Volume 2, No. 9
18601201

page 2  (4 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
TE HAEATA. atu, waiho marire, kei pera tahi. Ehara i (e mea whai mai ki te kainga tona mate, he tohe marire nona. Kai ana ratou i nga korero a nga rangatira, a nga Minita o te Kongo Pai. a nga tangata mahara, i nga kupu hoki a te Atua, te whakarangona. Me i rongo ratou, kei le mau ano tenei to ratou oranga. Na, e ki ana koutou me haere ano etahi ki te taki- ta ki i nga mate. E —kauaka, kei nui haere te mamae, kei tokomaha rawa ki te po. E noho, kia ai he matua mo nga tamariki, he tahu mo nga wairere, he tangata mo nga Hahi, he ngaki mo te whenua. Mehemea e puta mai ana ki a koutou he kupu ma nga tupapaku kua riro, ka ngarea ranei kia haere? E kore ratou e ki mai, "Haere ki te rapu utu mo matou;" engari ka homai i te kupu whakatupato. Ka mea mai. ''E noho, noho ki te kainga : kua kue matou i te he, kua whiwhi matou ki te utu mo te kino; kati, kei peneitia hoki koutou." Kei te mohio matou e penei ana to ratou whakaaro inaianei, e tangi ana ki a ratou ano, e tangi ano ki a koutou. Kei tohe koutou ki taua huarahi, kei riro hoki . koutou i taua taiheke. Engari, mahara koutou ki te Atua, kati te takahi i ana kupu. " Ko te tikanga rawatanga tenei kia whakaaro tatou ki nga mea kua rangona, kei pahuhu atu i a tatou. Ki te mea hoki i u te kupu i korerotia e nga Anahera, a tika tonu te utu i whakahokia mo nga pokanga ketanga katoa me nga mahi tutu; me pehea ka ora ai tatou ki te paopao tatou ki tenei oranga nui?" TE PAREKURA I MAHOETAHI.

