Nama 89
190508

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA

Hahi Paihi^ e kore rawa e kiia tera wahi ko te Hahi o Ingarangi a kanu! toku whakatika ki tana ingoa.

Kai taku kitenga i nga pou whakamahara- tanga mo nga tupapaku e tanu ana i te taha o nga whare karakia a ko nga uri o nga mihi- nare nana nei i kawe mai te rongo pai ki te motu nei pa ana te aroha me te mamae i roto i toku ngakau Io te Puna ka takoto mai i te taha whakawaho ko te kainga tena i kauwha- ta ^1^01^ ai a Ihu Karaiti ki tenei motu.

No te 24 o Tihema ka u mai nga mihinare tuatahi ki te motu nei a Te Matenga ratau ko ona hoa ao ake tera i te ra kirihimete i te 25 o Tihema ka kauwhanga e te Matenga i te 2 o Ruka io, 11 o nga rarangi. I kauwhanga ki te reo Maori ko Ruatara kaumatua tona kai whakamaori. I mohio ai a Ruatara i tae ia ki Ingarangi engari ehara tenei i te Ruatara i tuhia i runga ake nei he ingoa tenei no tera •ka 8 tau o te taanga mai o te whakapeau ka- whanau tenei Ruatara.

Ko te K^rik're kai roto mai o te Puna nui atu toku aroha ko nga kainga nei ki nga taha tika o te moana e kiia nei e te pakeha ko te kokorutanga o nga motu ara ko Pewhairangi tenei he wahi no te moana i hou ki te Tua- ,whenua piana te aroha ka rite tenei kokoru me nga kainga i nga taha ki au ki te (Hoia kauri) ahuwhenua Tapu i taku kitenga i enei kainga ka oho a roto i au.

Ka mahara ki nga ra o nga kaumatua i te eai timata a te whakapono o Ngatiporou.

Ka haere mai nei tetahi o Ngatiporou ka hui a Ngatiporou ka tu te Kaumatua ra ko tona kauwhau tenei. I hoki mai ahau i te keri- keri i kite ahau i a Te Wiremu Parata ka ku- papa te iwi i konei ka mea ko te rangi tera a Te Kerikeri, ko te Atua tera a Te Wiremu Parata. Ko te kai kauwhau nei i hoki mai i te Rangi kua kite ia i a Te Wiremu Parata ara i te Atua. I muri o tena ka haere maua ko Hirini Katene ka tae ki Te Waimate. Ko tetahi tenei o nga kainga i noho ai nga mihi- nare a kai konei ano e nehu ana etahi o inga mihinare me te hoa aroha e kore nei e ware- waretia a Rea. Timoti Kirihi i Nehua ki ko- nei ko te whare karakia o konei ko te tino whare nui hoki o nga whare karakia katoa i te taha whakararo o Akarana ko Rea. Wire- mu Karatete te minita inaianei i noho au ki tona kainga. No te 20 ka haare maua ko Kea. Wa ^6^61600 ki Oranga no te 21 ka ho- ki mai 22 ki Waitangi. Ko Hone Peti te ^11^^ rangatira o tenei hapu. I te Ra- tapu ki te whare karakia i te Waimate 95 te

whakaminenga 3 ^."i. i ta whare karakia i o Hakawa! Kia ahaha hoki a Ngapuhi ki te hapai i tana taanga i ta whakapono naha ana te Himene i Waitangi i te Waimate. I te Mane 24 ka tae maua ko Rea Wa Kere- tene ki te Ti Mangaru'! no Ngawaki te Hoi- hoi tenei kainga he whanau kotahi nana ana- ke te whanau i konei kitea atu ana te tohu ngakau nui ki te mahi ka rawe te Himene. E tota tonu ana tenei kainga ki te Puna ki te wahi i kauwhanga tuatahitia ai ti u,?! o Ihu karaiti.

I te 25 ka haere nga tamariki tokorua a taua kaumatua ki te arahi i a maua a Tori te Heihei raua ko tona teina ko Pakai te Heihei raua ko tona taina ko Pokai te Heihei. Ha kaumatua whai ingoa tenei i roto ia Ngapuhi mo te rangatiratanga o nga toto mo te wha- kapono mo te pai. I moa matou ki Taahu ao ao ake i te 26 ki Makauri i konei matau ka tae ake tetahi o nga rangatira o Ngapuhi ki te whakataki ake i a Matau. Kua huihui^ e ia nga tangata o nga kainga ki te wahi ko- tahi tatari ake ai i a matau ara nga tangata o ta Ngaere o Waina! ki ^1ahinapua anake ta- tari ai ki a matau no te 27 ka haere matau o maua kai arahi mai o tera kainga ka haere ano hoki a Hawara Reta te Rangatira o Ma- kauri tae atu ki Maha.wpua.. Kaore i rikarika te kaha o te manaaki a Ngapuhi i maua tina- na ko te Rea Kerekere me te powhiri mo te ta onga a o ratou matua kua ngaro atu ra. E puta uaua ana i nga kainga katoa te hiahia kia po to kia po 3 ki te kainga kotahi otira kaore hoki e taea i te mea kua rite te haere i te 28. Ka haere nga rangatira i Ma- hina pua nei ki te arahi mai i a maua ki te Towai nei Whangaia ko taua tangata ko Wiremu Ihaia, he tino rite mona te kupu a Paora e ki* nei he minita ia na te Atua ara nga rangatira, koia ano i haere a waewae ki te ahai i ia maua me Paora Tira ko tetahi aro hene! o nga rangatira me tetahi rangatira kaumatua ahakoa te roa o te whenua me te tiketike o nga maunga ka haere a waewae ki te arahi he tino nui te whakanui a nga rangatira ia maua. Na konei te ora o te karakia o ngapuhi na te mau o nga rangatira ki te taonga a o ratau matua. Tae mai matou ki te tongai nei i konei tetahi o nga kaumatua rangatira o Ngapuhi a Hemi Tupe ko ia ano tetahi o nga kaumatua i te mea ka mate a Hongi ka riro koia te kai whakakapi mo te turanga o Hongi. He nui te pai o tona karanga i a maua a kaore maua i tukua i tenei kainga ki a haere ko te kainga ano hoki tenei o te minita o te pariha o He- rewini Paerata. I hoki i kona! o maoa a