Pukapuka 1, Nama 27
18580510

whārangi 3  (4 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE KARERE O PONEKE. me te hoiho, me te kata, me nga mea e haere ana i runga. Ko te ritenga mo te utu: nga tangata e haere ana me toua hoiho he awhekaraone te utu, a mutu rawa tana utu i reira, haere kau noa iho i muri iho; ko te tangata anake kahore he hoiho, he kata ranei, kotahi hereni; pera tonu te ritenga me nga kupu i runga ake nei. E kore e hohoro te tuhera o taua Peneti kia rite rano nga utu mo nga kai mahi, ka tahi ano ka haere noa te tangata me nga mea katoa. E hoa ma, kei pouri koutou ki tenei ritenga, ta te mea he mahi nui ano tenei mahi —ha mea taimaha rawa te mahinga o nga rakau; e 26 nga kau hei to i te rakau kotahi. E hoa, e te Pura, me tuku e koe tenei reta ki te Karere maori. Heoi ano: ua matou katoa, Na te RUNANGA o OTAKI. Ki te Kai Tuhi o te Karere o Poneke. Rangitikei, Aperira 28, 1858. E hoa ma, e nga tangata katoa. Kei te whakatika au ki nga korero a te Hutana, e tapitapi mai nei ki a tatou ki nga tangata maori. Etika ana, otira e hara i a tatou ake a tatou tikanga a nga uri nei—na nga tupuna mai ano, a tae mai nei kia tatou, ki ona uri. Ka nui te tika u o ana tapitapi mai. Tenei hoki te take ko te wha- kapakeha kau a tatou a nga maori waho, ko roto i a tatou kei te ahu o atu ki nga tutu. Tenei tana i whakaaro ai kaua e ta te kanohi e mahi ai kei rite ki nga kai whakapati tangata; engari kia rite ki nga pono- nga o te Karaiti e mahi a ngakau aua i ia te Atua i pai ai. Heoi ano: Na NOA TE RAUHIHI. KAI-WHAKAWA-MAORI. ————00———— Ki te Kai Tuhi o te Karere o Poneke. Aperira, 1858. E HOA, Mau e hoatu aku korero ki rau nupepa kia kite oku hoa maori i nga whiti o Otaki i patua e te Motini, kia mohio ai hoki ki nga moni utu o te patunga i o ratou whiti. Nga peke o nga whiti 736; nga puhera 2, 208. Ko nga moni mahi £56 17s. 9½., riro ake i te Parakimete £9 118. 6d. Kanui te pai o tenei iwi o Ngatirau- kawa, ara, ki te atawhai. Na WIPERAHAMA PUTIKI. KO TE TANGI A KARANGA, MO WHAKATERE. Takina mai ra, Nga huihui o Matariki, Puanga, Tautoru, Ka ngaro Atutahi, Maua e whakarewa, Te tini whetu riki, Ka rewa hei runga, Puhia e te hau, Ki runga o Pukekahu; Ka ngaro ia i te rehu tai. Tena. e te iwi, Taku kara-tangi-whakaingoingo, Te whakaangi atu na, Waiho kia haere, He toroa awe nui, E kopa ana ia ki te muri, I hokia mai ra, Taku hou kotuku, Mo runga rawa ia, No te pae tauarai ki Poutini, He Kuru-tonga-rerewa, Ka tahi ka unuhia, I roto i te whare o Paekawa, I tirohia ano. Ka hoki te wa ki runga o Tongariro, Ko tou tini ra, Te taka mai ra i te mania, Ki Okahukura ra, Ko te matamata i torona. atu, Mo koutou ko potiki e moe mai no, E —— Tere. HE TANGI MO HORI KEREI, NA TONA HOA. Tirohia wai ra, Nga huihui o Matariki, O Puanga, Tautoru, Ka ngaro a Atutahi, Mana e whakarewa te ika wheturiki, Ka rewa kei runga, Puhia e te hau, Ki runga o Mangere Ka ngaro ia i te rehu tai; Tena e te iwi, Taku kura-tangi-whakaingoingo Te whakaangi atu ua. Waiho kia haere, He toroa awe nui e topa ana ia ai te muri, Unuhia noatia, Taku hou koutou no runga, rawa, no te pae tauarai Ki a Ihu Karaiti. Ehara i te tangata, Ke kuru toua rerewa, ka tahi ka r.;;!; h;i;i I roto i te whare o Kawana I tirohia ano , ka hiko te uira ki i.r.! h;i o Taupiri, Ki tou tini ra, e moe mai ra nga u;;-;. '.-KI:;^;',. kei Tangirau, Ko te matamata i torona atu, Mo koutou ko patiki e moe mai na e pa! No te Pukapuka Waiata a Kawana Kerei. HE KORERO TUPUNA. Ko te korero mo te Haerenga mai o Ngahue. Ko Poutini, me Whaiapu. Tera iana whakarongo mai ki to take o te whawhai a Poutini raua ko Whaiapu, i heko mai ai raua. Noho nei raua noho nei, a ka mate a Hine- tu-a-hoanga i te puka riri ki a Nga- hue raua ko tana i ka ko Poutini, ka tahi ka peia atu ia kia haere atu; a whakatika ako a Ngahue, ka heke atu he whenua ke, ka kite tonu hoki a Hine-tu-a-hoanga, ka maunu taua hunga, ka whai haere ano i a raua, a noho rawa mai i Tuhua, a Ngahue raua ko tana ika, tau mai ai ki reira, ehara, tau ngatatahi mai ana, ka anga ano ka pai atu i a ia, heoi, ka haere ano ka rapu kainga, hei terenga mo taua ika; ka kite atu ia i te moana i tenei motu i Aotea-roa, ka mea ia kia whakauria ki uta. Ka mahara ake ano ia, kei tata ano Unu hoa riri, ka riri ano raua, engari pea me haere rawa. ano maua ki a I mu;;-,; u) niwa atu. A, haere ana, noho rawa atu, i Arahura ka tuturu te noho i rehe, Ihi tahi ku ^0^11^10^0 mai o ia teotoi;! wahi o tau; i ika, ka mauria atu e ia, ka huki atu k:i tae a Ngahue ki te Wairere ka patua te Moana haere Tatrangi!, WI) au ea purao a ka hoki ki Hawaiki, ka korero kua kite ia i te whenua toua kai he pounamu, he Mua. A orohia iho hei toki, e rua aua toki, ku Tu-tauru, ko Hau-hau-te- rangi i te hei tiki etehi, i to kurupou- namu etehi, ko te ingoa o tau kuru, ko Kaukau-matua. A, e takoto nei ana kei a Te Heuheu, i ngaro tata ako nei ano inaianei, i nga uri o Tama- ihu-toroa, i a Purahokura raua ko Reretai. Hoki atu nei; i Ngahue, ka tae atu ki Hawaiki, whawhai rawa ake nei, kua rongo ki tana korero ki te pai o tenei kainga o Aotea, a na reira i i tika ai ta ratou heke mai. Ko te korero mo nga waka. Ka tahi ka tuaina a to Arawa, he rakau totara, no Rarotonga, ara, no tua a; u i Hawaiki, ka hinga ki raro, ka unua, a ka oti: ko nga k; u hahau enei, ko Uh: a, ko ai'au i e-ro a, !vo Nga- hue, ko Pa;-; ^., ko wi'.! ^(;11^^.1!g;^, ko ^'ui tohu;]^.;, i;;',;;;;, i u:;""; a, ta Arawa, i oti ia. Ka rongo a Hotu-roa ka oti