Nama 135
190906

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. kua tangatatia ia, a me tuku atu ki te ao ki roto ki era atu tangata kia mohio ai ki te rapu oranga mona. Tena pea kei te he tenei tikanga ate kawatanga, he pai ke pea mei tukua tatou kia taka noa ana, kia pera me te hiahia o te pakeha. E kore pea e roa ka whakaritea tenei hiahia e te kawa- natanga. Ko to tatou ora kei te whaka- kotahi Mehemea e kotahi ana te whaka- aro o te iwi, he mea pai tera mo tatou, engari mehemea kaore e kotahi he mea kino. Ko te hiahia nui o te pakeha kia whakatuwheratia nga whenua Maori. E toru nga take i tino kaha ai tenei take inaianei. Tuatahi kua kaha rawa te taha Apitihana; tuarua kua kore he mahi o Niu Tireni, heoi ano te mea e whai mahi ai me whakatuwhera nga whenua; tuatoru ko te moni hei utu mo nga manuao ka hoatu nei e Niu Tireni ki Ingarani. Ko te korero a nga nupepa whakatuwhera tetahi miriona eka, ka tuku ai kia whakanohongia, ma tenei ka whai mahi ai te hunga kua kore nei he mahi, ka tere ai hoki te rite o nga manuao a te kawanatanga, a kaore hoki e riro te tau- mahatanga o aua kaipuke ki runga ki te iwi, engari ka riro ma taua miriona eka e utu. Kaore te pakeha i te mohio mai ki nga raruraru o nga whenua Maori, engari ko te Maori ano tetahi kei te whakanui noa i aua raruraru. Ko to tatou ora kei te whaka- kotahi, a ka wakamama noa i nga raruraru paanga. Apopo tatou te rite ai ki nga ngeru i whawhai nei mo ta raua tiihi, a hoa, tu ana e raua ma raua tangata e wahi mai, a te tukunga iho kore rawa tetahi wahi i riro i a raua. Ko te tukunga iho tenei ki te tohetohe te tangata ki te parau noa ki nga paanga o raua tangata. Ko te pakeha kei te mea e rite ana tatou ki te kuri i roto i te takotoranga kai a nga hoiho, e arai atu ana i nga hoiho ki a ratou nei kai, ki ta ratou hoki kaore he painga o nga whenua ki a tatou. Ma Tapuae tatou e tohu tohu ki te tikanga titika, i mea atu a Tapuae ki tona Iramutu, "A koutou ririri kainga ko o tuakana whakarerea tikina hukea te umu e tao mai ra." Waihoki ko a tatou ririri kainga whakarerea, kati noa te korero pa- rau ki nga whenua o raua tangata, kei rokohanga tatou e te aitu e haeremai nei a ko tona tukunga iho he pakoreha, he para- hangakore.

HE TUPAPAKU RANGATIRA. NO na ra o tera wiki ka tae mai te rongo ko Airini tera kua mate. mamae ana te ngakau. He nui te pouri i pa mai ki te ngakau mo tenei mate. Haere atu e kui, waiho iho te iwi ki muri nei tangi ai. He wahine rangatira tenei; rangatira i tona whakapapa, rangatira i ona whakaaro, rangatira i ana mahi. I tona whakapapa, he putanga ia no te Moananui, no Tiekitai, no Tareha. no Karauria, no Renata Kawepo, nga tangata rongonui o enei ra ka pae nei. He taunga ia no te tanata—Maori, Pakeha. I manaaki ia i te iti, i manaaki ia i te rahi. I manaaki ia i te Tiuka, a i tona taenga ki Ingarani,, ka manaakitia koki ia e tera. He ranga tira ano hoki ia i te taha ki na mahi. He pae kaha ia no tona iwi, mo te taha ki nga whenua, mo taha hoki ki o ratou tinana. He wahine matau ia ki na tikanga o mua, me nga tikanga ano o naianei. • I tino nui te tangi a tona iwi mona. Ka tika ratou kia tangi mo ana manaakitanga huhua i manaaki ai ia i a ratou. • Kotahi ano te tamaiti a Airini he wahine. Kua moe tane a kua whai tamariki.

NGA RONGO O TAWHITI. NO te aranga o te kingi hou mo Take ka tukua e te kini tetahi o ana hoiho purei, hei aroha mana ki te kini hou o Take. Ko te utu o taua hoiho e; 315, e 30 te utu mo te mauranga) a. Ko tenei mea hei whakamaharatanga mo te wa i puta ai te whakaaro hou ki te kingitanga o Take. Kua whakahoa te Tiamana raua ko Ahitiria. Kei te hana manuao ano hoki a Ahitiria. Kua uru atu ki tenei tokorua a Itari. Ka nui te kaha o Tiamani ki te hanga waka rere i te rangi. Kua nui ana moni kua pau i te hanganga waka totika. He nui na mea kua oti. Ko te mea pai e taea ana te rere te 30 maero i te haora. Nga mana katoa nei kei te rapu i tetahi tikanga e oti ai te tahi waka pai, a kei te hanga ano hoki etahi tanata i Niu Tireni nei. Kua ki tetahi tanata o Tiamani kia whakarerea te hana manuao, en ari me hana ko na mea o te rangi.