Nama 149
191009

whārangi 3  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA. TE WA TIKANGA HEI TUKUNGA KI NGA UHA. E rereke ana te wa ki etahi whenua. He matamua ki na taha moana, he tomuri ki te tuawhenua. I pera ai he whakaaro ki te wa e wharau ai nga reme, kei whanau i te wa e he ana te whenua, e kaha rawa ana te matao. Ki na taha moana ko te wa tika ko na ra mutunga o Pepuere tae noa atu ki waenganui o Maehe: ki te tuawhenua ko waenganui o Maehe tae atu ki Aperira. TE MAHA O NGA RAME MA NGA UHA. Mehemea he whenua kua pai, ngawari te ta- koto, whaiti nga patiki nohoanga o nga uha, e nui ana te rua reme mo te kotahi rau uha. Me- hemea e nunui ake ana nga patiki me mea kia rima rame ki te rua rau uha. Mo nga whenua kino, uaua nga ara hipi, waerenga rakau ranei kihei i te pai te wera, me whakarite kia toru rame mo te kotahi rau io. Te tikanga a etahi tangata mahi paamu hipi kaore e tuku katoa ana i nga rame i te wa ko- tahi ki waenganui i nga uha: engari e tukua ana ko etahi i mua, ko etahi hei muri mai. Me ki pea e wha rau nga uha, kei tetahi patiki, a e whakaritea ana kia tekau na reme e toru. Kia takiwa atu era, kia rua kia toru ranei wiki, katahi ka tukua atu ai nga mea e toru. Ko te tikanga kia haere hou atu ai ratou, ka taea e ratou na uha e mahue ana i na mea tuatahi. I te tukunga atu ai i nga rame ki roto i na uha e kore e hohoro tonu te whakaeke. Ten; e kitea e haere huihui tonu ana ratou. Mehe- mea ka kitea i muri iho kua wehewehe, heoi kua whakaeke. Na ki te kitea i muri atu, i nga ra o Aperira pea kua huihui ano ratou. kua haere kahui, ka mohiotia kua mutu te mahi, a ka ahei kia tangohia ki waho o na uha, kia whakahokia ki to ratou na patiki. ETAHI ATU WHAKAMARAMA. Kaua te tangata e mangere ki te tirotiro i ana rame, no te mea he tino taonga era e whaitikanga ana ki tana kahui. Kaua hoki te tangata e manawapa ki te utu mo te rame pai, no te mea he moni tena e ea i te tau kotahi i nga kuao e whanau mai. Kaua hoki e manawapa ki te patu, ki te whakangaro atu ranei i te rame e kitea ano he kino, ahakoa i nui te utu i hokona mai ai. Kei rua te raru, ko te rironga atu o te moni pai i te hokonga i te hipi kino, ko te taka- kinotanga i te kahui ki te whakamoe i nga uha papai ki te rame kino. Mehemea e whai patiki ana hei wehewehe i nga uha i runga i te ahua o nga tau ka taea te pupuri te reme mo nga tau maha. Ko te mea tino nui hei tupatotanga kei tahuri ano nga rame, nga matua o nga kuao, ki te whakaeke i a ratou kuao ina rite mo te whakamoe. Ki te whai patiki ka taea te pupuri na rame o tetahi hoko- na mai ki a ratou uha o tana tau a kaumatua noa. Ko nga rame hou e hokona ana mai hei whakakapi mo nga mea e mate e hokona atu ranei, a hei whakamoe ki na uha tamariki. E ki ana etahi tuhuna mai hipi, me whaka- moe te 10 rua niho ki te reme rua-niho: ma reira ka hohoro tonu te pai haere o te momo. i te mea e homai ana he toto hou i ia tau i ia tau. Ka mutu i konei nga kupu tohutohu mo tenei wehenga o te kahui hipi. Kei muri atu na whakamarama mo nga Weta, nga Io, nga Reme.

PITOPITO KORERO. Na Hemi Kini o Pamapuria i whakaatu mai te matenga o tetahi kotiro. I te 10 o na ra o Akuhata nei ka wera tetahi kotiro e rima na tae i te kapura. Ko tona wera i toro mai i na kakahu i te tuatahi. Ko tona matara atu i nga kaumatua kei te wha tiini ka kitea atu nei. Ka oma atu nga tangata tae rawa atu kua hinga te kotiro ki raro takawhetawheta ai kua pau katoa nga kakahu ki te tinana. E toru na ra i muri mai ka moe ia i te moenga roa i tenei ahua mate. Koia nei te tuturutanga o tenei kupu o te aitua kei tenei ahua mate mo te tangata. I te ata o te Wenerei ka tarai tetahi wahine ki te kohuru i a ia Tona aranga ake i te ata ka puta ki vvaho o te whare me te maka ki tona ringa. Ka ara atu tona kotiro nohinohi i a ia. Ka huri raua ki muri o te whare, katahi taua wahine ka tango ki na mati ka kohia ki roto ki te maka me te wai ka kororia kia rewa nga mati ra. Kihai te kotiro i mohio nei aha taua mea. No te inumanga katahi ia ka auwe ki te tangi, kua matau tonu ia he paihana te mati ki te kainga. Ka tae mai nga tanata ki reira ka kore- rotia e te kotiro te raruraru. Tikina ana he rongoa i te takuta. Kihai taua wahine i mate rawa. Ko te take o tenei mahi he mea tane. Kitea rawatia atu ta Taharakau mokopuna ki Mahitaone, taone o Wairarapa. I haere tetahi Maori i reira ki te hoko keepa taporena mona. Tona mea tuatahi i whakamatau ai he iti, ka whakamatauria ano e ia tetahi, me te mau ano te mea tuatahi i runga i a ia. He ahua rahi ake tenei. Ka tono atu ano ia i tetahi atu, ka purua e ia, me te mau ano nga mea tuatahi. Ka mau ona koti ka haere tangata nei ki waho, me te whakaaro iho ano i roto i tona ngakau i kona ko whakaheke ai i te awha kaore au e rarua i a koe.