Nama 108
190703

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA ka timataria hoki e Te Wiremu te whaka- tupu kararehe kia whai oranga ai tana ku- ra a inaianei kua puta nga rongo o Te Wiremu he tangata matau ki te whakatu- pu kararehe. O era ra taea noatia mai enei ra e riro ana i nga kau a Te Wiremu te paraihe. Me waiho nga korero o Te Aute Kareti mo tetahi atu wa ka whakao- ti ai. Kahore he kohatu whakamaharata- nga ki a Te Wiremu hei rite mo te kohatu i whakaarahia nei e tona kaha ake ara a Te Aute Kareti. O taua taitamariki tino matau atu i whakaakona ki Te Aute, a Apirana Ngata, M.A.LL.B., M.H.R., a Takuta Pomare, a Takuta te Rangihiroa, a Takuta Wi Repa, a Hamiora Hei, LL.B., me etahi atu, he tokomaha. Na te kaha ano o Te Wiremu i tu ai a Huka- rere, na Te Wiremu anake nga kura i Te Hauke, i Okoha, i Te Kuri, i Putiki, nana ano i utu nga kaiwhakaako, £10 tana moni ma tena ma tena o nga Minita Mao- ri o te Pihopatanga o Waiapu i ia ta, o ia tae. Nana i timata te mahi mihinare ki Taranaki, ki Hukanui, e awhina ana ia i Te Rau Kareti, he nui ana moni i tuku ai mo te kura i Wikitoria, i Turakina, nana i awhina eta- hi o nga tangata e noho ana ki Te Rau; he mano mano ana moni e tuku ana hei awhina mo nga mahi a te Hahi i te ao ka- toa; he nui ana moni e kore nei e mohio- tia te nui i hoatu ai ki te rawa-kore, ki te pani; nana i ora roa ai te Kotahitanga o Te Aute, nana te perehi e ta nei i Te Pipiwharauroa e utu nei i te kai-ta, nana nga mano mano pauna e awhina nei i nga mahi whakatupu hipi a Ngatiporou. No enei ra ano au i rongo ai ki tetahi minita Maori na te Wiremu i utu tana mokete £100. Kei te mohio ano te kaituhi o enei korero ki te nui o te aroha o Te Wiremu ki a ia. I tona panga e te mate e £20 te utunga mana ki te takuta ki te hohipera, na Te Wiremu i utu. Kei runga tonu i te Iwi Maori e takoto ana te Wero a Te Wiremu. E kore e taea te tatau, te mo- hio ranei te nui o nga mahi atawhai a Te Wiremu ko te Rangi anake kei te mohio. Ka tika ta te Atua homaitanga i te taonga ki tenei tangata kia whakawhiwhia ai ki te tini o te tangata. Ko wai te tangata hei rite mo Te Wiremu? Ko nga tangata kua kite ia ia e mohio ana ki tona tu rangatira whaimana, ki te pai o tona reo Maori ki te tau o tona taha. E tika ana tenei kaumatua kia tangihia mao- ritia e te iwi katoa, kia apakuratia. Ko te hiahia o te ngakau ma Ngatikahungunu tonu e mau mai te mate o Te Wiremu ki Turanga nei hei huakanga i te aroha e ko- natu nei i roto i te ngakau. Tenei te nga- kau kei te tangi ki te matua. Haere, haere, haere atu ra e Koro, te oha a nga tupuna ko koe hoki te hiku o nga rangatira o tou whakatupuranga. Haere atu ki nga mano kua rupeke atu ra ki te po, ki ou hoa aroha, ki ou hoa ranga- tira o to koutou na whakatupuranga, ki a Te Hapuku, ki a Tareha, ki a Te Kawepo, ki a Takamoana. Haere atu e Koro te wehi o te tangata te matua o te pani o te pouaru, o te rawakore, te matua-whangai o te Hahi Maori. Haere atu ki tou rahi, ki tou nui waiho te iwi i muri nei mana e mae noa. Ko te wikitoria kei a koe, ko te mehameha ko te pouri kei a matou. Tera te pukohu e, kotutu ana ia i ta pae ki Te Aute ra

Haere ra Te Wiremu e, te wehi o te whenua e... i, Te mana o te tangata e, ki era tini i raro ra e...., Ki ou hoa nunui e, o roto o Ahuriri ra. Te pouri takiri i te uma e, ka pa mai te aroha ki a ahau na e....! R.T.K.

PITOPITO KORERO. I te reihi poti a Kamureti raua ko Okiwha- ta i hinga ko Okiwhata. Ka 34 "nga putanga o Okiwhata, ka 29 o Kamureti. Kua mutu te tautohe o nga pakeha patu hipi. Kua tukua ma te Kooti Apitereihana e whakatau engari kua mahi ratou i enei ra mo te 23 hereni mo te 100 hipi. No te 120 nga ra o tenei marama ka hura- .hia e te Kawana te kohatu whakamaharata- nga mo te unga o te Matenga ki Niu Tireni i a Tihema 23, 1814, ki Oihi, Pewhairangi. Ko OHU te te wahi i kauwhautia tuatahitia ai te Rongo Pai e te Matenga ki te Iwi Maori. Hei tera marama whatakina ai nga korero katoa o te Matenga. He ripeka taua kohatu e 20 putu te teitei. Ma nga hoa o Ngapuhi e tuku mai te nuinga o nga korero.