Nama 140
190911

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
2 TE PIPIWHARAUROA. marama atu ana korero. Inaianei kei te ara a Peneti e whakaaraara ana i te take nei. Hei whakaatu enei ki a tatou kua tae mai tenei ki te wa e ara ake ai te iwi i te moa te tahuri ai hoki ki te horoi atu i nga kikaru o nga whatu, kia marama ai te titiro ki nga he i roto i te Hahi. Inaianei kei te rite tatou ki te kupu e kiia ra, " He kanohi o ratou a kahore e kite." Ko te puhanga tenei o te hau ki roto i nga iwi maroke, apopo tatou kite ai, ina ata pai te whakahaere, he pai whakaharahara tona tukunga iho.

TE HUI A NGA MANA O INGARANI. KATAHI ano ka puku he kupu ma tatou mo te hui a nga mana o Ingarani i tae nei a te Waari. Ko te nuinga o nga korero o taua hui kaore ano i tino mohiotia, no te mea kaore i tuwhera ki nga tangata o waho. Ko te take o taua hui na te kaha o te hanga manuao o Tiamani, maharatia ana kei te tauwhainga tera ki te mana o Ingarani ki te moana. Kia kitea ai te ara tika hei whainga ma Ingarani e kore ai ia e rarua i a Tiamana, ka whakaarohia e te Pirimia o: Ingarani me karanga he hui ma te kingitanga katoa. Tera tonu a Ingarani e marama ki te ara hei mahinga mana mei kaua te aranga o nga koroni katoa ki te awhina i te whenua matua. Na Niu Tireni tenei wakaaro i timata a whai ake ana nga wahi katoa o te kingitanga. Ka kitea mai e Ingarani i runga i tenei whakaaro o nga koroni he mea tika kia uru mai ratou ki nga tikanga mo te ahua o te whakakaha i te kingi- tanga. Ko te take tenei i karangatia ai he hui, ko te take hoki tenei i tae a te Waari me nga tangata o etahi atu koroni ki taua hui. E rua o nga take i korerotia i taua hui kua korerotia i waho, a kua mohiotia, ko te nuinga o nga take kaore ano i puta ki waho, engari tera kei te rongo kohumuhumu te ao. Ko nga mea e rua e korerotia ana inaianei ko te ahua o nga manuao o te kingitanga, ko te ahua hoki o te awhina ma Niu Tireni. Ko te tikanga kia waru nga manuao hou hei hanganga ma te Kawanatanga o Ingarani Ko Kanata ka hanga ropu manuao tonu mo tona takiwa, hei tiaki i a ia ano hei awhina hoki i a Ingarani i nga wa e pa ai te raruraru ki a ia. Kei a ia ano ana wahi hei hanganga mo ana manuao, engari ka awhina ano a Ingarani i a Kanata. He penei ano te ahua o te awhina ma Ahitereiria, ka hanga ropu manuao ano ia. Ko te awhina ma Ingarani e £250, 000 i te tau. Ko Niu Tireni kaore i penei me ona tuakana, ko tana i mea ai he manuao mana e utu ka hoatu ai ki a Ingarangi, a ma tera e hoatu ki tana wahi e pai ai. Te whakataunga a te hui peneitia ana te ahua mo nga manuao a Ingarani na—kotahi te ropu manuao nui ki te takiwa o Ingarani; kotahi ki Kanata mana ake ano; kotahi ki Haina. Ko te ropu i Haina te mea mo Niu Tireni. Kua rite i te Kawanatanga o Ingarani ko te manuao a Niu Tireni hei manuao mo te kai-whakahaere—Atamirara. (Admiral) o te ropu i Haina. Hei te haerenga mai o tenei ropu ka tika mai ki Niu Tireni nei i te tuatahi, katahi ka haere ai ki Haina, I nga wa ko te ka pakanga ka tae mai e rua nga manuao me etahi mea ririki ki Niu Tireni nei tau ai. Mo enei tau ko enei manuao hei tiaki i Ahitereiria katoa a me konei, i te mea e hanga ana ano a Ahite- reiria i tetahi ropu mana. Ka kitea e tatou hei tino manuao te manuao a Niu Tireni. Ka nui te whakamihi o Niu Tireni katoa ki te pai o te whakahaere a te Waari i tana penei- tanga i te awhina a Niu Tireni. I tana tirohanga ki te ahua o nga utu kitea ana e ia e kore rawa e taea e Niu Tireni inaianei te mea tetahi ropu manuao mana pera me ta Kanata raua ko Ahitereiria. Ko te utu iti rawa hei whangai i te ropu manuao i te tau e £700, 000 ka ahu atu ki runga. Ko te take tena i whakaaro ai te Pirimia e kore e taea e Niu Tireni inaianei te utu tena moni i te tau. Ka whakaarongia e ia pai ke te hoatu o Niu Tireni i tetahi manuao me te awhina i a Ingarani. He tika rawa te whakaaro o te Pirimia, ka nui hoki te whakamihi mo tona u ki tona whakaaro, ahakoa rereke noa ta Kanata raua ko Ahitoreiria. Ko te ahua o nga moni hei utunga ma Niu Tireni e penei ana. Te utu mo te manuao ka hoatu nei ki Ingarani, a ka hoki mai nei hei tino tima mo te ropu o Haina, e £2, 000, 000. Ka whakaritea kia rite tenei moni i roto i te 18 tau. I tenei ahua £150, 000 hei utunga i te tau mo nga tau 18. "Hui atu ki tenei £1oo, ooo awhina i te Kawana- tanga o Ingarani, taihoa ake nei ka hurihia mai tenei moni e Ingarani hei awhina tonu i nga manuao a Niu Tireni. Hui katoa e £250, 000 te moni hei utunga ma Niu Tireni i te tau. He ngawari atu tenei i te mea £700, 000 a he nui atu hoki te painga ki Niu Tireni, ina hoki ra ka riro tonu ko te manuao o Niu Tireni hei tino tima mo te ropu o Haina, a ina hui mai nga manuao o te ropu o Ahitereiria ko te tina nui tonu o te ropu o Haina, ara ko te manuao a Niu Tireni, hei upoko mo nga manuao katoa. He nui rawa te painga i puta ki Niu Tireni i tenei tikanga.

HE TITOTITO, HE PEPEHA. ko te he o Maka. ko te he o Rona.