhita.

He Tino Paraoa,

He Paraoa Papapa,

He Papapa tonu,

He Witi whangai Pikaokao

Me Moni tonu me whakarite ke ranei—" Noho maaha ana,

haere maaha ana. "

NA KINGI MA.

NAHIMETI MA.

KAI-HANGA WATI, KARAKA HOKI.

KEI tetahi taha o te rori i te hangaitanga ki te Peek

o Atareeri, Karatitone Rori, Kihipone.

He tangata hanga ratou i nga Wati pakaru, me nga

Karaka, me nga Whakakai, me. nga mea whakapaipai pera

katoa.

He tini o ratou Wati Koura, Hiriwa, mo te Tane, mo te

Wahine hoki.

Kia kotahi tau tinana e haere ana e kore e kino.

He nui nga mea whakapaipai katoa kei tana Whare e tu

ana.

____________________________________

KO TE METI,

KAI TUI PUUTU, HU HOKI,

KARATITONE RORI, KIHIPONE,

Kei te taha o te Toa o Hame Tiwingitone.

E MAHIA ana e ia ki te Mihini he taha tere haere ki

nga puutu tawhito. E mea ana ia kia matakitakina ana

puutu kore e uru te wai, kaore he hononga o te tuinga, he

mea rawe ia mo nga tangata Ruri Whenua, me nga tu tangata

pera.

Ka tuia e ia mo te utu iti nga Puutu me nga Hu mo te

Kanikani, mo te Haere, mo te haere ki te Pupuhi manu, me

nga Puutu tere haere hoki nga taha.

He Ora mo te waewae, he Rawe, he Ataahua, tana mahinga,

KO W HERIHI RAUA KO PITI.

E MEA atu ana ki o raua hoa Maori katoa o Turanga kia

rongo mai ratou he tangata hoko raua i te Witi, te

Taewa, te Purapura patiti, me era atu mea pena katoa, ina

mauria mai ki to raua whare i Kihipone. E kore e rahi ake

te moni a etahi Pateha i ta raua e hoatu ai mo aua tu mea.

Tetahi, he tangata makete raua i nga Hoiho, Kau, Hipi,

Whare, me nga toonga noa atu a te tangata. Ka hiahia

etahi Maori ti te tuku i etahi mea pera kia akihanatia, ara

kia maketetia, me haere mai ki a raua ma raua e mahi. Ko

raua hoki nga tangata e manaakitia ana e te Pakeha katoa ki

runga ki taua mahi— he tika hoki no to raua mahi.

KARATITONE HOKI, KIHIPONE.

PANUITANGA.

KO nga Rangatira e haereere mai ana ki Werengitana, a,

e hiahia ana Ma pai he kakahu, mo ratou, pai te tabu,

pai te tuhinga, pai te utu, na me haere mai ratou ki te ta-

ngata e mau nei tona ingoa ki raro iho.

He tini noa nga kakahu pai kei a ia; he mea hanga etahi

i nga Koroni, he mea hanga etahi i Rawahi.

ERUERA WIRIHANA,

TEERA TUI KAHU,

RAMITANA KI, WERENGITANA.