Pukapuka 7, Nama 6
19111031

whārangi 3  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
Nama 6 o te tau 1. Te Puke Ki Hikurangi, Turei, Oketopa, 3I, 1911. 3. mai nei e kore e oti i te huihui- nga tuatahi tuarua tuatoru tua- ngahuru notemea he mahi nui, a me pewhea te whakaotinga i te- nei take i tenei wa, kua tata ki nga ra pooti, no reira he mea ua- ua tenei, engari pea kai muri i te pootitanga e tu mai nei. Ki taku mohio ka mutu aku kupu. Taiawhio Te Tau, Kai-Ripoata mo te "Puke."

WHAWHAI A ITARI ME TAKEI. Wikitoria o Itari. Ki te whakaatu a nga kai tuku korero o Tiripori kua tutaki a Ita- ri raua ko Takei ki te tua-whe- nua, kanui ta raua pakanga. Engari ki te ki a nga Kai Ri- poata kei te pai rawa te whaka- haere a Itari i ana hoia.

NGA HOIA TUTEI.

TE WHAKAARO O TAKEI.

Ko te whakaaro o Take kia peia atu nga Itariana katoa e noho ana i runga i nga whenua katoa o Takei. Kua puta te kupu a nga Minita o Takei, me tutaki katoa nga wh- are mahi taonga a Itari i roto i nga takiwa o Takei, a ko nga kaipuke me nga tima harihari taonga a Itari me muru katoa nga taonga o runga.

TE RIRONGA O TOPORUKA IA ITARI.

Ki te whakaatu a nga kai tuku korero o Roma. I te taenga atu o nga hoia o Itari ki Toporuka kata- hi ka waiputia e Takei, kaore i hoki whakamuri nga hoia o Itari, engari i whakamaua nga peneti o nga pu katahi ka whakaeke ki runga i te hoa-riri. I» te kaha o nga hoia a Itari, horo ana te hoa- riri.

NGA HOIA O TAKEI. Kei te tono nga mana kia hou- aia te rongo i waenganui ia Ta - - kei me Itari. Kaore te taha Apitihana o Ta- kei e whakaae, tae noa ki nga • hoia.

TE TONO A ITARI.

E whakaae ana a Itari ki te u- tu i nga mea i kino o Tiripori mehemea ki te whakakorea atu te mana o Takei i Tiripori.

MATE KAI O NGA HOIA. Kanui nga hoia o Takei Tiripo- ri kaore he whakamarumaru, a kei te ngaua e te ra, me te tupuhi onepu. Kua kore he kai ma nga hoia, a kei te pangia hoki nga hoia e te mate piwa. He tokomaha, nga hoia- kua omaoma i runga i te mate kai-

Raruraru ki Haina. Kanui te pakanga i waenganui i nga Tainamana ara, ko nga hoia kei te whawhai ano kia ratau ho- ia ano. Ko tenei pakanga kua horapa haere ki etahi o nga taone o te Tainamana

KAWANATANGA HOU. Kua whakaturia; e te hoariri he Kawanatanga hou mo te taki- wa o Henekau, tetahi o nga ta ne nui o Haina.

NGA RONGO O MURI MAI. Konga rongo o murimai e whakaa- tu ana, kei tino te kaha haere te horapa o tenei raruraru ki nga waahi katoa o Haina.

Rongo O Nga Motu. KAI MAHI MO NIU TIRENI. E wha rau e rima tekau te toko- maha o nga kai mahi o Ranana kei te mauria mai e te Tongariro tima mo Niu Tireni nei. Kei nga ra timatanga o Tihema ka mauria mai e te Mamari tima e wha rau nga kai mahi mo Niu Tireni nei, o roto i tenei wha rau, kotahi rau nga tamariki wahine mo nga mahi taka-kai-

NGA MAORI KEI RANANA. KAORE HE MONI. '.

Ko nga maori i tae nei ki Ranaua i enei marama ka hori ake nei, a, e noho ana i te "White City" kaore, ano kia utua mo nga marama e rua. Ko etahi o ratou kei te Karaita- ra Parahi e noho. E tata ana ratou te timata ki te mahi purei haka hei moni hokinga mai mo ratou, otira o ko ratou tikiti mo te hoki mai kua oti teutu. kei te 11 Onga ra o Noema rat- ratou hoki mai ai.

Pooti Waipiro. Kia Purakau Maika, Carterton. Tena koe, Tenei kua tae mai tau reta o nanahi kua tukua atu e nu i tera ra nei nga korero mo toku tipunga maikia Taiawhio. Mo te pooti waipiro, kua tae mai te ripoata a Te Tiamana o Rongo- kako Kaunihera ki au e tono ana kia Whaipooti te rohe o Rongoka- ko, a kei te aroaro o te Kawanata- nga taua take inaianei. Ina oti ka Whaipooti koutou a te wa e po- oti ai nga mema Maori mo tenei ako. ara:- "Me tuku ranei he waipiro ki nga Maori o to koutou takiwa kaore ranei." Heoi ano Na to hoa, A. T. Ngata, 11/10/11 Poneke.

