Nama 139
190910

whārangi 3  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA NGA MAORI I HAERE NEI KI AMERIKA. KUA tae nga Maori kei te taone nui o Amerika. kei Niu Ioka. Kua mutu nga aru i pa ra ki a ratou i to ratou unga atu, na e kaha o nga kai whakahaere i kore ai etahi 17 e ratou e whakahokia mai. Tetahi ra nui atu te ra i tae ai ratou ki Niu Ioka. I kawea ratou kia kite i nga wahi whakamiharo o taua taone. E toru nga motu ka nunui ki te mau hoere i a ratou. Ka tae he pekanga, he wahi nui ranei te tangata, ka timata ta ratou haka, i runga tonu i o ratou waka, kati ka rawe ki te pakeha. Ko nga tiriti o tera taone kapi tonu i na tu ahua waka o te pakeha, mai i te hoiho kawekawe miki a te putia tae noa ki nga tu ahua katoa o te taramu ka, o te motu ka, o te tereina reri i te tiriti, rere i runga whare, rere i raro o te whenua. Na enei tua ahua waka katoa e tu ana i nga wahi e haka ai nga Maori. Hei aha ake ma te putia nga tangata e tatari ana mai ki a ratou miiti, wareware ake i nga kai whakahaere o nga taramu ka me na tereina a ratou mahi, pera ana hoki nga paki me era atu waka harihari tangata. Mahue ake i te wahine o te toa te tu i muri o tana kaute, me te tama- iti e whakapai ana i nga mea o te toa, mahue ake i a ia tana mahi ka puta ki te matakitaki i nga Maori. He mea tino nui atu ki nga pakeha te haka. Katahi ano tera kanikani ka mahia ki tera wahi, mai o tuauki po a mohoa noa nei. Haere o ratou waka he wahi he rite tonu te mutu o nga mahi katoa, ko te reo anake o te haka e rongona ana. Ka mutu nga haka i te tiriti ka mauria ratou kia kite i te wahi whaka- miharo. He motu taua wahi, e kiia ana te ingoa ko Coney Island. Kei reira nga tu ahua mea katoa hei whakakoa i te tangata, he pera te ahua me te wahi whakakata i te Ekipihana i Otautahi, engari he tino nui atu hoki te mea i tae nei nga Maori. Kaore he mea e rite ki tera te nui i nga wahi katoa o te ao. Ko ta ratou po tuatahi te mea nui atu ki Niu Ioka. Ko taua tiati, ko te whare nui atu kei te ao, kapi tonu nga turu katoa, kati rau atu, rau atu nga mea i tu tonu i te kore turu. Ko te nui ai o te whare ka uru katua nga mea Maori ki roto. Kaore a ko te haka a nga tane, ko te poi a nga wahine, ko nga mea ena e karanga tonu ana te mano o te pakeha kia mahia tonutia. Mehe- mea kaore a Niu Tireni me tona iwi Maori hoki i mohiotia i Amerika i mua ake nei, kua tino mohiotia inaianei. E iwa nga marama e e mahi tonu ai nga Maori ki tenei whare nui, e rua pureitanga i te ra, ko te awatea ko te po. Kati ka tae ki te 6000 tangata mo iia pureitanga tutuki noa te iwa marama. I runga i tena ahua ka tae ki te 72, 000 e kite i nga Maori i te wiki kotahi, a i roto i te iwa marama nuku atu i te 2½ miriona tangata. I te hokinga mai o te Waari i Ingarani ka haere ia kia kite i nga Maori, a he nui atu tona koa i tona kitenga i a ratou. He nui ana kupu tohutohu ki a ratou, kia pai te whakahaere i a ratou, kia haere ai ko te rongo pai o Niu Tireni me te iwi Maori hoki i a ratou. Ki te pai ta ratou tiaki i a ratou ka whai painga ratou i ta ratou haere, ara ka mohio ratou ki te ahua o na mahi a nga iwi o tera wahi. I Amerika ano hoki a Rangiuia i te taenga atu nei o te ope waiata. Kua hoki ano ia ki Ingarani. I korero iho ia ki na Maori kia haere i a ia ki Ingarani ki te pai ratou. He nui atu nga pa- keha o Niu Tireni nei, kei reira e noho ana, kua tae kia kite i na Maori. Ko etahi ka mau noa ki tetahi kupu Maori he take haerenga atu ki te ringaringa, ki te korerorero hoki ki nga Maori.

TA TE RANGIHIROA I TE WHARE PAREMATA. I WHAKAATU a te Rangihiroa i tona koa i tona rangonga e whakahaerea ana e te Ka- wanatanga i tenei Paremata etahi take e pa ana ki te taha Maori, a ko te tumanako o tona ngakau kia kaua e puare nga taringa o te Kawa- natanga ki te tangi anake a te taha pakeha, kia turi ki ta taha Maori tangi, engari kia puare ona taringa ki nga tangi a nga taha e rua. Ka nui te kuare o te tangata ki te ahua o te Maori. Kaore ano i tae noa ki te 100 tau te putanga mai o te Maori ki waho o te wa e kiia nei ko. te " wa pohatu," ara ko te wa e mau tonu ana te tangata ki te pohatu hei toki, ka uru mai nei ia ki te maramatanga o nga whakahaere a te pakeha. Kua nuku atu i te 3000 tau te putanga mai o te pakeha ki waho o taua wa pohatu. Mehemea kei te nau te puku o te Maori i nga kai i kainga e ia i tenei wa poto, ehara i a ia anake te he, engari no te ahua o te whangai a te pakeha. Ehara te tohe i te tikanga pai, engari te arahi. E whakaae ana ia ki korero a Ngata e mea nei ko te whenua te tino take a te Maori i enei ra. Nonaianei ano i kite ai nga Maori o Aotearoa e ngaro haere ana nga tikanga tawhito, a e tipu haere ana ko nga tikanga hou. Kua kite ratou he pai ke te kawe i o ratou whenua ki te kooti, a inai anei kei te uakitia e ratou nga kooti. Ko te tino korero a te Tumuaki o te Apitihana he mea, kei rotu i te whare tetahi Ropu, ko te Ropu Hou o nga Tamariki Maori e whai ana kia kaua rawa tetahi whenua Maori e tukua atu ki te pakeha, me nihi anake. Ko te hiahia a tona