Volume 5, No. 11
18690422

page 1  (6 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI

O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 11 ] NEPIA, TAITEI, APERIRA 22, 1869. [VoL. V.

E MAU noa ana te peni ki te ringa

ki te whakaputa i tetahi kupu mo

nga kohuru o tenei takiwa, otira te

tika hoki te whakaaro i te rihariha

noa iho o te ngakau. He hanga

tauhou ki a matou tenei hanga e

kohuru haere nei i nga tangata—i

nga wahine i nga tamariki rawa ano

hoki e noho pai ana i tona kainga i

tona kainga. E mahara ana pea tenei

ngarara a te Kooti, ratou ko te Hau

Hau, ma ta ratou mahi e kohuru nei

ka wehi ai te tangata, ka toa ko ia.

Kaore, engari katahi ka tino whaka-

takariri rawa te tangata ka kaha

tonu te whai kia we te mate te hunga

kino. Ka rite hoki ki te tangata e

pau tonu ana tana maara kai i te

poaka, ekore e noho ki te whaka-

ngau kia we te mate kia toe taua kai.

E ki ra! me waiho marire tenei

hunga kohuru kia mahi ana i tana

mahi i waenganui o tatou! Kauaka,

tena tona takiwa e mate ai—na te

mea he oma tonu nona i ora roa ai.

Mehemea ka karanga te Hau Hau

he riri hangai ma tatou kia kitea te

toa o tetahi o tetahi, katahi matou ka

ki he toa ia. Otira kauaka, ekore

ia e pai ki te pena, e wehi ana ki nga

taane; tana e pai ai hei hoa riri

mana he wahine he tamariki—a

whakamatau rawa atu hoki ia ki te

wahine ki te tamariki kei hea kia

kaha ia ? te kaha hoki ki nga wahine

o Mohaka. Nga mea i mate i a ia i

reira he mea kohuru, he mea marara

ke nga nohoanga o etahi. Nawai i

ki he toa tena kuri a te Kooti ? ka

kitea te pu i te ringa o te tamariki e

mau ana ka mataku ekore e tata atu,

ka patipatitia i te tuatahi kia homai

te pu muri iho katahi ka patua. Ki

roto i te riri ekore ia e kitea ki mua

—engari ki muri noa atu huna ai i a

ia. Ko te ahua tena o te toa ? koia

rawa ano. Engari ano te kuri he

rangatira, tena ko te Kooti he nga-

rara manuheko kino noaiho e ngoki

haere ana i te po ki runga ki nga

wahine me nga tamariki hei kai

mana. Kua tae ki Ingarani te rongo

o tena kohuru i Turanga, apopo ake

nei ka apitikia atu ki te rongo o

Mohaka o etahi wahi atu hoki; akua-

nei ka pehea ranei te whakaaro a

nga pakeha o reira ?—waiho ra ma

tatou e kite marire. Kotahi ta

matou e mahara ana ekore e maha

nga tau o te Kooti i tenei ao—me

huna tonu ki roto ki nga ana o te

whenua ka ora ai ia, kaore ranei. E

ki ana kua mate a te Kooti—akua-

nei pea kua mate ia ka tu ano he

Kooti, tera e wehi koi rongo nga iwi

ki te matenga o tena kuri e kiia nei

he poropiti, a ka kitea te parau o ta

ratou karakia ka kore e uru he iwi

ki roto ki a ratou. Ki hai i penei te

riri a te hunga Kingi i mua i Wai-

kato, engari tena e ahua hangai ana;

ko tenei—otira ehara tenei i te riri,

nawai i ki he riri te kohuru ? Tena

iana, e whai ana te Hau Hau ki te

aha rawa? E whai ana pea kia

ngaro te pakeha i a ia ? Kua taha

noa atu te takiwa i ki ai tera kia

panaia matou ki te moana, otira tenei

ano au te noho nei ano ki uta, tenei

ano aku kai te tupu nei ano, tenei

ano au te mahi nei ano i aku mahi

maori—ko ia ko te Hau Hau e oma

haere ana ki ro ngahere raua ko te

weka. Ekore ano hoki ra e mate te

iwi nui o te ao i ena tangata ruarua

—he porangi rapea. Ahakoa roa,

tona otinga iho he mate ano mo te

hunga iti. Ekore ano hoki e ngaro

te moana nui i te waimaori, ahakoa

waipuke ekore ano e ngaro—engari

ko te waimaori e ngaro ki roto ki te

waitai.

He kupu kotahi tenei ki Ngatipa-

hauwera. Kanui te pouri o matou ki a

koutou ko a koutou tamariki ka mou-

moutia nei ki te mate, he pai te mate

kongenge—ko tenei ka nui te kino.

Engari e hoa ma na koutou ano tetahi

wahi, he whakaaro kore. Te noho

etahi o koutou ki te kainga tiaki ai.