Nama 128
190811

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
2

TE PIPIWHARAUROA.

engari kei te whakatu ke i nga tawhaowhao e paea nei ki te akau hei ariki mo ratou, kei te whakatu tataramoa hei kingi mo ratou. Puta tonu mai he tataramoa ka ki mai, " Ko au hei kingi mo kou- tou," whakaae tonu atu, koropiko tonu atu, kahore te ngakau e matua uiui marire he tangata totika ranei, he tangata pai ranei, kahore e uiui engari ka wakapono noa, ka whakanui noa i aua tataramoa. E rua nga tino take i tautoko ai te tangata i na mahi kino, tuatahi: he pirangi no ratou ki aua mahi tuarua: he rorirori, kahore e mohio ki te he ki te tika.

Na, he tokomaha nga tangata tataramoa kua whakaturia e etahi wahanga o te Iwi Maori hei kini mo ratou e kore e taea e matou te whakahua katoa na ingoa engari ko o enei ra noa e korero ake, ko o taua tohunga, ko o taua poropiti:— Pari Ehara tenei i te tangata, he tino ta- Rekena whaowhao, he tino tataramoa tiotio, otira i tona whakatohungatanga i a ia he tokomaha na tangata i tuku ki raro i tona mana, i whakatu i aia hei kini, a tapae ana i a ratou tamahine kia whakakuritia e tenei aporiana. Ina rawa te pai o Pari Rekena me tona iwi, he mohiotanga no ratou ki te whakama, hohoro tonu ta ratou whakamutu i ta ratou mahi weriweri. He kingi tataramoa a Pari Rekena.

Ko wai e ahei te ki he tangata ranga- Wereta tira a Wereta, he tangata pai, he

tangata kupu mana? Ehara a Wereta i te tangata e tika ana kia whakanuia, i te whare herehere ia e noho ana mo te tahae, otira i tana whakatunga i a ia hei tohunga, hei poropiti, whakanuia ana e nga iwi maha, e nga rangitira, e na mema o te Paremata, tapaea ana te taonga maori, te aha ake, te aha ake. Ko te mutunga ka hamenetia a Wereta mo tana hokonga i nga taonga a etahi o ana tangata, a inaianei ka toko- toru na wahine a Wereta, a kua tu tona hahi he Ringatu. He kini tataramoa a Wereta Winiata.

Ko ta Karepa ko tana mahi na tona Karepa wahine, ki taku nei whakaaro ake he wahine porangi. He tokomaha nga tangata i tomo ki roto o te tapenekara a Karepa koro- piko ai, ko te tukunga iho ko te parekura ki Waipiro. Kahore he he nui o te mahi a taku papa a Karepa, engari he nui te pai i tana whakamutunga i te inu waipiro, a i kitea hoki te pai o Karepa i te korenga o tona ringa e tapiki ki te whenua i ata homai ki roto o te kapu o tona rina. Kua whakamutua noatanga atu e Karepa tana mahi tohunga, kei te ahu- whenua tera, a ko etahi tangata kei te mau tonu ki nga mahi titotito a Karepa. He kingi tatara- moa a Karepa.

Hikapuhi Kua roa rawa te wa e whakapo-

hehe ana tenei wahine nanakia i te tangata, e whakaako ana i te tangata ki te inu waipiro, ki te haurangi. He rangatira ranei a Hikapuhi, he wahine whai mana, he wahine totika, he wahine tapu, he wahine ma? Uia ki a te Arawa ki te iwi e mohio ana ki a ia, ma ratou e korero mai ona painga, ona poke- kore. Ko Hikapuhi tetahi tohunga i tino whaka- nuia e nga tangata e takoto ana ki raro i ona waewae, ka rua ona taenga mai ki Turanga nei i kawea mai ia e nga wahine o Ngatikahungunu. Nuku atu i te wiki ia e noho ana i Te Arai whakahinematiorotia ana e nga Maori o Turanga nei e mohio ana ki ona painga. I nga whai-korero ki a Hikapuhi pena tonu ia me te kuini. Ina te ahua o nga korero: " Haere mai e to matou kai-whakaora, e to matou ariki." Nui atu te wehi o te tangata i a Hikapuhi, o nga tangata ano ia e pirangi ana ki a ia. I te uinga a te whakaminenga mo te take i mau ai a Hikapuhi i te kakahu whero katahi ka riria e Hikapuhi, nga tane tonu nga wahine, wehi katoa te whare, kore rawa i kiiki te waha, mehemea tonu he kupu na Hinematioro, kore noa ranei i penei te wehi o nga tangata o Te Arai i a Hinematioro i to ratou wehi i a Hikapuhi. Na, ko wai a Hikapuhi? He wahine tino nanakia, he wahine mangai paruparu, he po- rangi I puta mai a Hikapuhi i te whare-porangi, ko tana mahi i a ia e keha ana he pikipiki ki runga rakau. Ahakoa kua mane te porangi o Hikapuhi kei te marama tonu te porangi i runga i ana tikanga. Ehara ia nei i te porangi te whaka- kahu i tai o te kuia ki te kakahu marena, a ka marena ki nga rewera, ka whawhati i te keke marena? Ehara ia nei i te porangi te tatai i te tinana? Ehara ia nei i te porangi te mau i te hei kia whanau ai he tamariki? Mehemea ehara enei i te tohu no te porangi, kati he aha te tohu o te porangi? Koia nei ko te porangi nei e whakahinematiorotia nei e te tangata, ara, e nga tangata e rite ana ki a Hikapuhi te ahua. Kuini tataramoa.

Rua Ko wai a Rua, e whakakingitia nei e Tu- hoe, i hanga nei he temepara, he whare nohoanga mo ratou ko ana wahine tokowaru, i hoatu nei he moni, i haere nei nga rangatira o • Tuhoe, o Ngatiawa, hei huruhuru mona wae- wae? Kei ona iwi pea e mohiotia ana ona painga, ko ta matou ia e mohio ana kua uru a Rua ki roto o te hinaki koromeke ai. Kingi tataramoa.

Paku No Turanga nei a Paku, ehara i te Maki. tangata, he moe te mahi i pahure i a ia, he hoko pupu tana mahi, tena no te taenga o Paku ki roto o Whanganui ka hikitia ki runga