Pukapuka 4, Nama 22
19020531

whārangi 2  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
[NAMA22 O TE TAU 4] TE PUKE KI HIKURANGI. MEI HATEREI 31 1902. Wharangi No 2] Matatua, a te Waiariki, me ora atu pou to- komanawa, huri noa te Taitokerau, tiawhe noa te Taihauauru. Whatiwhatiia, whati- whatiia, kooia kooia Whitiwhiti-ora, Makere- nuku, Makererangi, huia tangata kotahi, e ara o tera, maunga, e ara e tera raorao, e ho- ki e nga wai ki tou hopuatanga.

" Takitaki-a manu. " Tokatu-moana. " Hiwimaire. '; Ruatapuke. " Kuratakaipuni. '• Kurahorahora. Wharauno. '• Tukutahi. " Timu. " Whati. " Whakarau-rakau.

Ngarongo Pokiha.

Ki te Etita o "Te Puke Ki Hikurangi" tena koe. K manu utaina atu ki runga i a koe, hei hari atu mau ki nga waahi katoa o Aotearoa me te Waipounamu, tenei be uta atu ki runga ia koe, hei titiro iho ma nga Iwi katoa o te motu nei. I te 22 o nga ra o Aperira kua taha nei, ka tae mai te kupu a te Kawana a Roore Ra- napare kia te Arawa, ka tae mai ia ki Roto- rua i te 1 o nga ra o Mei, ki te hari mai i te Haki a te Kiingi i tuka mai ai ma te Arawa, he tohu aroha na te Tiuka o Kanawaara. I te whakapaunga o nga ra o taua marama ka whakaeke nga hapu katoa o te Arawa ki ru- nga o Rotorua, e rua nga take i tino haere ai a te Arawa, ko te Haki tetahi, ko nga tika- nga o roto i nga Kaunihera whakahaere whenua te tuarua, i tae mai hoki nga ranga- tira o Matatua i tenei ra i runga i te take tuarua. I runga i te raruraru o te Honore Timi Kara ki te whakarite i era atu ona raruraru, "taau mahi e te tangata marohirohi" ka hiki te 1 o nga. ra o Mei nei, kaati no te 2 o nga ra ka tae mai te Kawana ki te marae o te Arawa, ara, kia Tamatekapua. Te manuhiri koia tenei, ara:— Ko te Kawana Roore Ra- napare, ko Reiri Ranapare, (Lord & Lady Ranfurly) ko Kapene Arekahanara (Captain Alexander,) (Captain Boscawer,) (Miss Seddon) ko te tamahine a te Hetana Pirimia o Niu Tireni, no te ope tenei o te Kawana, te Honore Timi Kara (Hon J. Carroll) Minita mo te taha Maori, te Hiritana (Mr Sheridin) Tumuaki.o nga Kaunihera Maori. Tiati Tiwinihana (J.Stephson) Minita Kawa- natanga, Tiati Kanara (Judge Seamell,) Ta- kuta Pomare, Hemi Makai (Mr James Mac- kay) he Komihana tawhito na te Kawanatanga ko Pakere (Barclay) kai-whakamaori o te Paremata, no te ope tenei ia Timi Kara, no te po o te 1 o nga ra i u mai ai ki Rotorua, ka mutu ake mo enei, ara, Mo te taha ki te manuhiri a te Arawa. Na te Peene a te A- rawa Maori anake i whakatau to manuhiri, he mea whakawaha mai i te whare Karakia Pi kapo, ka arahina mai i te huarahi ka tae mai ki te Marae o Tamatekapua, ka riro na te ope wahine i taki mai i raro i te mohiti ki to roro o te whare o • Tamatekapua, ka rawe te haere a te Poi i te ringa o te wahine, auahi ana te haere ; ka tu te manuhiri ki to roro o Tamatekapua., ka maunu te ope Poi, ka ma- ranga ko to matua a te taane, ko te powhiri tenei ara :— Arawa Wikitoria

Eruera

E to Atua tohungia to Kiingi. Na Te Arawa.

Ka kino te haere. He Pao. 1. E rere ra e to Runa i waho, to Arawa kai runga te Iwi toa ai ra i. 2. Nga Iwi nei taupoki parepare, ia te Arawa ra te kokiri awa e. E hoa Reweti Kohere, hei aha mau ka heriheri tae i to tipuna whare ia Tamateka- pua, me pena ranei e koe to tipuna wharu, to kainga mata kanohi o nga Iwi nunui o te ao, me nga rangatira nunui, ka hia nga Piri- niha, Roore, Tianara ranei, kua tu i roto i o whare whakairo, kaati ano ena whare hei whare mo taua ano mo to tangata Maori, ka kaha ahau ki te ki penei atu na ; ko to tatau whare Wananga tenei, ko te putahitanga te- nei o nga whakaaro nunui o taua o te Iwi Maori, tae atu hoki ki te Kawanatanga. I whanau mai koia i whea nga Kaunihera nei, ehara ia nei koia i puta atu i roto ia Tama- tekapua ; i rero mai to ra i te Rawhiti, engari no te wa o nga Ture nei, kua rere ko atu i roto i to tipuna whare ia Tamatekapua nga maramatanga o nga Ture Kaunihera. Auahi ana korirari. Kia ora e te Etita, na to hoa aroha. W. K. Wihapi. Te Puke. Mei 5lh, 1902.

Pipiriki.

Whanganui,

Tiaki Pipi, Ngapoutama Ngaati-pa

Kirikiriroa Kaiwhakauka, Tawata Ngati-haua Ngaati-rangi

Whakarongo mai e Ngaati-kura, he moa whakahau an na Hatariki kia haere mai hei tautoko i tona tono Raihana Waipiro kia tu ki konei, kia kite hoki au i to koutou haina- tanga ki tona Pitihana, me taku whakaaro ho take pai tenei kia whakahaeretia e koutou te- nei take. Ka tu ko Parete Wereta, ka tautoko i nga kupu a te Piki, me tona ki, ki te kore e oti ia koutou maku e waha atu ki te aroaro o te Kaunihera, ko reira kore ai, oti ai ranei, otira ko toku whakaaro ka whakaotia e te Kauni- hera, heoi kaore i whakaaetia e te Iwi, ara, e Ngaati-kura, hei aha te kore whakaae o te lwi Ngaati-kura, hei aha ma ana maia ka kaha tonu ki ta raua putake, me te whaka- marama atu hoki a T. H. Rerekura, i nga take i kore ai a Ngaati-kura e whakaae tae ata ki te Tiamana marae o Pipiriki nei, ara, a Tuatini te Waiho. E boa ma hei matakitaki iho ma koutou i nga whakaaro o enei tangata, notemea kua whiriwhiritia nei raua hei Kaunihera mo te takiwa o Whanganui, hei pikau hei whaka- puaki i nga taimahatanga me nga raruraru e pa aua ki Whanganui, kua kiia hoki taua Kaunihera hei taiepa hei tiaki kei puta mai nga kai pahua. Ko tenei kua noho ko raua