Honore- Apirana Turupa Nga- ta, M-A-, L.L.B-, Mema Pa- remata mo nga Maori o te taki- wa ki te Tairawhiti i whanau ki Te Kawakawa Te Araroa e ta- ta ana ki Ihi Keepa, i te 31 o nga ra o Hurae 1874. No te tau 18 81 ka uru ki te Kura Maori i Waiomatatini' note 1883 ka uru ki te Kareti i Te Aute-' no te tau 1890 ka paahi i te whakamatau tauranga nui (Matarikireihana) a ka uru tona ingoa ki nga puka- puka o te Kareti o Canterbury ia Maehe 1891; no Noema 1893 ka paahi ia i te B-A. i tuarua ia i te whakamatautauranga mo te Karahipi mo nga mahi Pare- mata i te tau 1898 ka mahi i roto te Tari Mahi Roia o Tiati Kupa i te wa i mua atu i te whakatuu- nga i a Te Kupa hei Tiati mo te 2upirimi Kooti. I taua tau ano ka paahi ia i te M-A- i Akarana mo te whakamatautaurangi mo nga Mahi Paremata; ka ako ia i te mahi roia; ka paahi ia i te L. L. B- i te 1896: ka whakama- naia ia hei Roia mo te Hupirimi Kooti i te tau 1897: ite wa i tima- :aria ai te ropu o nga Tamariki o Te Aute (Te Ropu o nga Tai- tamariki o te ao hou), ka wha- katuria ia hei Hekeretari haere (i nga takiwa Maori, ki te kauhau mo te ora mo nga tinana me nga marae, tona timatanga i enei tu ahua, mete mahi whakatupu hipi ki te Tairawhiti: no nga tau 1902 ki te 1904 ka whakaturia ia hei Kai-tirotiro mo nga Kaunihera Marae-' no muri mai ka whamu- tu ia i a ia, i runga i te kahanga haeretanga o te mahi whakatipu hipi a nga Maori o te kaute o Waiapu' no Tihema o te tau 1905 ka pootitia ia hei Mema mo Te Tairawhiti ki te Paremata no te tau 1905 ka whakaturia ko ia tetahio nga mema o te Roera Komihana (i raro i te Ture Whe- nua Maori o te tau 1904): no te tau 1906 ka whakaturia ko ia tetahi o nga mema mo te Komi- han a uiuiite ahua o te Kai-tiakita- nga o Te Aute Kareti me Wanga- nui Kareti- No te tau 1907 ka noho ko ia te hoa o Ta Ropata Taute i runga te Komihana Whenna Maori: ko ia te Hekeretari o te Hui Nui o nga Kaunihera Marae me nga mangai o nga Maori i tu ki Pone- ke i te tau 1908 : no te Tihema o te tau 1908 ka pootitia ana ko ia hei Mema mo Te Tairawhiti ki te Paremata : a no te Hanuere o te tau 1909 ka whakaturia ia hei Mema mo te Kaunihera Tohuto- hu o te Paremata o Niu Tireni, he mangai mo te iwi Maori.

[WHAKAMAORITANGA.] HUI TOPU A NGA KAU- NIHERA MAORI

I runga i nga whakaatu i tu- kua i raro o te ringa o taana nui- nga o te Kawana, ka huihui nga mangai o nga Kaunihera Maori i te ruuma Maori, Whare Parema- ta, i te 2.30 o nga haora, i te Tu- rei, te 20 o nga ra o Akuhata, 1911. Ko nga tangata i reira ko te Honore A. T. Ngata, Minita o nga Kaunihera Maori; ko J. B. Hackworth, Hupiritene; me Iha- ia Hutana (Tamatea,) Perehitini; Henare Werahiko, Te Arawa Kaunihera Maori; Heremaia te Wake, Hokianga Kaunihera Ma ori; Paratene Ngata, Horouta Kaunihera Maori; Whakangaro Makahue, Kahungunu Kaunihera Maori; Taraua Marumaru, Kura- haupo Kaunihera Maori; Moerua Natanahira, Maniapoto Kaunihe- ra Maori; Ratima Aperahama, Mangonui Kaunihera Maori; Pou- whare Roau, Matatua Kaunihera Maori; Kingi Ruarangi, Ngati- whatua Kaunihera, Maori; Rawi- ri te Ruru, Pewhairangi Kauni- hera Maori; Rere Neketini, Rau- kawa Kaunihera Maori; Taiawhio ;e Tau, Rongokako Kaunihera Maori; Hamiora Hei, Takitimu Kaunihera Maori,; Ropiha Rangi- haukore, Taranaki Kaunihera Ma- ori; Kepa te Ahuru, Tongariro Kaunihera Maori; Waaka te Huia