Nama 122
190805

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. tetahi tikanga e ea ai tona mate, a kitea ana e ia. Ko te oranga o te whenua ko nga mahi hokohoko ki era atu whenua, me Niu Tireni e tuku nei i ana kai ki Ingarangi. I puta te whakaaro i nga tangata hokohoko o Haina i nga wahi katoa kia patua e ratou nga tima o Tiapana e harihari taonga ana io ratou wahi, kia mutu hoki ta ratou tuku taonga ki Tiapana tango taonga mai ranei i nga Tiapani. Ki te rere atu he kaipuke no Tiapana i Haina kore rawa tetahi Hainamana kotahi e eke ma taua kaipuke e kore rawa ranei tetahi kutanga kai e hoatu, heoi e rere tahanga noa ana nga kaipuke o Tiapana. Ki te rere atu nga kaipuke o Tiapana i Ahitereira ka penei ano te ahua. I te rite tonu o te whakaaro o te Hainamana kei te aue a Tiapana i enei ra. Ko te whai a te Hai- namana kia eke te mate o Tiapana ki te £60, 000, 000. Kua rite ano te whakaaro o nga wahine kia kaua e kai i nga kai e mau ranei i nga kakahu o Tiapana. Hei nui atu tenei mate o Tiapana i ana moni i pau i te whawhai ki a Ruhia. Apopo ka mutu te rere a nga tima o Tiapana i te kore oranga. Ko ta te Hainamana rapu utu tenei mo tona mate kahore he pu, kahore he toto engari ko tona kai tawai kei te aue kei te ngetengete noa, ko te Hainamana ia kaore e hamumu te reo, kei te mahi puku tonu. Na, he whakaaro ano i tuhituhia ai e matou enei korero, he hiahia no matou kia titiro taua te Maori, he whakakotahi i te whakaaro kia piri-pono, haunga ki a Kingi Eruera, engari ki a taua ano ki te Maori. Ko a taua nei tamahine, tama ranei ma te Maori ano, kaua tatou e hae ina piki etahi atu Maori no te mea kua rongo matou ki etahi tangata e mea ana, " Kati ano kia riro atu nga whenua i te pakeha kia rawa- kore katoa ai." Pai ke atu etahi Maori kia mate te Maori kia ora ko te pakeha, kia rawa-kore te Maori kia rangatira ko te pakeha. Mehemea he iwi kotahi taua te Maori, no tetahi te mamaetanga ka mamae katoa, no tetahi ranei te whakahonore- tanga ka hari katoa. Kei te mohio matou ki etahi pakeha na ratou nei i mate ai etahi Maori otira kei te hoatu moni tonu te Maori ma aua pakeha, kei te mahi tonu ki aua pakeha. Mehemea he Hainamana he Tiapanihi he Airihi ranei kua kore rawa enei pakeha e tirohia atu. Ka whakahawea te pakeha ki te Maori ka kino ranei kaua rawa tetahi Maori e mahi ki a ia e hoko taonga ranei i tona whare, waiho atu ma ratou na whakapakeha ia e whakarahi. He tikanga na etahi iwi Maori te takoto tonu atu ki raro i nga pakeha kua marama nei te matenga o te Maori i ratou. Kei te hia- hia a te Hukanui kia haere atu he tangata ki te ngaki i ana ngahere, pai ke atu tenei i te haere ki te pakeha. Ko te hiahia nui o te pakeha he tango i nga whenua o te Maori, kaati he aha te take kia mahi tatou ki nga pakeha penei? Waiho i ta te Haina- mana kaua rawa e tirohia atu ana hanga katoa. He tokomaha nga pakeha kei te whakahawea ki te Maori i te rere ke o te kiri o te Maori i tona. Ki te whakahawe- atia te Maori mo tona kin he taunu tena ki te Iwi Maori katoa kati he mea tika kia riri te ngakau kia whakaakona taua pakeha kia mutu tana whakahi. Kei te hae etahi pakeha ki nga tamariki Maori matau i, te mea he kiri Maori. Kotahi te tamaiti Maori kua penatia i Turanga nei. Mehemea he aroha ano to te tangata ki tona iwi he wha- kaaro ki tona kiri e kore e hapa te mamae o o tona ngakau. Ko tetahi o nga pakeha i whakahawea nei kite Maori he tangata whai hipi, heoi mehemea he Hainamana i whaka- haweatia nei e kore rawa nga hipi a taua pa- keha e whakaihoa. Ka tupu tenei taunu kino ki to taua kiri ki te kore e whawhaitia e te Iwi Maori. Ko tetahi o tana mate nui ko nga whare waipiro i whakaturia e te pakeha ki o taua takiwa, kei te ngongoa te toto o te Maori e aua whare. I piti- hanatia e nga Maori kia turakina tetahi whare waipiro i Waiapu, otira i titoa e nga pakeha he pitihana ma ratou kia tu tonu ai taua whare hei patu i nga Maori, ko nga Maori anake hoki kei te whangai. Kei te pooti nga pakeha aroha kia mutu te hoko waipiro kei te whakatu tonu nga pakeha aroha-kore, ko taua ko te Maori mo taua nei te mate nui kahore he pooti, engari ka noho noa iho ka matakitaki. Otira mehe- mea he iwi whaiwhakaaro te Maori pera me te Hainamana ka mate aua whare, ka mate te whare i Waiapu i etahi atu wahi ranei, me whakamaroke, kaua rawa tetahi Maori e inu ki taua whare—ko te toki tenei hei wawahi i tenei tu whare. Ko to taua mate he nui rawa no te whakaaro o