Nama 162
191110

whārangi 3  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA.

ano e kiia nei ko Hukarere. He ruarua noa- iho na kotiro e kura ana i taua wa. I te tau 1877 ka whakanuia te kura e Mita Hamiora. No muri mai hoki ka whakaarahia atu ano kia pau ai na tamariki e ono tekau ki roto. Mai o taua wa a tae mai ki naianei kua nuku atu i te whitu rau nga kotiro kua puta atu i roto i tenei kura kei na wahi katoa o Niu Tireni e noho ana.

TE KURA HOU.

KO te kuia hou kaore e hangaia ano ki Hukarere. engari ki tetahi atu wahi rahi atu ano o te maunga o Nepia Ka perekitia katoatia a waho me roto engari ka wehe ke tonu ano te whare kura i te whare moenga o na tamariki Ko te whare kura 60 putu te roa, e 25 te whanui . Kotahi tonu te ruma kura, he ruma nui, engari na etahi tatau kopakipaki taua ruma i wehewehe kia toru nga ruma ririki. Kia tae ki na po ngahau ka kopakipakia aua tatau kua katahi ano te ruma. Ko tetahi pito o te ruma he mea whakarewa mo na takiwa takaro. B 80 putu te tawhiti atu o te whare nohoanga o nga tamariki i tenei whare, he parani te mea hono i a raua tahi; ko te puroa o taua parani he mea raima. Ko te whare moenga 116 putu te roa e 82 te whanui. E rua na puroa o tenei whare. Ko na ruma kei te puroa o raro e 27, ko nga mea kei to runa e 6 na ruma moe, he ruma nunui anake. Ko te utu katoa mo tenei whare £8000. Ko te tokomaha o na tamariki mo te kura 100.

HE WHAKAMARAMA.

Ki te Etita o Te Pipiwharaurao.

EPA tena koe utaina atu koa nga kupu i raro iho nei ki a kite a Puhi Kaiariki me ona hoa.

Ki a Puhi Kaiariki.—E hoa, tena koe;

kaore ahau i te wareware ki aku kupu tohu- tohu ki te iwi Maori mo te ahuwhenua, engari ko ou hoa, me o tuakana, me o teina, me koe ano hoki i totohe ki au, i mea mai korua ki au ko te mahi tika ma te iwi Maori me riihi katoa nga whenua. E kore te iwi Maori e mohio ki te ahuwhenua ki te mahi pamu. Penei i te iwi Pakeha. Na i mea atu au ki a koutou i nga painga o te ahuwhenua, ki taku i kite iho ai ki au ano; o toku timatanga ki te ahuwhenua, a tae mai ki te wa i totohe ai tatou. Ko nga painga o te tangata ahuwhenua, kei te noho tata tonu te moni i nga ra katoa o te tau, ara, ka

puare noa na Tari tuku moni ki te tanata mahi pamu, tupato hoki. He maha na taimaha kei mua i te aroaro o ia tangata o ia tangata: ara, na reiti na taka whenua. nga riana ruri-whenua, na reiti apiti nga kakahu mo te tangata me te moenga nga kai ma te tangata nga matenga tupa- paku, nga manuhiri eke mai e kaore he tahuri- huritanga ki maui ki matau o te tangata ahu- whenua. no te mea kei a ia na mea katoa e rite ana: ara, te kuao momona te korau te taewa, te miraka te pata te moni mo tetahi kutanga paraoa. huka ranei. Heoi. kore rawa koe i whakaae. tohe tonu koe mo te tuku katoa i nga whenua ki te riihi. Na i ki atu ano au ki a koe he tangata mohio koe engari maharatia kua fcnei kr.pu aku mo te :"ii'i-,i he;'.ua. 1C o;n 11'.;. tekau iTi;t. rua ranei mamina katahi k v ka l.;it.- i te moni riihi. Kua kite ;ih;iu i ih.i Maoii i noho i runa i te moni nihi, (.'nai"i no lc \a i puia ai na pire ;no na i"citi. me T)'I t;ik.i. Ku;i tono ki te t;u'i;ita i ;i ia te nihi. Na k;i»';"'.' i roa kua hipa na moni n;i;r.;l ki mua 11 ta r;i tan') i"rti. I muri mai ka henui te hanau;J;i tupu, na kua uaina kai ma na t;u;p'ii;in,i: muri mai kua eke te' nianuhii"l I'l;n-'i"e, n>i kua nain;i:

te taer;a ki te ra tane o t'.' i"rti na ku;i hip;i IJ;I nama. I muri o tena kua me;i mai te kai tano riihi. O! kua nui riw;i o u;inia kore au e hoatu, enari me hoko rawa mai to whenua kat;ihi au k;i hoatu moni mo tu hiahia. Na ka tupu i kona te '.nate-', a riro atu te xhenu;i. Ko te i-nalii ahuwhenua lie paina mo te Inaina o te ariki, he painga mo te pakete. Kaore koe i whakaae, heoi ra tena whakaaturia o inahara ko tewhea te mea tika hei pauri lu'i oi"an:i tinana tanata, me te pakete u te rautete : ku;i kite hoki koe i te he me te tika o a tau;i totohe ;

tukua to whakaatu ki te Pipi. Mehemea ko te riilii whenua te mea nui ake te paina i te mahi ahuwhenua.

Na mo taku moni i pau mo te arait;ina i te w;iipiro kia kauaka e haria ki runga o te awa o Hanganui. E hoa kaore ra koe i awhhia i au a heaha koia te kino i pa ki taku tinana i kitea e kue mo taku arai i ie waipiro i runa i taku mahara kai pa te rawakoretana ki na morelm o runga o te awa o M-Ianganui. Na e ho i kei te mohio tonu koe, i te va i liaere ai a Wiki Taitoko ki Pehairar]i ka whakaatu ia ki te iwi o Har|anui i te kupu nei, ko nga whakahaere mo te iwi i muri nei ka waihotia e au ki a Te Kahu. Na ka pa mai tona kupu ki au, ara, ka mea mai, e Kahu kia pai te tiaki i te iwi, i na morehu ; kia kaha, kia aroha ki o morehu. Nae Puhi i riri ra koe ki au mo taku awhinatanga i te Katipa hopu i nga whanako hoko waipiro. Na no naianei kua mohio koe kua tika taku ne? Kaua hei pouri e Puhi,