Pukapuka 2, Nama 10
18620523

whārangi 2  (21 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE KARERE MAORI OR MAORI MESSENGER. e matakitaki, kia ata kitea ai te pito. Iri ana te honoretanga o te Hu-nanga Taki wa Tuatahi, ki runga ki a Ngapuhi ; a, tika rawa atu te whaka-koakoanga a o ratou hoa, mo te oti-nga paitanga o te mahi Runanga. No runga i te ahuareka, ka wha-katakotoria e matou, ki te aroaro o nga kai korero, nga tataku katoa o taua Runanga, i tukua mai e te Tu-muaki-whakahaere o ia Takiwa, e Te Karaka, kaumatua; a, mahara ai te ngakau ki nga whai-korero mana-mana o te Runanga Maori, i kara- ngatia hei Tuatahi, tera e tirohia e te Pakeha, rao ko te Maori, i runga i te mate nui. TE WHAI-KORERO 0 TE TUMUAKI KI NGA RANGATIRA O TE RUNANGA. E hoa ma, e nga rangatira o te Runanga. Whakarongo mai ki aku kupu. Nui atu te hari o toku ngakau i tenei ra. Ko te tuatahi tenei o nga Runanga Takiwa o Niu Tireni, i karangatia e le Kawanatanga. Kua huihui tatou inaianei i runga i te rangimarie, ki te whakatakoto i tetahi tika-nga hou, tikanga pai, e hoho atawhai ai tatou katoa. E hoa ma, e noho mahara ana ano ahau, ki tetahi Runanga Maori, i karangatia e o koutou matua i mua, (ko te nuinga nei o ratou kua mate), meake pahure te wha le kau tau, i muri iho i taua Runanga. I reira ahau e whakarongo ana ki nga kupu o nga ranga-tira, ko Hongi Hika i reira, ko Kawiti, ko Muriwai, ko Te Taonui, ko Pi, ko le toko-maha atu ano hoki o nga rangatira. Ko nga whakaaro o taua Runanga he whawhai, he whakamate ia Ngatiwhatua ki Kaipara. Kihai ahau i matau i reira, e kite ahau i te ra, e kiia mai nei, maku koutou e huihui, i runga i te rangimarie. Ngaro noa o koutou matua, otira, ko koutou, ko a ratou tamariki, ka huihui koutou i (enei ra, i runga i te rangimarie, i le aroha. Ko nga whakaaro o nga Runanga omua, be whawhai, be tutu, ko nga whakaaro o ienei Runanga, he maunga rongo, be noho tika. He aha koia hoki le mea i huihui mai ai tatou? He panga koia i le kupu whakamate tangata? Kahore. He ritenga ke ta tatou e rapu nei. Ko ta tatou mahi i tenei Ru-nanga, he whakatakoto i tetahi Ukanga, e ora ai te tangata, e noho tuhi ai te Pakeha me te Maori, i runga i le rangimarie. Kia tuhonoa tatou, hei iwi kotahi, kia kotahi ritenga lure mo tatou katoa, kia kotahi lino upoko, ko to tatou rangatira atawhai ko Kuini Wikitoria. Na te Kawana ratou ko tona Runanga tenei whakaaro, kia karangatia tenei huihui-nga, kia whakaturia he Runanga, kia mahia ai e tatou be tikanga, e whakaritea ai nga ture e nga tangata katoa o tenei Takiwa. Ko ta koutou mahi ienei, i nga tau kua pahure ake nei, he tohe ki te Kawanatanga, kia homai ki a komou, he ture e rite ana ki o le Pakeha, kia ahei ai koutou te noho tika. E matau ana koutou ki le be o tetahi o a koutou ritenga Maori ; te mea i ngoi-kore ai le mahi o le tangata, he whakaaro nona, ki le whai taonga ia, ka rapua e tetahi atu, ke take e murua ai ana taonga. Na nga mahi penei, le rile ai te Maori ki te Pakeha, kahore hoki be ture, hei kai tiaki mo ana taonga. He nui ano te pai, o etahi o o koutou wha-kaaro, i roto i a koutou Runanga Maori ; otira, ngaro noa aua whakaaro pai, i le mea hoki, kihai i whakakotahitia te mahinga. Ahakoa ano hoki, whakaae katoa nga tangata i le kitenga o tetahi whakaaro pai, ngaro noa taua whakaaetanga, kihai i wha-karitea, i le mea hoki kihai i korerotia nui-tia, i tuhituhia ianei. Na, ko nga mahi o ienei Runanga, e tuhi-tuhitia katoatia, a ki le whakaaetia e le Ka-wana ratou ko tana Runanga, ka taia ki te perehi, kia whakapumautia, hei ako ma le tangata, kiu ahei ai nga tangata katoa o ienei Takiwa te whakarite i nga Ture. Ko tetahi mea ano hoki i raruraru ai koutou, he kore kai-whakahaere i nga tika-nga. Ki ta koutou ritenga Maori hoki, he kai-whakariterite, he kai-whakawa, nga ta-ngaia katoa, inahoki, be kau tetahi, ekore e whakawakia marietia le tangata i te he, otira be mea haere-a-taua atu ki le muru i tana kainga, ka whakapangia te hara o te tangata kotahi ki runga ki te tokomaha, ka murua katoatia te hunga o taua kainga, ahakoa pani, pouaru, turoro ranei, raru katoa ratou i nga mahi o ienei mea, o te taua-muru. Na konei pu ano, i rawakore ai te tangata Maori. E hoa ma, katahi ano koutou ka ora, ki te whakaritea e koutou nga tikanga hou o le Kawana, ka tukua mai nei ki a tatou, ta te mea hoki, ma le Runanga nei e whakatakoto te Ukanga o nga lure, ma nga kai-whakawa • e tohutohu e whakahaere, i roto i nga Koati,