Nama 126
190809

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
2

TE PIPIWHARAUROA.

hei okenga mo te tangata. Ko nga kupu tino tawai mo a taua tamariki, kaati kia ma nga tamariki hei painga mo o ratou tinana ano, kia ma te tinana, nga kakahu. Me horoi te mahunga me te mata i ia ata i ia ata, kia kotahi horoinga o te tinana katoa ki te wai mahana i te wiki, kaua e nuku atu i te wiki e e mau ana i te haate i te paranene me nga tokena. Kaua e moe i roto i nga kakahu mo te awatea, na kona i haunga ai nga kakahu, i muia ai e te kutu te tangata. Hei te tamariki- tanga ano ka whakaako i nga tamariki kia ma, a hei to ratou kaumatuatanga ka ma ano hoki a ratou tikanga. Ki te paru te tamaiti ka paru ano te kaumatua no te mea ko te tamaiti te matua o te kaumatua. Kia kaha to tatou whakaaro mo tenei mea, ma konei anake e titaha ai i a taua nga kupu taunu a te pakeha

—he ngawari noa te utu o te hopi ko te wai kahore i rite ki te waipiro he mea utu. He mea pouri rawa ki a matou te tawaitia o te tamariki mo te paru, no nga matua ke nei te he. He mea pai kia kaha te titiro a nga komiti i nga tamariki kura kia kaua e tukua kia paru, kia korero kino. E korero ana te tamaiti i nga korero kino i nga korero weriweri i tona rongo ki ona matua ki etahi atu ranei e korero kino ana. Koia nei ano tetahi mea e whakapaea ana ki nga tamariki Maori.

Hei kupu whakamutunga ma matou ko ta matou kupu ano kua puaki, ara, heoi ano te mea e tu rangatira ai taua, e kore ai e ponongatia ma te pakeha, e takahia e te pakeha ki raro, ma to tatou mau ki o tatou whenua, ma to tatou mahi hoki i o tatou whenua no te mea kua hanga e te pakeha he ritenga he iwi rangatira nga tangata mahi paamu whakatupu kararehe a hei tapiri mo te ahu- whenua ko te whakapono no te mea ki te

whakapono te tangata e kore ia e mangere, e kore e paru, e kore e korero kino, e kore e mahi i nga mahi kino e whai urunga ai te taunu a te pakeha hei takotoranga. Waihotia ma a tatou mahi pai e puru nga mangai o tatou hoa- riri.

Kaua hei riri mo te wahine—wahine tanata tahi. Kaua hei riri mo te whenua—whenua i waiho. He ngahuru, he inoi.

TAHARAKAU.

I HAERE atu a Taharakau i Turanga nei, raua ko Te Angiangi, ko te kainga ka haere nei raua ko Te Reinga, kei te Wairoa. Ka kakahu a Te Angiangi i ona kakahu pai, he aronui, he paepaeroa; ka tuhi i tona tuhi matakura, ka mau ki tana taiaha akura. Ka titiro atu ki a Taharakau e pokai ana i tona kakahu ki roto o te kaikaha tii. Ka takaia ki roto o nga tarahau e rua tuaririki nei, ka herea tahi pito, tahi pito, ka takawetia. Katahi ka ki atu a Te Angiangi, " E Taha, hei aha ena, ka mauria na e koe i te rangi ataahua, e whiti nei te ra?" Ka whakahokia e Taharakau, "E tata runga."

Ka haere raua. Engari, ki te whakaaro, kei te haere whakahawea a Te Angiangi ki a Taha- rakau no tona ahua whakaiti i a ia.

Ka haere raua, ka tata ki te kainga, ki Te Reinga, ka werohia tona tokotoko ki a Rangi- popo-i-runga. Kihai i roa ka ki te waha o Rangipopo ki te tangi iho ki a Taharakau, he whaitiri paorangi. Ka tukua e Taharakau ona tarahau, ka herea tetahi ki tona tarapakihiwi katau, tetahi ki tona taha maui, ko tona kakahu, i takaia ra ki te kaikaha tii. Tera tetahi, ko ona pare—he kahu tetahi, he karearea tetahi. Ka huna e ia tona kakahu me ona pare ki roto i tona keke maui. Ko tona tokotoko ki tona ringa matau. Katahi ka tukua iho nga roimata o Rangipopo. Kihai i arikarika te ua, me te whiti tonu te ra. Kihai i roa ka maku katoa a Te Angiangi. Kua rere katoa te wai i roto i a ia, kua whati te rau o tona pare huia, kua ma tona tuhi mareikura, kua kino te kura o te taiaha me te awe. Katahi ia ka ki atu, " E Taha, e homai ki a au tetahi o ou tarahau? Ka hauaitu au." Ka whakahokia e Taharakau, " Ehehe! i kiia atu ra hoki, E tata runga."

Kihai i roa kua mao te ua, me te whiti tonu te ra. Kua mohio mai a Tapuae, me tona wahine rangatira, mana nui ke atu i a ia, me te iwi e noho mai ra, " E, i! Tenei tata a Taha- rakau, inahoki te whaitiri paorangi, me nga roi- mata o tona tipuna, o Rangipopo-i-runga, e tangi nei ki a ia." Kei te rakai a Tapuae me te iwi. Kihai i roa ka puta a Taharakau me te hoa.

Kua whakahawea a Tapuae, ara hoki, kia nui te tira, kia tokomaha te tangata, kia maru ai te rangatira ki te haere. Tetahi, ko nga kakahu o Taharakau he tarahau, he tokotoko rakau noa i te ringa. Ko nga tohu tera i titiro whaka- hawea mai ai a Tapuae. Ko Taharakau ia, kei te titiro atu ki te pai o te whare, ki nga maihi, ki te nui o te whare kaore he pa, e tu noa ana he mahinga kai kei nga taha o te whare.