Volume 6, No. 1
18690717

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI

O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TU PONO, KO TE AROHA. "

No. 1. ] NEPIA, HATAREI, HURAE 17, 1869. [VOL. VI.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA

TUHI MAI.

TA matou mahara ki tu nupepa i taia atu i

a Mei ko te mea whakamutunga ia. He

kore moni e homai una e nga tangata tango

nupepa—ku nga moni huki i homai e te Ka-

wanatanga kua pau noa atu. Ko tenei na

te Kawanatanga i ki mai kia mahia atu tenei.

Engari kaore ano pea kia ata rite te whaka-

aro kia mahia tonutia. Akuanei he mea

kotahi noa nei e tata atu. ka whakamutua

pea. Engari ki te mea e paingia ana e kou-

tou tenei hanga me kohikohi mai he moni

kia me ai koutou ki ia pakeha.

E POURI rawa ana nga pakeha wha-

kaaro tika ki te ahua kino o etahi o

nga iwi maori o tenei takiwa—te

ahua whakaaro kore, te ahua e ta-

kahi ana i te pai e hapai ana i te

kino, te ahua ra o te mate noa iho.

Ko tona mutunga hoki tena, he mate.

Te mea i pouri ai ki tenei ritenga he

mea whakakore ia i te pai, i te aroha,

i te whairawatanga me o te kotahitanga

i wawata ai te ngakau o te pakeha!

tona unga mai ki uta nei a taea

noatia mai enei rangi. Te whakaaro

me te hiahia nui o te pakeha e mea

ana kia haere tahi, kia uaua tahi,

ratou ko nga maori ki te whakakite

i nga painga me nga rawa o tenei

moutere hei oranga mo raua tahi i

te whenua kua kiia nei hei nohoanga

tatutanga mo raua. Kore rawa he

hiahia o te pakeha i tona taenga mai

ki uta kia poka noa ia ki nga whenua,

ki nga rawa, ki nga aha noa atu

ranei, a nga iwi maori i rokohanga

mai i konei e noho ana. Ki tana

whakaaro heoi he rakau mana ko te

moni ko te korero, e taea ai nga mea

e hiahiatia ana e te ngakau; ko te

hoari me whakarere atu ki muri, i te

whenua i haere mai ai—ko te pu

me mau mai hei pupuhi manu anake.

Na reira i haere mai ai me te Rongo

Pai i te ringa hei taonga tapae ki

nga maori—te taonga i ora ai i whai

ingoa ai a Ingarani. Mehemea he

whakaaro ke tona whakaaro kua

tangohia i reira ano he tikanga ke

mana. Otira katahi ka mohiotia he

moemoea noa taua ritenga pai, he

wawata noa; ko te ipu i te wai reka

kua akina ki te whenua kua maringi

te wai. Mawai ra tenei e koko ake?

Ekore matou e tahuri inaianei ki te

whakahaere i nga tikanga i penei ai

—te he o tetahi, o tetahi ranei. Ko

te kino tenei e tu hangai mai ana i

te aroaro; ekore hoki tenei e tika

inaianei kia warea ki te ui ki te

putake i puta mai ai. Engari kotahi

tonu te mahi inaianei ma tatou, ma

te hunga hiahia ki te pai, he pehi he

tahitahi atu kia ngaro te kino, kia

noho pai te whenua—muri iho ka

rapu tahi tatou i nga tikanga e kore

ai e tupu ake ano, nga tikanga e

mau tonu ai he maramatanga he

marietanga mo to tatou kainga.

Tetahi i pouri nui ai te pakeha ko

te moumou o nga iwi e hiahia ana

kia tahuri ki te kino. Ae ra, e pouri

ana au ki to mahi, e aroha ana au

ki a koe—no te mea he whakamo-

mori tau. Haunga ia nga hunga

kohuru, te mate noa atu hei utu mu

tana mahi. Ko te pakeha, kei runga

i te hiwi e tu ana e kite atu ana i te

mate mou i tawhiti; ko koe kai roto

i te awaawa e noho ana, kai te kore

koe e kite. E mohio ana te pakeha

ki nga iwi e tohe ana ki te riri, aha-

koa toa, ahakoa mate he tangata i a

ia, ka mate ko ia i te mutunga. No

te mea hoki he iwi nui te pakeha,

ekore e taea te tatau; kua tumau

hoki tona noho ki uta nei, ekore e

taea te whakaunu; kua hohonu ki

te whenua nga pakiaka o te rakau

ekore e taea te huhuti. E mohiotia

ana tera ano etahi o koutou e wha-

kaparahako mai ki ta matou e ki atu

nei—ahakoa tena, he pono ano ia ta

matou. E pai ana, mo te tae rawa

atu ki te wa e kitea ai te pono kua

puta ke ta matou kupu. Engari me

whakarongo mai koutou nga iwi

kaore ano kia pa noa ki te kohura

me tahuri tahi koutou ko te pakeha