Volume 5, No. 5
18680514

page 1  (6 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI

O AH U RI R I.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 5. ] NEPIA, TAITEI, MEI 14, 1868. [VOL. V.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA

TUHI MAI.

Kua tukuna atu e matou te reta a Hoani

Meihana ki te Meera mana e kawe atu ki te

tangata mana. Ekore matou e pai ki. te ta i

tena tu korero, koi waiho te nupepa nei hei

ara tautohe.

KA rua nga mate kua kitea i roto i a

tatou i te takiwa kua hori atu nei—

te take he rere hianga i runga hoiho.

I te ahiahi o te Wenerei te ono o nga

ra o Mei nei tokotoru nga pakeha e

haere mai ana i runga hoiho ki te ta-

one ki Nepia. No te tatanga mai ki

te pito o te rori e anga mai nei ki te

taone ka tutaki i te ope maori e ha-

ere atu ana i runga hoiho katoa. Me

te mea he purei te ahua o ta ratou

haere te hianga; te whakaaro ratou

ki te tangata, haere mai ite huanui i

mua i a ratou, i te kawenga a tona

kai a te waipiro—te kai i whakaritea

e Hatana hei hoa awhina mona kia

riro ai te wairua o te tangata i a ia.

Koia marire ano; katahi ano te kai

whakakuare i te tangata, te kai wha-

kangaro i te wairua. Ka rere tonu

taua ope ra ka tupono te hoiho o to

ratou rangatira o Tareha ki runga ki

ta tetahi o nga pakeha—ko Tamati

te ingoa o te pakeha. Ka hinga nga

hoiho taua rua me nga tangata ki te

whenua, a totahi ka mate rawa raua

tokorua. Ko te hoiho a te pakeha

no muri nei i mate rawa ai, ko te

pakeha he nui tona mate a e mate nei

ano. Ko Tareha hoki, raua tahi ko

tana hoiho, i nui ano te mate; engari

e ki ana kua ahua pai ia i muri nei. E

korero ana tetahi o nga hoa o te pa-

keha i mate nei ko Tareha kaore i

haurangi, ko te mea tena ki tana titiro

atu i ora. E whakapai ana taua pa-

keha ki te whakaaro a Tareha—e ki

ana i puta ano tona aroha ki te ma-

tenga o te pakeha. Ki hai i riro pu

tona whakaaro ki runga ki tona ti-

nana ake ano, i uiui tonu ki te ahua

o te mate o te pakeha. E pai aua

tenei, he tohu no te ngakau ranga-

tira. Ka ki matou mehemea i pono

te mate ki tetahi o nga mea haura-

ngi he tika; kia kite hoki ia i te utu

o tana mahi hianga—ko tenei i pono

ke ki nga tangata ora, riro ana ko

raua hei utu mo te hianga o te hu-

nga haurangi.

Na, ko tetahi mate no te ahiahi o

te Ratapu te 10 o nga ra o te mara-

ma nei. He pakeha anake i tenei

matenga. Kotahi te pakeha e haere

atu ana ki Waipureku i runga i to-

na kaata. I te mea ka tata atu ki

te arawhata i Waitangi ka tutaki i

nga pakeha tokorua e rere mai ana i

runga hoiho—e purei rawa ana.

Rere tonu mai aua koroke eke tonu

tetahi ki runga ki te kaata, hangai

tonu te poho o te hoiho ki te ringa-

ringa kurupae o te kaata ka ngaro

tonu te rakau ki roto ka mate rawa

te hoiho i reira tonu ano—nana noa

i ora nga tangata.

Na, e mea ana matou kia puta atu

he kupu i a matou i tenei takiwa ki

te hunga kai waipiro. Ahakoa na

te waipiro enei mate e rua na te mate

noaiho ranei, ahakoa tena—ko te

waipiro ano ia te tino take i hianga

ai te haere a te tangata i etahi rangi

atu, me tona mate ano. A, me wha-

karongo mai hoki te pakeha—ekore

hoki ia (te pakeha) e hapa. Nana

hoki te take o te mahi, nana i wha-

kaatu ki nga maori i mohio ai. Me

pehea ra he korero ma matou e wha-

karongo ai koutou ? No to matou

taenga tuatahi mai ki tenei motu ka

rokohanga mai e matou e noho kuare

aua koutou. Ki hai au i roa e noho

ana i to taha ka whakapono au ki a

koe he iwi rangatira koe, he iwi

whai whakaaro, he iwi mohio ki te

hurihuri i nga whakaaro; ka kite

hoki au i muri nei he iwi toa koe—

toa ki te pai, toa ki te kino.

Ka mahara au ki a koe he iwi

tau koe hei akonga maku kia mo-

hio koe ki nga mea nui o te ao—

kia puta hoki to rongo i roto i nga