Nama 158
191106

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA.

mo turanga mema o te Tairawhiti, engari kaore ia i tu. I te tau 1887 ka hinga i a ia a Wi Pere, a no taua wa mai a tae noa mai nei ki naianei tona nohanga i roto i te Raremata. No te tau 1892 ka whakaurua hei mema mo te Komiti Tumuaki o te Paremata, a no tona tunga hei mema mo te Rohe Pooti Pakeha o Waiapu ka uru hei Minita mo te Karauna. No taua wa ia i tu ai hei minita a tae noa mai ki tenei ra. Kua rua ona tuunga hei Pirimia awhina. I runga i tona roa ki roto i te Pare- mata, ka 24 tau, he tino tika rawa kia homai tenei tohu honore mona e te kingi. Kia ora tonu a Timi Kara raua ko tona hoa wahine.

Ko te tohu kua homai nei ki a Timi, he tohu tawhito, i whakaturi i te tau 1399 i a

Henare IV. e kingi ana. Ko tona ingoa ki te Pakeha, " Order of the Bath, The Most Hon- ourable;" ki te whakamaoritia, "Te Tohu o te Tapu, te Mea Tino Honore." I kiia ai ko te Tohu o te Tapu he whakamaharatanga ki te tikanga o mua ki te meinga te tangata hei Rore ko te mahi tuatahi mana he kaukau. E toru ona wawahanga: te wahanga tuatahi ko te G.C.B., ko te tino turanga honore tenei o tenei Tohu;

ko te K.C.B. te tuarua, ko te mea tenei kua homai nei ki a Timi; ko te C.B. te tuatoru. E puare ana tenei tohu ki te Kingi, ki nga Piri- niha, ki nga tangata rongo nui hoki o te Pare- mata, o nga ope whawhai hoki—i te moana, i uta. Kaore nga tangata i waho atu i enei karangatanga e uru.

The Right Honourable Sir J. G. WARD, Bart., P.C., K.C.M.G., LL.D.

KO Te Wari ano tetahi i whakanuia e te Kingi,

i te whakahonoretanga nei i a Timi Kara. I meinga a te Wari hei Rore (Baron). Ko tenei turanga kei runga ake i te 1 Sir, he turanga mau tonu hoki ki te tangata tuku iho ki ana

uri. Ko te Wari i whanau ki Marepana i te tau 1856. No te tau 1859 ka tae mai ratou ko ona matua ki Niu Tireni nei. Ka tekau-ma-toru ona tau ka haere ki te mahi i roto i te Poutapeta—he maumau retatona mahi. I te tekau- ma-wha o ona tau £136 tona

oranga i te tau. Ka mahue i PIRIMIA O a ia tera mahi ka haere ki te

mahi toa. I a ia i tera mahi e whakahaere ana ano ia i etahi nupepa e toru, me te mahi Reriwe. Ka rua tekau-ma-tahi ona tau ka mahue tera mahi, ka whakaturia e ia tetahi toa mana ake. Ka rua tekau-ma-rua ona tau ka whakaturia hei Mea mo Campbelltown, e rima ona tau i tu ai i taua turanga. Ka toru tekau ona tau ka tae ia ki te Paremata, a e rima tau i muri mai ka tu hei Minita mo nga Poutapeta. I te wa i a te Hetana e ora ana, ko te Wari tona pikituranga, i ona haerenga ki Ingarani, a tae noa mai nei te matenga o te Hetana i te tau 1906 ko te Wari ano tona Pikituranga. He tangata kaha ia ki te whaka- haere i nga mahi o nga Poutapeta, nana te tika- nga kia whakahekea te utu mo te reta ki te

kotahi kapa. Mo tenei mahi ana ka meinga ia hei Sir me te

muri mai nei ka hoatu ano e

ki te whakaatu ki te Kawana- tanga o Ingarani i te hiahia o

Niu Tireni kia riro mana te- tahi manuao e utu hei awhina i te kingitanga. He nui te mihi o nga iwi ki tenei whakaaro rangatira o Niu Tireni. I tenei hui ka haere ano tona rongo mo tona kinga kia whakaaturia tetahi Paremata hei whakahaere i mea e pa ana ki te kingitanga nui; Ingarani tae atu ki nga Tominiana katoa. Me whiriwhiri mai i Ingarani i nga Tominiana katoa hoki he mema mo tenei Paremata. Me nui ano te mihi a te tangata ki tenei whakaaro o te Pirimia o Niu Tireni. a karangatia ana ia e nga nupepa o Ingarani he tangata ngakau whanui, e titiro ana ki te iwi nui. Na enei mahi ana i pai ai te kingi ki te homai i tenei tohu ki a ia. Ko te tumanako o tenei mokai kia mau tonu ngakau nui o te Wari ki te whakahaere pai i te whenua o tona karangatanga.