Nama 73
190403

whārangi 3  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA.

pu ki nga kaipuke o tawhiti, i hanga he kura nunui hei whakaakoranga i ona tamariki, i tukua ona tamariki matau ki te ao katoa ki te rapu i te matauranga o nga iwi nunui; hei to ratou whiwhinga ki te matauranga ka hoki ki te whakaako i to ratou ake iwi. Na, i enei ra, i roto i nga tau e 40, kua rite nga tikanga a tenei iwi ki nga tikanga a nga iwi matau. E rere ana o ratou kaipuke ki nga wahi katoa o te ao, kua toro nga kawai o te rerewe ki ona moutere katoa, kua oti ana wahapu hei hanganga kaipuke, ko nga tikanga me nga whakahaere o ana ope taua i rite ano ki ta nga iwi pakeha; he kaipuke whawhai ona;

ko nga apiha ko nga kaitou i nga purepo he Tiapani katoa. Ko tana whawhai tuatahi kia Haina, he iwi nui, e tata ana pea ki te 500, 000, 000 otira kore rawa a Haina i tu. A i enei ra kua puta mai nga rongo he maha nga kaipuke whawhai o Ruhia kua totohu kua pakaru i a Tiapani. Kua ohomauri te ao katoa i te toa i te kaha o Tiapani, kua kopia a Ruhia. Ka ui ahau: He aha te take i kaha ai tenei iwi iti rawa ki te tu ki tenei iwi nui whakaharahara ki a Ruhia? Heoi ano te whakahoki mo tenei patai: Na te mea i ta- ngihia e Tiapani te matauranga o te pakeha. Waihoki, ki taku whakaaro e piki ai taua te iwi Maori ehara i te mea ma te pupuri tonu ki nga tikanga tawhito, engari ma te hopu i te matauranga o te pakeha. Kahore ano kia eke ki te 50 nga tau i ako ai te Tiapanihi tena ko taua ko te Maori ka tata ki te 100 nga tau. Rukea atu nga tikanga whakapo- hehe, whaia te matauranga o te pakeha.

He kupu whakamutunga maku ko tenei. Ko Ingarangi te mana nui atu, kaha atu i te ao. I ui tetahi kingi ki a Kuini Wikitoria ki te take i kaha ai a Ingarangi. Ko te whaka- hoki a Kuini Wikitoria ko tenei. I mau ia ki te Paipera, ka mea, Na, te take o te nui o Inga- rangi; ara na te Whakapono a Ingarangi i kaha ai, ehara i te mea na ana moni, na ana taua, na ana kaipuke ranei, engari na tana whakawhirinaki ki te Atua. Waihoki e te iwi ki te whai taua i te matauranga o te pake- ha, me uta ki te Whakapono hei kaupapa. Ko te matauranga kahore i utaina ki runga i te whakapono he mea horihori he mea meme- ha noa.

[I te whaikorero a tetahi minita o Aka- rana, i noho ki Tiapani i mua, i mea taua minita ki tana tino whakaaro ko te Atua kei te awhina i Tiapani. Kei te huri te Tiapani- hi ki te Whakapono, a e whakaarahia taua

iwi e te Atua hei kauwhau i tana Rongo Pai ki Haina me era atu whenua o te Rawhiti. Ko Ruhia he iwi kino rawa, e ai ta taua minita. Ko te atamira o nga taua kaipuke a Tiapani he Karaitiana.]

WHAKAPAPA O POROURANGI.

KI a Reweti Kohere e hoa tena koe, te kai hautu o to tatau taonga, Kia ora koutou! Heoi te mihi aroha. E hoa utaia atu aku kupu ruarua nei e whai ake nei, no te mea katahi ano ahau ka kite i te panui wha- kahe a Herewini Ira o Moeraki i roto i te No. 58, mo te panui a, Te Koro Kiriahuru i te No. 53 mo te Aitanga a Porourangi, kaati kaore ahau i kite i te panui a te Kooro, kua kite ahau i te whakahe, kaati me penei taku Whakahoki i waho i te whakahoki a te Kooro, E he ana nga korero a Herewini Ira, kaore ahau e whakaatu i te mea tika i te mea he kaati maaku e karanga he ra hai huihuitanga mo nga tangata matau o te motu nei. E tuku panui ana ahau mo runga i o Tatau tipu- na me o tatau waka, ina te kore ia taiau he tuku panui, ka whakahetia e etahi atu matau- ranga.

E hoa e Herewini, mehemea he Poroura- ngi ke tau e korero nei, he Kahungunu ke, kaati ko au kei te he, engari ko taku kite iho ano ko toku Porourangi me toku Kahungunu, na reira ahau ka whakahe. E hoa e Here- wini mau e kawe mai to pouri me to whakahe ki te aroaro o te Kooro kia pai ai te whakati- katika i a tatau korero otira i a koutou i anga tangata matau, kia korero ai he kanohi he kanohi ina te kore he korero ki te rae oneone.

Heoi, na to hoa aroha,

Na HURAE PUKETAPU,

Waikaremoana