Nama 180
191307

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. No. 180 huaina te pepa hou nei he pepa na te Hahi e hara i te mea ka whakapono katoa nga korero mo roto engari ka whakananu ngatahi nga korero o te tinana me nga korero o te Wairua ara nga korero Whakapono me nga rongo korero o te ao. Ma nga Minita ma nga Mangai Reimana me nga whakaminenga ano hoki o te Hahi e tautoko tenei pepa hou. E hoa ma kia kaha mai. Ma konei pea ka tino tata ai, tatou tetahi ki tetahi i roto i a tatou mahi katoa o te Hahi. Ma konei pea ka rongo ai tatou ka matau ai hoki kei te penei era o tatau na, kei te pera era na. Kei konei pea he awhina nui i a tatou i runga i te mahi whakawhiti i o tatou whakaaro. Otiia ko te mea tino nui e whakaarohia ana e te Pihopa kia waiho te pepa hou nei hei mangai whaka- puaki ki ia mema ki ia mema o te Hahi i nga whakaakoranga nunui o te Hahi. E te Iwi kia ora koutou. Whakamatauria te pepa hou a te marama e puta ai. ETITA.

TE MATE POKAPOKA. (SMALL-POX). HE hanga wetiweti te rongo o te tere me te kaha o te horapa o tenei mate ki nga wahi katoa o te Tominiana. Ko te tima- tanga mai o tenei mate e ai ki te korero a nga pepa pakeha i timata mai i etahi Maori no te takiwa o Ngapuhi. Kotahi o taua hunga kaore ano i roa te hokinga mai i Poihakena a e whakaarotia ana nana i mau mai i reira. Ae ranei na te Maori i mau mai na te pakeha tonu ranei. E kiia ana he Maori te tangata tino pirangatia e taua mate a inainei he Maori nga turoro nui atu e pangia ana, e mate ana hoki i taua mate. Tera kei te ahua o to te Maori toto i pirangitia ai ia e taua mate. Kua kore te Maori e whakaaetia inaianei kia haere i runga reriwe, tima ranei kia oti rano tona pakihiwi te pokapoka e te Takuta, kia whiwhi tiwhikete hoki ia o taua pokapoka- tanga i a ia. He hohipera motuhake tonu mo nga tangata e pangia ana e tenei mate. Ko taua hohipera kei Akarana. Ko nga tangata kei reira e takoto ana inaianei 10 nga wahine, 13 nga tane; a o enei 13 tane kotahi te pakeha he taitamariki. Ko katoa he Maori. I tae a Dr. Frengley te tino Apiha a te Ka- wanatanga mo te taha ki te ora ki reira. Ki tana ki he pokapoka tonu taua mate engari ehara i te pokapoka tino kino rawa. Kua puta te kupu a te Pirimia kia noho tupato nga wahi katoa o te Tominiana. Ko nga rongo korero mai o muri nei kua pangia ano tetahi pakeha no Akarana e taua mate. No Kaikohe tetahi Maori kua pangia ano e taua mate. I te 25 o nga ra o Hurae nei ka tae mai te rongo kua pa taua mate ki nga tamariki kura o te Kareti Momona i Korongata. E kiia ana na tetahi tamaiti i haere mai i te takiwa o Nga- puhi i mau mai. Kua pa inaianei ki etahi o nga tamariki. I tae a Dr. Barcroft o Here- taunga ki te Kareti ki te titiro i te ahua o taua mate a i mea ia he tino mate pokapoka. Ko taua tamaiti me nga mea kua pangia kua wehea a ko nga mahita me etahi atu o nga tamariki o te Kareti kua pokapokatia. I runga i te kaha o te horapa o tenei mate i waenganui i nga Maori ka mea te Mea o Turanga kia pokapokatia nga Maori katoa me nga pakeha ano hoki. Ko nga Takuta ko Takuta Wiremu raua ko Takuta Wi Repa kua whakaritea mo tenei mahi. E hika ma kia tupato rawa i tenei mate, he mate whakaweriweri i te ahua o te tangata. PUTAKE MAI O TE MATE POKAPOKA. Ko te mate pokapoka kua horapa nei inai- anei ki nga wahi katoa o te Tominiana i pu- take mai i Amerika rano ara he mate e nui ana ki te taha whakarunga o Amerika. He ngawari taua tu pokapoka kaore i te pokapoka tino kino rawa inahoki e whakaritea ana ki tetahi mate ano e pa ana i etahi wa i Niu Tirani nei ki te " chicken-pox." Ko te mate nei na tetahi pakeha he tuari no tetahi o nga tima o te Hatata Paka i mau mai i Amerika. I te 12 o nga ra o tenei Aperira kua hori ake nei ka rere mai a te Zealandia i Wanakupa (Vancouver) Amerika, ki Poihakena. I te wa e rere nei te tima kei te mate haere taua pakeha engari kaore e takoto ki raro. Te taenga mai ki Hirini (Sydney) ka tutaki taua tuari raua ano ko tetahi hoa ona i reira. Ko te mahi a tenei he mahi i roto i tetahi whare hanga kahu (clothing factory). I te roa pea o te tuari nei raua ko tona hoa e piri haere ana ka pa atu taua mate pokapoka ki tona hoa, a na tera i hoatu ki ona hoa mahi i roto i te whare hanga kahu. Kaore i roa kua ho- rapa te mate nei. Engari i te tuatahi kaore i mohiotia he pokapoka na runga na te ngawari o te pa ki te tangata. I Hirini kaore ano tetahi tupapaku kotahi a taua mate ahakoa he nui nga mea kua pangia. Kua puta te whakahau a te Kawanatanga o te Tominiana kia kaua nga Maori e. tukua kia haere i runga i nga tereina, kooti, motoka, tima me era atu