No. 49
19020301

page 3  (12 pages)
to previous section2
4to next section


 
HE KUPU WHAKAMARAMA. RANGIAOHIA.

[He korero mo te whawhai, ki Rangiaohia i te tau 1863, i tuhia e tetahi o nga apiha o nga hoia o te Koroni.—ETITA.]

Ko te whakaahuatanga tenei o te tu o nga whare. I tuhia i te 23 o Pepuere, 1864. He korero tenei mo te mutunga mai o ta matou haere po, me nga korero a Tianara Kamerana mo nga hoia whenua. I whakarerea e nga Maori o ratou pa a Paterangi, a Pikopiko, tutaki katoa ki a matou i te 22 o nga ra, a whawhai ana. matou ki Hairini e tata aua ki te Awamutu, whati haere ana ratou, ahu ana te whati ki Maunga Tau- tari. 1 muri o te whawhai ki Hairini ka tuhituhi a Tianara Kamerana, (kahore nei ana tumanako mai ki nga hoia whenua) ka mea: Nui atu te tika o te whakahaere o nga hoia whenua ko K nara Nikihana nei to ratou apiha whakahau, nui atu to ratou kaikama me to ratou maia. Kihai a Paterangi a Pikopiko i tauria e Tianara Kamerana, ano te mea i tikina e nga hoia ki muri haere mai ai ka kore noa iho he tikanga o te mahi nui o nga maori i aua pa, na ratou tonu tenei kupu mo aua pa, " he maumau mahi noa. Koi nei te tino take o te ngakau mamae mo Rangiaohia. Ko nga korero enei a Potatau. Ko tona kainga kei Korakonui, e korero ana ia mo tana i kite ai ia. E tamariki ana ia i te whawhai ki Rangiaohia, I tuhia ana korero me te titiro tonu mai ia, na tetahi hawhe kaihe e noho ana ki nga maori nana i whakapakeha, koia nei ana korero:— No te ata o te Ratapu tenei whawhai. I te atu tu ka puta atu ahau ki waho o te whare, ka kite ahau i etahi turupa e haere ana ki tua o te whare. Oma tonu atu ahau ki te whare o taku papa, kihai ahau i roa ki reira ka tae mai ko taku tupuna ko Hoani tona ingoa, he mohio nona kei reira matou i haere mai ai ia kia mate tahi ai matou, i reira ano hoki a Ihaia Rawiri me tona tama. No tenei wa ka puta maua ko taku whaea ki waho ka noho ki te whatitoka o te whare. Ka rongo atu ahau i taku papa e ki atu ana ki taku tupuna me waiho a tatou pu me puta marie tatou ki waho. Ki ana mai taku tupuna kei te nui ake koia au i o matua i riro herehere nei i Rangiriri ? Ki ake ano taku papa, me haere marie tatou i runga i te ture, oti kihai taku tupuna i whakaae I tenei wa ka tae mai nga hoia ka patai reo maori mai ki taku whaea. "Kahore he maori i roto i te whare," ki atu ana taku whaea "kahore." Ki tonu ake toku papa ae he maori kei konei, katahi ka peke mai taua pakeha reo maori ki te whatitoka o te whare hopukia ana taku papa tukua atu ana ki nga hoia. . Ka tomo atu taua pakeha ki te whare, na taku tupuna tonu ia i pupuhi, mate rawa, katahi ka kumea te tupapaku e etahi o ratou ki roto ki te whare. Katahi maua ko. taku whaea ka whakatika ka ra roto i nga hoia haere ai, kihai maua i puritia tukua ana maua kia haere marie, ahu ana ta maua haere ki te whare o Tamati Pawa, he wahine maori tana wahine. No muri ka rongo maua i nga hoia e pupuhi ana. I a maua e noho ana i te whare o Tamati Pawa ka tae mai te kai whakamaori o te Kawanatanga, i tenei wa kua tokomaha nga wahine me nga tamariki i hui mai ki reira. Ki ana mai te kai whakamaori ki a matou ma te Tianara te whakaaro mo matou, ki te wha- kaae kia haere matou e pai ana me haere matou, ki te tonoa matou ki te Awamutu me haere matou ki reira, otira ki mai ana ia me noho marie matou i taua whare. Ka hoki i konei te kai whakamaori, kua mutu ano hoki te pupuhi. Whakatika tonu ake matou oma ana ki te ngahere a ahu ana ta matou haere ki Rangitoto. Ko nga ingoa enei o nga Pakeha i kohurutia e nga Maori i te tau 1863.

NGA TANE. 1. Meredith 7 Strand 2. Kent 8. Ko Keower 5. Calvert 9 Wade 4. Cooper 10. Hamlin 5. Scott 11 Jackson 6. Armatage 12. Gahay 13. McLean