Nama 162
191110

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA.

whakatakotoria ai taua kohatu, engari i te nui o te ua i taua ra, nukuhia ana mo te ata o te Hatarei. He hanga atahua na whakapaipai o o te marae mo te taenga mai o te Kawana. Ko nga hoia i a ratou te turanga honore i taua ra, ara te tieki i te tinana o te Kawana i a ia i Hukarere, ko nga tamariki o te kura o Te Aute. He hanga pai, he hanga tau ratou ki te tu mai i roto i o ratou kakahu hoia, me te mau mai ano i a ratou pu. Rite rawa to ratou ahua me ta ratou tu ki a nga hoia kua kaumatuatia nei ki era mahi, kua hoki mai nei i na whawhai;

he nui no to ratou mohio ki te haere, ki te tu, ki te whakarongo hoki ki na whakahau a o ratou apiha, ko nga mea hoki era i haere ai te rongo o te hoia. Na nga hoia o Nepia te Kawana i arahi atu i te teihana o te reriwe ki te Kura, te taenga atu ki reira ka riro i nga tamariki o Te Aute te whakahaere. I te keti o te Kura ka tutaki te Kawana ki te Pihopa me nga minita me na kai-tieki hoki o te kura, he mea kakahu rawa. ki o ratou kaka. Ka arahina atu e te Pihopa ratou ko na minita te Kawana ki te wahi i whakaritea mona, me te waiata ano te koaea i te waiata. Ka panuitia e te Pihopa te powhiri a te Hinota o te Pihopatanga o Waiapu ki te Kawana. Te mutunga o tera ka tu atu te Kawana ki te whakautu atu i nga kupu a te Pihopa. Ka mutu nga kupu a te Kawana, ka waiatatia te Himene, " E te Atua ko koe nei ra te kai awhina mai; Te pa e ora ai ahau i enei mate nui." He hanga pai te reo o nga kotiro o Hukarere ki te whakauru mai i roto i nga waha tane, i te waiatatanga o tenei himene. I muri iho i te korerotanga i te whaka- pono a nga Apotoro. ka karanga te Pihopa ki te Kawana kia whakatakotoria te kohatu. I pu- rua atu te Tia ki roto i te rua ka taupokia iho nei ki te kohatu hei whakatakotoranga ma te Kawana. Ko nga mea o roto i taua tia ko te whaikorero a te Pihopa ki te Hinota, ko nga korero o te timatanga mai o te kura, te powhiri a te Hinota ki te Kawana, te pukapuka o te karakia o taua ra, me nga ingoa o nga kai tieki o te Kura: ko enei katoa i purua ki roto i te tia, purua ai hoki te tiu ki te rua i whakaritea

katahi ka whakatoria iho te kohatu ki runga i taua rua. Ka mau atu te Kawana ki ona ra- kau hei whakau i te takoto a taua kohatu. Ko aua kupu enei i a ia e mea ana, " Pai rawa, u rawa te whakatakotoranga i tenei kohatu;" me te ki ano, " Kia tau te manaaki a te Atua, me te matauranga pai ki tenei wahi." I muri iho i enei kupu a te Kawana ka waiatatia ano etahi Himene.

I muri iho i tenei ka tu mai te Pihopa ki runga ki te karanga ki te Kawana kia whai-kupu ki te whakaminenga. I puta ano i te Pihopa

etahi kupu whakamihi mo te Kawana, mona i pai ki te whakarere noa ake i ana mahi huhua, a haere mai ana ki te whakarite i te hiahia o te Hinota. I mea ano te Pihopa he tohu tera hei whakaatu ki a ratou i te whakaaro pai o te Kawana ki te iwi Maori. He roa te Kawana e whai-kupu ana. Ko te nuinga o ana kupu he whakaputa i te hari o tona ngakau mo te ka- rangatanga i a ia hei whakatakoto i te kaupapa o te Kura o Hukarere. I puta ano he kupu whakamihi mana mo na mahi i te wa e tu ana te Kura tawhito, engari rawa mo te whanau nana nei i timata te Kura i na ra o mua a tae noa mai ki tenei ra. I puta ano hoki he kupu mihi mana mo te ahua onga mea e whakaakona ana i te kura, mo te whanui o na mahi: nga mahi ma te hinengaro, na mahi ma nga ringaringa, me na mahi o te whakapono. I mea ia ko te tu kaupapa tenei u te kura e pai ana mo te whakaako i te tangata. I mea ano ia he hanga atahua te whakaaro o nga Pakeha o Nepia ki te awhina i na kotiro i te weranga o te kura, he mea tera hei whakaatu ki a ia ka nui te paingia o na Kotiro e te tanata, ka nui ano hoki te paingia o na mahi o te Kura. I puta ano he kupu whakamihi ma te Kawana mo ona kai tieki, ara mo te ropu hoia o Te Aute kareti. I ana kupu whakamutunga i mea ia ko te tuma- nako o tona ngakau kia ngakau nui nga tamariki ki te mahi i a ratou mahi pai a te wa e oti ai to ratou whare. Ko te pai o ta ratou mahi ehara i te mea mo ratou anake mo nga mea e uru ki taua whare, engari mo te iwi Maori katoa o Niu Tireni. He nui rawa atu te whakamihi o te tangata ki nga korero a te Kawana.

Ka mutu nga korero a te Kawana ka tu a Taranaki Te Uamairangi ki te mihi ki a ia. I muri iho i enei whaikorero ka whakatakotoria nga moni ki te aroaro o te Kawana. Hui katoa nga moni i kohi £270. I tenei wahi ka whaka- mutua te karakia e te Pihopa.

TE KURA TUATAHI.

ITE tau 1847 ka timataria e te Wiremu Parata ki Turanga he kura mo na kotiro Maori. I te tau 1854 ka nukuhia atu taua kura ki Waerenga-a-hika, ki te vvahi whai whenua kia tahuri ai na tamariki ki te whakatipu kai ma ratou ano. I te tau 1865 ka puta te raruraru ki a Te Kooti, ko te pakarutanga tenei o te kura. I runa i te noho kino o Turanga ka nuku atu te Pihopa ki Nepia, a i runa i te awhina a ona hoa i Ingarani i te tau 1875 ka whakaturia e ia he whare kura iti nei ki te wahi