Nama 85
190504

whārangi 2  (8 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA

No. 85

Mate Taewa.

Ko te kupu tuarua na Te Tiatene. Ko ana kupu tuatahi mo te mate e kai nei i te taewa i nga wahi katoa o Niu Tireni, kei te pouri te tangata, te maori, te pakeha mo te- nei mate kino, kei te kimi hoki i te take o tenei mate. Ki te whakaaro a nga tangata matau ko tetahi take o tenei mate he ko re kaore i tikina he purapura hou, i etahi motu, he hokihoki tonu atu ki nga maara taewa tawhito, na wai ra ka poriro te ahua o te taewa, hei te panga mai o te mate kahore he kaha o te taewa ki te pei i taua mate.

E pouri ana tatou mo tenei mate kua pa nei ki te taewa; kei te pouri ranei tatou ki te mate nui kua pa nei ki te whakapono, ki te Hahi Maori-nga mahi to- hunga maori, te puremu me era atu mate? Ko te taewa ia nei kia nui to tatou pouri, ko te tangata, ko te wairua tangata, kia iti te pouri, kia kore ranei e pourita? Kei te ra-

pua e nga tangata matau he rongoa mo te taewa. Ki ta ratou whakaaro e ora ai te taewa, me tiki he purapura hou, me whakato hoki ki nga wahi hou. A he aha he rongoa mo to tatou whakapono kia kaha ai te tu ki nga mate e whakaeke nei i te Hahi? Me tiki he purapura hou. Kaua e hoki tonu atu ko aua kupu ano, ko aua kauwhau ano, na wai ra ka titohea te whenua o te ngakau ka hoha, ka ngoikore. Ehara i te mea me hanga he Rongo Pai hou he Hahi hou ra- nei, engari ko te whakakahutanga i te kupu, kia hou; kia koi te kupu, kia kaha, kia ora, hei whakaoho i te tangata. Kia tau iho te kaha o te Wairua Tapu ki runga i a tatou, kia ora ai a tatou kupu, kia ngoto ai ki roto i

e ngakau o te tangata.

TE WHAIKORERO

A TE PIHOPA O WAIAPU KI TE HUI O TE HAHI MAORI KI MANUTUKE I TE 30 APE R IA, 1905.

E hoa ma, e nga Minita, e nga Mangai o te iwi,

I te mea kua tae mai nei tatou ki te Hui Topu o te Hahi Maori o tenei Pihopatanga, ko te mea tika tenei, kia ata tirohia e tatou te ahua o tenei wahi o ta Te Karaiti mara, he whai hua ranei, he huakore ranei.

E kiia ana e Paora te Hahi a Te Karaiti he rite ki te tinana o te tangata, he maha nei ona wahi, kotahi tonu ia te tinana, me te whai mahi ano tenei wahi, tenei wahi. Nga ta- ngata hoki kua iriiria nei hei wahi mo te tina- na o Te Karaiti kua rato katoa i te mahi. Ka- hore rawa he tikanga e mangere ai tetahi. Te mahi a te Minita, he tuku i nga Hakara- meta, he kauwhau i te Kupu, he tohutohu i te iwi kia u ki a Te Karaiti; koia hoki i kiia ai he kaimataara, he hepara. Otira e kore e tupu te mahi a te Minita ki te whakakeke te iwi, ki te kore e whai whakaaro ki nga mea e ngahau ai nga mahi a te Hahi, ki te kore e puta te inoi a tenei, a tenei, kia tukua nuitia mai ki te Minita te Wairua Tapu hei whaka- ako, hei whakakaha i a ia, e rite ai tana mahi ki ta Te Karaiti i pai ai.

Tetahi mahi ma te iwi e whakahaua ana e nga Apotoro a Te Karaiti, ko te whakaputa i te oranga mo nga Minita. " Te tangata e whakaakona ana ki te Kupu, me whakawhi- whi e ia tona kai- whakaako ki nga mea pai katoa." " Nga kai-kauwhau i te Rongo- pai, hei runga ano i te Rongo -pai he oranga mo ratou." Kei te mohio tatou, ko te oranga e puta ana ki te Minita inaianei, ehara i te oranga ranea. Ko tetahi mea nui tenei hei whakaarohanga ma te Hahi Maori, me kore e taea te whakaputa i te kohikohi i nga Ratapu katoa hei whakaranea ake i te oranga mo te Minita o ia pariha, o ia pariha. Tenei ano kei te puta te whakaaro o te taha Pakeha o te Hahi, he aroha ki te taha Maori;

otira ehara i te mea tika kia mahi ko te taha Pakeha anake- kia noho noa iho te taha Maori.

Tetahi tohu o te ora o te whakapono ki a Te Karaiti, ko te kakama ki te kukume mai i etahi ki raro i te maru o Te Karai- ti. Ko ta Te Karaiti poroaki nei hoki tenei ki tana Hahi i a ia e hoki atu ana ki te Rangi. I mua, i te mea katahi ano te iwi Maori .ka mau ki te Rongo- pai, e ngahau ana nga mahi katoa. I muri nei kua rere ke, kua heke te tupu o te tanga- ta. Kahore nei hoki e ngakau nui ana ki te karakia; ko nga tangata e huihui ana ki te karakia, kahore e kakama te whakatika ki te whakahua i te whakamoemiti ki te Atua, ka- hore hoki e tuku i nga turi ki raro i te mea e inoi ana ki te Atua; ko nga tamariki, kahore e whakaakona ana ki te tikanga o to ratou urunga ki te Tinana o Te Karaiti; ko te kawe i te Rongo-pai ki nga motu e kiia nei ko Melanesia kahore e whakaaroa nuitia ana. Ngakau-kore ana te tangata ki enei, ngakau- nui ke ki te tini o nga whakaahuareka o te ao, ki nga mea e whakaware nei i nga mahara o te tangata i kore ai e hiahia ki nga mea e ora ai te wairua. Tetahi hua o

aku-