Volume 6, No. 6
18691024

page 2  (4 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

mauria ki Moerangi, te taenga ki reira

ka mea atu ia kia ratou kia uru ki roto

ki tona ope. E korerotia ana i tahuri

katoa ratou—ko te Huiatahi raua ko

Paurini ki hai i pai. No te taenga ki

Tuhua ka oma aua tangata; ko Paurini

i haere ki Whanganui, ko te Huiatahi i

anga ki a te Kingi ki te tono kahu hei

whakauwhi i tona tinana taea noa ki

ona waewae; ara he hoia ona kahu i

hiahia ai hei riri ki a te Kooti—otira

ki hai i whakaae te Kingi. Ko nga

korero enei i ronga ai matou, nana i

pona nana i parau ranei. Engari te

Heu Heu i piri tonu ki a te Kooti, wha-

kahoa tonu iho ki a ia. a hoki tahi mai

raua ki Tokaanu riri ai ki a te Kawa-

natanga. Otira kua kite nei ia i te he

o tana whakaaro, kua tahuri mai ki te

pai, akuanei ano te Kawanatanga aroha

ai. I korerotia hoki e matou i tera

nupepa ko te tikanga o te Kawanatanga

he tikanga aroha, ehara i te tikanga

whakamate tangata; engari he tikanga

whakarauora i te tangata, he whaka-

hoki mai ki te huarahi o te tika kia ta-

ngata ai ano ia. E ki aua e kawea mai

ana te Heu Heu ki Nepia. Ko te

Kooti kua mohiotia tona nohoanga, mea

ake ka whaia ano e Makitanara ma, ra-

tou ko ona hoa.

KAIMANAWA.

KUA tae mai nga korero a Kapene

Wiremu Makitanara te tangata nana i

kite te koura i Kaimanawa i mua ra.

No muri i te riringa ki a te Kooti i

Tauriri (i te wahi ki Tongariro) ka

haere atu taua tangata ki te wahi i

kitea ai e ia te toka i te koura. Te

taenga ki reira kua kore e kitea, kua

ngaro i te horo. Katahi ka kimi haere

ano, ka tae ki tawhiti ka kitea tetahi

toka koura pena ano me te mea kua

horongia. Ko tetahi pito ranei ia o

taua toka, he mea ke ranei. Ahakoa i

te mea e kitea tonutia aua i te koura.

Tena he nui rapea te koura kei roto i

aua hiwi. He nui te pai mo Nepia me

nga tangata o Ahuriri katoa mehemea

ka kitea nuitia te koura i reira. Ko

Nepia hoki te tunga kaipuke e tata ana

ki taua whenua hei homaitanga kai me

nga taonga noa atu. Akuanei te nui ai

te naahi ma nga tangata ma nga kaata

me nga terei ki te kawe kai ki te kawe

hanga—be nui hoki te mahi i runga i te

keringa rori hei whakatuwhera i te

whenua. E korerotia ana kai te mahi

mai nga pakeha o Whanganui i tetahi

pori ma ratou ki Kaimanawa nei. He

takiwa rawakore tenei i Nepia; kore

ana te mahi, kore aua te moni, kore aua

te aha atu. Ko te mea tena mana e

homai he taonga, he mahi hoki, ma

tatou—he " Tikini. "

HE MATE.

I TE Turei, te 19 o nga ra o te marama

nei, e haere atu ana a Tiaki Hamona i

Nepia nei i runga i tona kaata, e rua

nga hoiho ki te to; e haere atu ana ki

tona kainga i Miani, Tutaekuri. No te

tatanga atu ki te keeti i ko mai o te

Paparikauta i te Awapuraho ka kitea

atu nga hoiho e tahuti aua, kaoto tahi

he tangata i runga i te terei. Katahi

ka hohoro nga pakeha ki te tutaki i te

Keeti kia mau ai nga hoiho—ka haere

etahi tangata ki te kimi i a Tiaki. Roko-

hanga atu e takoto ana i te taha o te

huarahi, kua maru te kaki me tetahi

wahi o te upoko i te wiira o te kaata.

Ki hai ano i ata mate, e ta ana ano te

manawa; otira ki hai i whai miniti ka

mate. I utaina ki runga ki te kaata

maori i anga mai i te taone, kawea aua

ki te whare o Meke Mare i te Awapu-

raho. Tae rawa ake te takuta kua

male ke noa atu. No te Taitei (tenei

ra) ka tanumia ki Nepia nei—he nui

rawa nga tangata i hui ki te tanumanga.

He tangata tawhito taua tangata, ko

toua kainga ko Miani. He wahine ano

tana me nga tamariki tokorua i mahue

ki te ao. Heoi ra te ahua o te tangata;

e haere ora atu aua i te ata ki aua mahi,

ahiahi rawa atu kua mate. He mamaoa

kau te oranga o te tangata, te putanga

kautanga ki te aomarama kua ngaro.

Hei aha i whakapaua ai nga tino uaua

o te tangata kite whai i nga mea hanga

noaiho o tenei ao ? E rite ana ki te

tamariki e whai aua ki te purehurehu,

ki te pepepe. He mea puroto ki tana

titiro i te hanga e rere aua, te maunga

ki te ringa kua kino kua makaia. Koia

hoki nga mea o tenei ao, ekore ano e

ngata te ngakau o te tangata—he mea

whakahoha anake.

TE KOOTI WHAKAWA WHENUA

MAORI.

HEI te 17 o nga ra o Nowema e takoto ake"

rei ka tu ki Waipawa te Kooti Whakawa

Whenua Maori. Ko nga ingoa enei o nga

kainga e whakawakia ana me nga tangata

kua tuhia ki raro iho nei.

Ko Tunanui te whenua; ko Renata Ka-

wepo, Paora Kaiwhata, Hoera Wharerangi,

me etahi atu, nga tangata

Ko te Whaoku, e tata ana ki Waipawa, te

whenua; Keremeneta, Te Raho, Miriama

Hira, Hemaima, Hakaraia, Tuwharenikau,

Te Kawhena, Taraipini, Karipa, Piripi, Hoira,

Ihipera Ihakara, Pukepuke, Himiona Pakoa,

Tautenga, me Anatipa nga tangata.

Otane, e tata ana ki te Aute, te whenua;

ko Hoera Pareina me etahi atu, nga tangata.

Te Koroki, e tata ana ki te Aute, te whenua;

ko Te Hei, Te Hapuku, Te Haurangi, Kingi,

Te Watene, Eraita, me Dan Wananga nga

tangata.

Patangata, e tata ana ki Waipawa, te

whenua; ko Wi Tipuna me etahi ata nga

tangata.

Te Whakawiringa, e tata ana ki Waipawa,