Volume 6, No. 3
18690824

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 3. ] NEPIA, HATAREI, AKUHATA 24 1869. [VOL. VI.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA

TUHI MAI..

, KUA tae mai te reta a Maika Pikaka o Wai-

kouaiti me ana herengi te kau ma rua. Kaore

ano kia taea te takiwa hei homaitanga mana

i te moni—otira nana i atawhai mai, e pai

ana.

Kua tae mai he reta nate pakeha tiaki i te

Whare takotoranga Reta i Waikouaiti (ara,

te Pohimaata); e ki ana ka nui te korero a

nga maori o reira ki te kore nupepa ki a ratou.

Heoi nga nupepa e hoatu ana ko nga mea ki

nga tangata e utu ana. E ki ana pea nga

tangata maori o Waikouaiti me mahi noaiho

nga kai mahi i tenei mahi, kaua e whakaritea.

E ki ana te Karaipiture i a Ruka; —" Ka tika

hoki ko te kai mahi kia whiwhi ki tana

utu. "

I NGA tau maha kua hori, i te pito

taenga mai o te pakeha ki uta nei

taea noatia mai tenei takiwa, he nui

nga hae, nga he, nga pouritanga noa

iho, kua tupu kua nui haere i wae-

nganui o te pakeha raua ko te maori.

tohetanga, i a raua puhaetanga, i a

I mate tahi raua i runga i a raua tau-

raua whakaiwiketanga tetahi ki te-

tahi. Ko te maori ki te ki heoi ta

te pakeha e whakaaro ana ko ia

anake ano, ara kia riro he whenua i

a ia me nga painga me nga inana

katoa o te motu, mana anake. Ko

te pakeha ki te ki e hae ana te maori

ki tona nohoanga ki uta nei, kati he

nohoanga mona ko nga wahi taone i

te taha moana hei homai tanga taonga,

kaua tona waewae e hikoi atu ki te

taha ki uta—ara ko nga hanga ana-

ke ana a te pakeea e pirangitia ana,

ko te tangata i kore. Na, ka kite

tetahi i te he paku nei a tetahi ka

tangohia hei pouritanga mo roto i te

ngakau ngau ai; he mea hoki te

mohiotia te take o taua he paku nei

i tupu ai—te kite tetahi i nga koko-

ritanga o nga whakaaro o tetahi.

Nawai ra i penei te ahua o aua iwi

e rua a ka puta nga kino nei o te

motu, ka tupu te riri—me te ahi e

ka torohu ana ki nga rakau popopo,

ka puhia e te hau ka mura. Na,

kai te he tahi raua—tetahi me teta-

hi. Ehara tenei i te ki atu kaore

he kino o te pakeha, tena ano ona

kino—engari kaua e waiho enei mea

hei tino tiriwa inga iwi, hei tino pu

take kino. Ma reira e aha ai ? Ma

reira e pai ai ranei ? Ki ta matou

whakaaro ko te mea tena e tino kino

ai. E ki ana a te Karaiti, " ko te

tangata kaore ona hara mana te ko-

hatu matamua. " Mehemea i whai

tatou katoa ki tenei ki ako a te Ka-

raiti kua kore he kino e puta mai

ki tenei motu. E tika ana ano ra

no te taenga mai o te pakeha ki

konei i pirangi ano ia ki tetahi whe-

nua hei nohoanga mona, no te mea

he iwi nui ia he tokomaha ona ta-

ngata—engari kaore ia i mea kia

riro noa mai. Ka titiro ia ki te nui

o te whenua e takoto kau ana kaore

e nohoia ana kaore e mahia ana e

nga iwi maori ka mea kia tukua mai

ki a ia etahi o nga wahi takoto kau;

engari me hoko marire ki tana wha-

kaaro, hoatu ana tana, homai ana ta

te maori—ka rite hoki ki te mea e

whakataukitia nei e koutou, —" No-

ho maaha ana, haere maaha ana"

He ritenga hoki tenei no nga iwi

tika katoa o te ao, he hokohoko—

ko nga iwi whanako anake e muru

ana i ana, mea e hiahiatia ana e tona

ngakau. I haere mai te pakeha me

ana mea katoa kua kitea noatia atu

e ona tupuna he mea pai he mea

whakawhairawa i te tangata, he mea

whakamana he mea whakatika i te

iwi, he mea whakatupu i te pai noa

iho. No te kitenga i nga iwi maori

ka titiro ki te pai o te tu o te tanga-

ta me te mohio o te whakaaro, ka-

tahi ka mea " ki te akona enei iwi

ki nga tikanga o te ao akuanei

tu ai hei iwi rite ki a tatou. "

Otira, no te whakamataurawata-

nga atu ki te ako, no te mea-

tanga atu kia tomo mai ki roto

ki nga tikanga o te pakeha, katahi

ka kite i te he; ko etahi i mohio i

pai mai, ko etahi i kuare tonu i tohe

tonu ki aua ritenga o mua, —e horoia