E HOA ma, e nga iwi o Waikato, o Niu Tireni katoa : ata whakaaro mai, ata whakarongo mai. He korero aroha tenei no te matua. Titiro ki a Hemi, upoko 5, rarangi 13: "Ko wai te tangata matau, te tangata mahara i roto i u komou, kia whakakitea mai e ia i runga i te whaka- haere pai ana mahi, kia mahaki ano te ngakau kia matau." Titiro hoki ki nga rarangi i raro iho. Kei te mamae o tatou ngakau, koi te pouri, mo o tatou hoa i hinga nei ki Mahoetahi; otiia, kia ata whakaaro tatou, ehara i te Pakeha i haere ki Waikato whawhai ai ki a koutou, na Waikato ia i haere ki Taranaki whawhai ai ki te Pa- keha. Uinga ana le parekura i Puketa- kauere, na, tokomaha nga Pakeha i mate; me nga taonga i riro i u Waikato he maha, he maha. Na, kihai te Pakeha i haere ki Wai- kato rapu utu ai; kaore, na Waikato ano i hoki ano ki Taranaki ki te whawhai ano ki te Pakeha. Te taenga atu o te ope o Wetini ki Waitara, kihai i uka ki Huirangi ki te puni o nga mea kua noho: i tohe tonu ki Mahoetahi, kia tata ki te Taone, kia wawe te whawhai ki te Pa- keha. Kaiahi nga Pakeha ka haere ki te whakahoki atu, ki te rapu utu hoki mo ona tupapaku, ka haere awatea. Roko- hanga atu kua mutu le parakuihi o nga Mauri, kua haere etahi kia hoki ki Hui- rangi. Na, ka karangatia ratou e te nui- nga, kia hoki ake ki te pa; a tomo katoa ana ratou ki roto ki te pa. • Kihai te Pakeha i mohio tokohia ranei nga Maori i roto i te pa; engari nga I Maori i kite pu ratou i te nuinga o nga Pakeha e haere mai ana i te huarahi. Te whakaaro ratou he nui te Pakeha. na, ka rere ka hoki ki Huirangi ? Kaore, ka noho ki te whawhai. Na, ko ratou kua timata, ara, na nga Maori nga pu mataati; na, ka tu te Pa- keha, na, katahi nga Pakeha ka mea ki te whawhai, katahi ka rapu utu mo o ratou tupapaku i mate ki Puketakauere i a Waikato, mo o ratou taonga i riro i a Waikato, mo nga Pakeha i konihitia e Waikato. Na, ka horo te pa, na, ka tu te pare- kura i waho; ka kaha tetahi, ka kaha tetahi; ka hinga to tetahi, ka hinga to tetahi. He mahi awatea : he ru kei runga, he tangata kei raro. Tokowha nga Pakeha i mate rawa, tahi te kau ma wha nga mea i tu a kiko. E toru te kau ma hia ranei o nga Maori i male rawa, tokohia ranei i tu a kiko. Nehua ana etahi o nga tupapaku e nga Pakeha ki Mahoetahi, kawea ana etahi ki te Taone kawhenatia ui, nehua paitia ai ki te kari tupapaku. Ko etahi o nga mea i tu a kiko i kawea ano ki te Taone rongoatia ai, atawhaitia ai. Kotuhi temea i tiro ora, i riro herehere. Ko enei katoa ka whakaorangia, ka whakahokia paitia. Aue te mahi maumau tangata nei! Te taenga atu o o ratou wairua ki tera ao ka pehea ranei? E—ko tena taku e pouri nei! Ko tena taku e tangi nei i te ao i te po. Kahore, haunga ano te matenga o te tinana: ko le haerenga hetanga ki tera ao i runga i te he, he tonu atu. Ka tu ratou ki te aroaro o te Atua, ka nui te ! he. ka nui te pouri, ka nui te whakama, ka nui te matuku, ku nui te mamae, ake, ake, ake. Heoi ra, e kore e taea te whakahoki ake nga mea kua mate, engari me wha- kaaro tatou ki nga mea ora, ara, ki a ; tatou. E nga rangatira o Waikato : Ko wai koia te tangata matau te tangata mahara i roto i a koutou? Rere! Puritia nga mea ora, kaua e tukua ki te mate. Kati ano nga mea mo te mate ko ena kua ngaro na. He aha koia te pai o te mate? E ki ana le tangata kuare, e pai ana te mate hei korerotanga mo te ao katoa. Kahore. Maku e ki atu ki a koutou, e i kore tenei matenga e korerotia e te ao katoa; engari ka korerotia ka kataina! Ka kataina tenei matenga e nga iwi o te ao, ka penei ta ratou korero ka ki, " Ka- tahi te iwi wairangi ko nga iwi Maori. ki te whawhai ki te Pakeha; te miro ki te kupu i a Ruka, upoko 14, rarangi 31 : E ahei ranei ia me nga mano kotahi tekau te tu ki te riri i tetahi atu e haere mai ana ki a ia me ngu mano e rua tekau?'" E te whanau, kia mahara ki te kupu o Rawiri, "Kati te wairangi." E kore e kaha te mano kotahi tekau ki nga mano e rua tekau, e hia noa atu. Ka mate etahi Pakeha ka hua mai i tawahi ka muha mui. Tena, ka hua mai i hea he toko- mahatanga mo te tangata Maori ? Ka mate etahi Maori, kahore he tawahi, kahore he motu ke hei tiki tangata atu hei riwhi mo nga mea i mate. Koia ahau ka mea atu nei ki a koutou, He aha te pai o tenei whawhai ki te Pa- keha? Kahore a te Pakeha hiahia ki te whawhai. E kore rawa te Pakeha e mea kia ngaro te Maori; e kore rawa e tango- hia pokanoatia o koutou whenua. Engari ko to te Pakeha ritenga pai kia noho tahi, kia ora tahi, kia rangatira tahi. Me te Atua hoki, nana i hanga te whenua nei. Tona hiahia, to te Atua, kia ora ngatahi te Maori me te Pakeha, kia noho tahi. Koia ahau ka tohe atu nei kia whakamutu tenei whawhai, kia whakarerea. He whawhai he hoki, he whawhai ki te Atua, he whawhai maumau noa i te tangata, i nga taonga tapu o te Atua. Naku, Na TE WAITERE.

TE MATENGA O IHARAIRA I NGA PIRIHITINI. HAMUERA IV.

KAHORE i tino mohiotia te take o tenei riri. Na nga Pirihitini pea te take, he takitakinga mate na ratou: kua hinga nei hoki o ratou rangatira i a Hamahona. Titiro ana ratou kua whakaarahia he poropiti mo Iharaira, e Ihowa, ara, ko Hamuera : ka mea ratou katahi ka kake haere tenei iwi a Iharaira, ka maia rawa hoki, engari me patu i te itinga o te iwi. Heioti. ka takoto he pakanga, tu ana tetahi, tuana tetahi ki te riri. Noho rawa atu te ope o Iharaira ki Epene-erere. Ko nga Piri- hitini ka noho ki A peke. Na, ka tutaki, a ka horapa haere te whawhai, hinga ana a Iharaira i nga Pirihitini, e wha mano nga tangata i takoto ki te parekura. Whati aua Iharaira ki to ratou puni, ka noho, katahi ka rapurapu nga kaumatua ki te take i hinga ai ratou. Mahara tonu ake na Ihowa ratou i patu, he he hoki na ratou, kiha; i riro mai te Aka a te Atua i a ratou. Kaiahi ka mea me tiki te Aka o te Kawenata, "hei haere i roto i a tatou, hei whakaora i a tatou i roto i te ringa o o tatou hoa riri." Katahi ka tino he rawa. Me i mahara ratou ki a ratou mahi he. ta ratou tahuritanga ketanga i