Nama 121
190804

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. whakamaori e puta mai ana he pai ki tai- o-tangata? Whakaaro tonu iho ia tangata ki a ia ano, ka titiro ai ki rau-o-tangata i waho atu. No te tangata ranei te he ki te whai ki te waipiro, no te waipiro ranei, ki te puta ke mai ki te aroaro o nga tangata? Mehemea ana no te tangata te he, tera e riro anake ko nga tangata mangere, hau- aitu, tutua, rori-rori, i te parekura a te waipiro. Tena ia, hinga ake he mangere, hinga ake he ahuwhenua riro atu he ngakau mahara, riro atu he matauranga. Kaore ana tangata e whiriwhiri ai. Ma koutou e titiro mai: he koia, he koiwi na- nakia te waipiro. TE PAREKURA A TE WAIPIRO. Kaore a te waipiro ana whakapai-kanohi. Taku mahi he matakitaki ki nga tangata e haurangi ana. He tamariki tane te nuinga. Na te mea ranei kua motitia te kaumatua, i kitea ai he maha nga tai-tamariki. Koi- anei te mea wetiweti o te waipiro kia au. Hiko tonu ake ko nga tamariki tane, ko nga pou o te iwi. Engari te ao-tawhito. I tona timatanga, tae noa ki tona whaka- hemohemotanga, i kite rawa ia i te tangata totika. Ko te ao hou ka hi nei tona ata, e hi ana i roto o te kohu u te mamaoa a te waipiro a, e taea ranei te awatea-tanga, aua ake ranei. Na te aha te rangatira Maori i tuku ki raro? Na te aha i eke ai te kupu ki runga i nga mea i whakawahia? Na te aha nga uri o nga mea rarahi i tamaoa ki te ma- .maoa kai ? E ki ana koe na nga ture hou, na nga matauranga hou, na nga whaka- haere hou. E ki ana au i runga i te tangi a taku ngakau, na te waipiro. I te wa o te oranga o te patu, e toa ana te tangata, kaore he waipiro. He pouri tonu o reira, he matao tonu, he hiakai tonu, he mauiui tonu. Otira kaore he waipiro. Mehemea ana he kaha rawa taku tawhi • atu ki te taha whakapae ki te waipiro no- oku anake taku he. E KITEA ANA E TE KATOA. He maha nga tamariki i tukua ki nga kurea nunui, e kai ana i te waipiro. He maha nga tamariki matau, i haoa atu e te ngakau hei kai arahi mo te iwi, e pa kaha ana ki te waipiro. He maha ano nga ta- mai ki tane e haere ana ki te tope ngahere, kari rori, whakaiho hipi, e tapae ana i nga utu o ratau uaua ki nga kai-hoko waipiro. He tika ano na ratau tonu a ratau na moni. Otira, kaore ranei e taea e ratau te whaka- aro he tikanga e toe pai ai nga mea i uaua nei te rironga mai? TE WHAKAARO-0-TE IWI. Kei te pehea ra te whakaaro o te iwi Maori mo tenei mea mo te Waipiro? E pai ana ranei ratau, e kino ana ranei? Ki taku tatau he maha atu nga kino o te wai- piro i ona pai. Kei te pakeha te mana mo te turaki atu i te waipiro i o ratou takiwa pooti. Ko etahi takiwa pooti kua turaki i te waipiro. E pewhea ana te ngakau o te Maori mo tenei mana? KUPU WHAKAMUTUNGA. Ata whakaarohia enei kupu whawhai aku. He mate ranei, he ora ranei kei roto o te waipiro. He mate ranei mo te tinana, me te wairua, he ora ranei. Tena ano nga tangata e taea te whakamutu ta ratau nei kai ki te hiahia ratau. He pai, ena tu tangata, me tahuri hei hoa mo nga mea e hiahia ana kia kore te waipiro i nga takiwa Maori. Tena ano nga mea e hiahia ana kia tino kore te waipiro kia kore ai ratau e haurangi. Koianei aku mea aroha. Na konei au i hiahia ai kia kore te waipiro. Ma tena Maori, ma tena Maori e ata whiriwhiri tenei take.—Na T. Wi REPA, M.B., CH.B.

TORO. KO te tekau ano tenei o nga o tau te kau- whautanga a te Pihopa Taka (Tucker) i te Rongo Pai ki nga takiwa o Toro. Ko tenei whenua ko Toro ko tetahi wehenga ano o Ukanata (Uganda) me tona kingi me ona kai- whakahaere katoa, i raro ano i te maka o te Ingarihi. Kaati ko te mea miharo o tenei whenua ko te kaha o te tipu o te whakapono. I tenei 10 tau ka u nga whare karakia kua oti. Ko te hunga kua aro nui ki nga mahi o te whakapono e 3000 a 1400 he hunga tango hapa. Tokorua nga tino rangatira tonu o tenei whenua i na tata ake nei i whakapangia ai e te pihopa hei minita. Kihai rawa raua i whakaaro ki o raua tunga rangatira i a raua i haere ai ki te kura minita, engari i rukea katoa ngia atu e raua nga painga o tenei ao i to raua whiwhinga ki a te Karaiti.