Nama 112
190707

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. Heretaunga ko Hiraina te ingoa. I nuku atu i te £20, 000 nga moni a tenei wahine. I marena ia ki te pakeha, a i tangohia e ia tetahi tamaiti a tetahi pakeha noa atu hei tamaiti mana, i huaina hei ingoa mona. I te matenga o tenei wahine, ka riro ona rawa i tenei tamaiti, na te kaha tonu o nga matua i uru atu ai tetahi atu tamaiti otira ko etahi o ona whanaunga Maori ta- koto noa i te wa patiki. He tikanga he tenei ki ta matou whakaaro. Kua rongo ano matou ki etahi kaumatua Maori i wi- rangia o raua whenua ki te pakeha kahore nei o raua tatanga atu, heoi ano pea te ta- tanga he maramara paraoa. I kitea i roto o te wira a Wi Matua i waihotia iho e ia tetahi whenua ki tetahi pakeha ko Reardon te ingoa, na te Hupirmi Kooti i whakakore i hoki ai ano ki nga whanau- nga. Kua takoto te tono a Apirana Ngata ki te Kawanatanga kia whakaaturia te nui o nga whenua Maori i tukua ki te pakeha. Ko etahi o taua tangata rangatira, ra- ngatira toto, rangatira whenua,— ko Airi- ni Tonore raua ko Tamahau Mahupuku. I moe a Airini i te pakeha a i moe tana tamahine i te pakeha, apopo ka moe ana mokopuna i te pakeha. Ko ona rawa ko ona whenua katoa ka rupeke atu ki te ri- nga o te pakeha, hei ora mo te pakeha, hei whakarangatira rawa i te pakeha. Ko to Tamahau uri kotahi i te ao he awhekaihe pakeha, ko te whaea he pakeha, ko te pa- pa he Maori kua mate. Apopo o Tama- hau whenua katoa ka riro hei whakaranga- tira i te pakeha. Kahore he ture i tuhituhia hei arai i te moe o te Maori i te pakeha, otira he ture ano kua tuhituhia ki te ngakau o ia iwi o ia iwi, kia u, kia mau, ki a ratou ano. Kei te tangata te tikanga mo ona whenua, otira i te mea ehara te whenua i te mea hanga na te tangata engari i tuku iho i nga tupu- na ki nga tamariki, he whakaaro tika ano tenei te waiho tonu i nga whenua o taua o te Maori ki te Maori ano. He ingoa nu- nui nga ingoa o Airini raua ko Tamahau i roto i nga ingoa o taua rangatira o te Maori, otira ko o raua rawa, ko o raua whenua kei te haere mai te ra e ngaro ai o raua ingoa Maori i runga i o raua whenua e poto atu ai kite pakeha. Ehara ta matou i te whakahe i enei tangata, ehara pea i a ratou te he» engari he whakaatu kau i tenei mate o taua o te Maori ko nga whenua o taua rangatira kua riro i te pakeha, heoi ano kei a taua ko te ingoa ko te mana ranga- tira anake.

RONGO MOANA. MUTU ana te marena o te kapene o tetahi kaipuke rakau toru, ki teta- hi wahine no Rawene, Hokianga, ka rere ki Niu Ioka, Amerika. Te hangitanga ki te pito whakatetonga o Amerika ki te Tonga ka tutuki ki te toka huka, totohu tonu atu. I ora etahi o nga tangata ko te kapene raua ko tana wahine i mate. Ko te Viking te ingoa o taua kaipuke, no Maehe nei i rere atu ai i Akarana. No te Ratapu o tenei marama ka pakaru tetahi kaipuke rakau-toru, ko Woollahra te ingoa, ki Terawhiti, Raukawa. No taua ra ano i rere atu ai i Poneke, i waenganui po ka u ki uta. Na te poti iti i u ai nga tangata ki uta engari i u whakauaua i ta- huri te poti, kau ana ratou ki uta. Ko te kapene i noho tonu i te kaipuke, ahakoa tohea e ona hoa kia eke ki te poti, a mate atu ki runga ki te kaipuke raua ko tetahi o nga heramana. He wahine tana, he tamariki. No te 20 o nga ra ka totohu tetahi kata ki te wahapu tonu o Akarana, i rangona e karanga ana nga tangata, i te ata ka kitea ko te pito anake o te maihe e puta ana, ko nga tangata tokotoru o te kaipuke kua mate katoa. Ko te Flora te ingoa o te kaipuke. I te marangai o te 13 o nga ra o tenei marama e wha rawa nga kaipuke kau i aitua, Ko te Surprise i pakaru ki Ohui, Tairua tokowha nga tangata i mate, kota- hi i ora. Ko Waikonini, ko Bravo, ko Reliance i pae ki uta.

Na te haerenga o te kaita o ta tatou pepa ki Te Wairoa i tomuri a te putanga i tenei marama.