Nama 134
190905

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
2

TE PIPIWHARAUROA.

nunui—ara ahu-whenua, whakahaere i nga kura, me era atu mea. Ko nga painga enei e wawatia nei e te kotahitanga, ehara i te mea ko nga painga pauna, hereni, kapa e tapoko ana ki te pakete o te tangata.

HE TOHU AROHA KI A TE TATANA.

ITE Hui a te Kotahitanga o Te Aute i tu ki Rotorua i te 13 o Aperira, ka pahitia tetahi motini kia puta he tohu aroha ma te iwi Maori ki a te Tatana, mahita o te kura o Te Aute. Ko te ahua o te aroha i whaka- taua e te hui he moni, ara ki a £200. Kaore i metia e te hui ma nga tamariki anake o Te Aute tenei moni e kohi, engari ma te iwi nui katoa. I puta he whakamihi ma etahi mo te peneitanga, no te mea he nui nga Maori kaore nei i tae ki Te Aute engari e matau ana ki nga painga a te Tatana ki te Iwi, a e tino hihiko ratou ki te kohi mo tenei take. Ko te komiti i whakaturia i te hui hei whakahaere, hei pupuri hoki i tenei kohi ko Tutere Wi Repa, ko Hamiora Hei, ko Tare Wherihi me Pine Ta- mahori, Ki nga tamariki katoa o Te Aute i nga wahi katoa o nga motu e rua nei kaore he whakamarama mo te take o te kohi, kotahi ano te kupu ki a ia, ma te Tatana te moni, ka homai e ia te mea e rite ana ki tona kaha. He mea tenei e whakamihia ana e nga tamariki o nga kura pakeha, te aroha me te whakahonore o nga tamariki o Te Aute ki to ratou mahita. Ki te tamaiti o Te Aute he tapu te ingoa o te Tatana, he ingoa kaore ia e pai kia korerotia kinotia. Ko te kohi nei ma te iwi katoa. Kei mea tetahi tangata kaore ia e kohi no te mea kaore a te Tatana painga ki a ia. Kua kite pea tatou inaianei kua kaha rawa a tatou tamariki ki te rapu huarahi hei oranga mo te Iwi. Ko te nguinga o a tatou tama- riki katoa kua tu nei i nga tuunga nunui i makuru mai i nga ringa ote Tatana. Ko nga hua, ara ko aua tamariki, e reka ana ki o tatou ngao, otira mei kaua te kawai i makuru mai ai ratou kua kore aua hua. A Apirana Ngata, a te Rangi- hiroa, a Takuta Pomare, a Tutere Wi Repa, a Hamiora Hei, a Reweti Kohere me era atu i makuru mai i nga ringa o te Tatana. Otira kaore he whakamarama. He tangata tenei kua rongo nui ki roto ki a taua, he ingoa hoki e whakahuatia ana i roto i nga whare Maori katoa.

NGA HUA KAREAO MA TA TATOU MANU.

Kahore!

TAKITIMU.

Ki te Etita o Te Pipiwharauroa.

EHOA tena koe me to whare ano hoki, tae noa ki ta tatou Manu i runga i te aroha. E ta utaina atu aku kupu ruarua nei hei mau atu mana ki na marae maha e haere nei ia ki ona Taurar] a maha. Ara he tahurihuri noku ki te whakaaro ki etahi o nga kupu a Hukanui Watene i te nama o te Pipi 131, 8 o na wharangi. E ki ana ia kotahi tonu te Tamatea nana i pokai te whenua, me te Kaka- kai-amio. me te Tamatea-kai-haumi. No reira he nui taku mihi mo enei reta hou. Ko au pea kei te whakararua e oku punua korua ina hoki ta ratou korero ki a au i penei ke. Tokowhitu na Tamatea no ratou tenei in oa, a Tamatea-pokai-whenua, a te Kaka-kai-amio, a Tamatea-kai-haumi. E penei ana te take. No mua i nga waka nei ka u mai to ratou waka ki muri-vhenua. Ko te ingoa o to ratou vvaka ko Nukutere, he tapu. Ka mahue atu i runa i te waka ko Roau. Ka amiomio ratou i kona ki tetahi wahi hei haerenga mo ratou, ka kiia to ratou ingoa i kona ko te ka Kaka-kai-amio. Ka ahu mai ki runa nei. Ka roa e haere ana ka mate i te kai ka haumi noa i te kai, ka kiia i kona ko Tamatea-kai-haumi. I runga i te tere o ta ratou haere ka kiia i kona ratou ko Tamatea-Pokai- Whenua. Ko ratou ingoa enei:—

1. Ko Tamatea-nuimaitawhiti.

2. Ko Tamatea-monga.

3. Ko Tamatea-matangirau .

4. Ko Tamatea-ite-nukuroa.

5. Ko Tamatea-arere.

6. Ko Tamatea-wharekohe.

7. Ko Tamatea-urehaea.

Ko Kahukura Kotare te tuakana o Tamatea-nui- maitawhiti.

Tokorua o enei Tamatea i hoki ake ki era waka, ko Tamatea-matangirau, ko Tamatea-ite-nukuroa, tokorima hoki i noho iho i runa nei. Na, kahore he whakahe, engari e whakaatu ana i te rono tuarua. Kahore aku titiro mo te nuinga o na korero a Hukanui, e tika ana, e rono ana hoki. Kahore he tahurihuri, engari enei kupu a te koroheke kuare nei a Eruera Maihe Wiremu, e tangi kuare nei a ia i te nama o te Pipi 131, 7 o nga wharangi; e ki nei ia i whakaritea na reta hou nei kite moko. Ki taku whakaaro me mihi ke he utu mo enei reta hou;

ina hoki, kai te nui nga whakapotonga i o tatou reo Maori. Titiro iana, a Ngatikahungunu reta poto, ro- wai, rowhare. Ngatiporou haere atu ki to kui hei wai mou, me te nui atu o nga reta poto i na Iwi o enei motu. Ki te ata. kumea to Ngatikahungunu, e penei ana, roto i te wai, roto i te whare. To Ngati- porou, to kui hei tiki wai mou. Na te Pipi i hana he reta hou mana, he mihi tonu taku. Ehara hoki i te Maori ake tenei mea te tuhi reta, engari ano te hoatu korero anake, ma te poohimana e korero atu ki tetahi, ka mutu ano. Na, ko tenei karawe to mahi e katuarehe! Ka kino tau haere. Taia ano he moko hei whakamataku atu i a Eruera Maihe Wiremu.

Na WAAKA TERANUI!. Porangahau,

Maehe 11, 1909.