Volume 5, No. 5
18680514

page 2  (6 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

iwi o te ao. Taku Inaina ki a koe

kia hurihuri marire e koe oku kino,

oku pai; a ka tangohia e koe te pai,

ka whakarere i te kino. Na reira

ka tahuri au ki te ako i te whaka-

pono o te Karaiti ki a koe kia mohio

ai koe ki te pai ki te kino. Nui rawa

toku hiahia kia tupu koe hei iwi mo te

ao. Akuanei pea he wawata kau

ia naku. No taku kitenga e tahuri

ana koe ki te kai waipiro ka pouri

au, notemea ko au e mohio ana ki

te ahua o tena hanga ko koe i kua-

re. Ko au i mohio ko te mea tena

mana koe e whakakuare, e whaka-

ngaro rawa atu; ko te mea tena

mana e whakatupu he mate i roto i

a koe, mana koe e whakangakaukore

e whakaiwingohe ki nga mahi maori

e ora ai koe, mana koe e whakahe

noa atu. Akuanei pea koutou te ki

mai ai ehara i a koutou nana te wai-

piro i mau mai. He tika—i haere

mai au me oku kino me oku pai.

Engari kua oti au te ki atu ki a

koe; — " Tangohia tenei mea, he

mea pai; whakarerea tena mea, he

mea kino. " Na, ki te he koe i ru-

nga i taku ako nau ano, ehara i au.

I tenei takiwa kua nui haere te

haurangi o te maori. Kaore he

rangi e puta nui mai ana ki te

taone i kore ai e haurangi haere

i nga huarahi, a i tona hokinga i te

rori me te Patupaiarehe te ahua e re-

re haere ana. He hanga whakama-

taku ki te titiro atu ki nga kanohi e

whakana ana, ki nga makawe e rere

ana i te hau, ki te huare e heke ana

i nga kauae, ki nga niho e tete hae-

O O

re ana, me nga tinana e hurori noa

ana i runga hoiho. He ahua tanga-

O

ta ranei tenei ? Ki te titiro a nga

tangata tika he ahua manuwheko ra-

wa ia. Ki te kore e whakamutua

tenei mahi te rere kino i nga hua-

rahi ma te Ture e pehi apopo ake

nei. He ki atu tenei ki te hunga

kai waipiro katoa; ahakoa maori,

pakeha ranei—no te mea he waipiro

te tino take i penei ai te tangata.

Ehara i te haere ora e haere nei nga

wahine rangatira me nga tamariki i

O O

runga i a ratou kiki i tenei takiwa—

he haere whakamataku tonu. Me-

ake etahi mate ai.

E! nga tamariki o Ngatikahu-

ngunu, tu marire mai i te huanui

ki te mate ka whakaaro ki te mutu-

nga ! Tona mutunga he rawa kore,

he mate ki te tinana, he mate

ki te wairua. Ko te waipiro

nei raua ko te rongoa e wha-

ngaitia ana ki te kuri kia mate,

kotahi ano to raua rite—engari ko

te waipiro e takitaro ana, ko te ro-

ngoa kuri e tuku tata ana. He kuri

koe kia kai tonu koe i te kai a te

kuri ? Whakarongo mai ki au ki te

tangata nana to kai. Kaore kia ko-

tahi tangata oku o te pakeha e riro pu

ana tona whakaaro ki te kai i te wai-

piro me te ora roa hoki—e mate

katoa ana, kaore i whai morehu. Koi

mea mai koe me ata kai marire koe.

Kaore—ekore e ata kai te tangata e

nui ana tona hiahia ki tenei kai. He

kai hoki ia e nui haere ana te hiahia.

E rite ana ki te wahie e makara ana

ki runga ahi—ka nui te wahie ka

nui hoki te mura, ka iti te wahie ka

iti hoki te mura. Tetahi, me te ko-

hatu e hurihia ana e te tangata i ru-

nga hiwi, ka takahurihuri haere to-

nu; kia tae ra ano ki raro te takoto

ai—ekore e mau i te heketanga, e

akina ana hoki e tona taumaha ake.

Ko te ahua tenei o te waipiro. Kau-

aka rawa te tangata e pa atu koi tu-

pu te hiahia ki taua kai, koi tere te

haere o te kohatu—a, ma te aha e

hopu?

Ko tenei me whakaaro koutou nga

rangatira ki ta matou korero—he ko-

rero hoki e puta ana i runga i te aro-

ha ki a koutou koi ngaro koutou i te

ao. Ko koutou nga rangatira nga

kai arahi i te tokomaha; e titiro ana

ratou ki a koutou—kei a koutou te

ritenga mo te katoa. Ma koutou e

whakatakoto te tauira. Akuanei he

tauira kino, ka kino ano tona hua;

he tauira pai, ka pai ano tona hua o

roto. Ko nga tamariki e tupu ake

nei he kanohi no nga rangatira kua

ngaro—kaua e tukuna ki te mate,

koi eke ki runga ki a koutou te he.

Ka rongona te karanga a te mata-

ara; —" Ko te Whanaariki! ko te

Whanaariki!" ka oho whakarere te

pa. Koia hoki me tenei kia oho

koutou, ko te Whanaariki Hau Hau

kai tangata kei waenganui i a kou-

tou (ara te Waipiro)—kati te moe,

whakatika ki runga whawhaitia!

Ta te taua tana patunga he rau; ta

te Waipiro he mano.

Ekore e kaha te tangata kotahi ki

te pehi i tenei kino. He whakatau

ki naku na te pakeha; —" Kei te

Huinga te Kaha. " Na, kei nga ta-

one katoa o Ingarani, kei etahi o

nga taone o tenei motu hoki, kua

hui nga tangata e hiahia ana ki te

pehi i te kai waipiro, karangatia aua

he ingoa mo ratou ko " Te Hunga