takoto iho i reira tokorima o te pakeha

mate rawa, tokorima hoki o te maori.

No te 2 o nga ra o Apereira

ka whakaputa nga maori ki waho i

tetahi taha o te pa, e mea ana kia oma;

ko te whakahokinga a te pakeha, ka hoki

katoa ano ki ro pa—i hinga iho i konei 20

nga maori. Heoi, ka kawe tonu ahiahi

noa, a, he wehi anake pea koi hoki mai te

kai tiki i nga paura, ka pakaru ake ta

ratou pa, no konei ka whakaputa ano ratou

ki waho; puta rawa ake ki waho, ko te

taha e rahirahi ana te rarangi o nga hoia.

Kitea rawatia e te nuinga o te pakeha, kua

puta; katahi ka whaia; rere tonu nga

maori ki roto ki te repo i waho atu o te

pa; katahi ka kotia e nga hoia haere i

runga hoiho, (pena me nga hoia i Waipaoa,

i Heretaunga nei ano); puta rawa ratou

ki te tu whenua kua tae aua hoia ki mua;

ka tae ake hoki nga hoia i raro i te whenua;

heoi, ka patua i konei. Katahi ka tahuti

nga maori, ka marara ke noa atu; ka

whaia hoki e te pakeha, ka patupatua

haeretia; te kau, tae ki te 12, nga maero

i patua haeretia ai. Heoi, kua po tenei,

kua ngarongaro anake nga maori, toko-

waru tonu nga mea e kitea atu aua; ka

whaia taua tokowaru; tokowha o ratou i

mate, tokowha i puta—katahi ka hokihoki

mai nga pakeha ki to ratou kainga.

Hui katoa nga maori e mohiotia ana

inaianei i mate rawa i tenei riringa 121,

kua oti hoki te tanu; nga mea riro here-

here mai 33; nga mea tu a kiko i roto i

nga herehere 26—mana e ora, mana e

mate etahi. Kaore i mohiotia e hia ranei

kua tu i roto i nga mea i puta. Tera pea

kai te parae etahi e takoto mate ana, i roto

i te repo hoki. Korero mai ana nga

herehere 20 kua tanumia e ratou i roto i

te pa; ki aua hoki kua tu kino ta ratou

rangatira, a Rewi, o Kihikihi; mea ana

mai kai roto pea ia i te repo e takoto aua.

Katahi ka haere te pakeha ki te kimi i

tona tinana i ro repo, kitea aua ko te mere

pounamu anake—ko te tangata kaore i

kitea. Kotahi te Kapene o nga hoia i

mate rawa, i mate i roto i te hunuhunu

nana i tiki tuatahi te pa; ko tetahi Ka-

pene i tu ki te karu maui, e ki ana ekore

ano e ora ake; tokorua atu hoki nga ra-

ngatira pakeha i tu, otira ka ora enei.

No te taenga atu o te rongo ki Maun-

gatautari, ki a Tamihana, katahi ka wha-

karerea tona pa, ka neke atu, ratou ko ona

tangata, ki runga atu o te awa noho ai;

hanga pa ai ano pea mo ratou. E ki ana

he tawa (hua rakau nei) ta ratou kai ina-

ianei. Muri iho ka nohoia e te hoia taua

pa i mahue e Tamihana. Me i kore e

mahue kua tikina ano e te pakeha, kua

patua.

I te taenga mai o te Tianara ki Ran-

giaohia, i te riringa tuatahi ki reira, i whai

ake ra nga maori o Paterangi, ko te ki i

reira ai e toru te kau tonu nga maori kua

mate; otira, hui katoa nga mea mate kua

kitea i roto i nga rangi i muri nei i te

whenua e takoto noa atu ana, 103. Kai te

penei ano i nga riringa katoa, kai te kore e

kitea wawetia nga mea katoa kua mate;

hei muri ka kitea ai. Ko nga maori e ki

ana e wha rau o ratou tangata i ngaro i

aua riringa i Rangiaohia. Engari e mohio

ana matou kaore enei katoa i mate; tena

kua hokihoki ki ona kainga, i te wehi—

me Paora Toki i hokimai ki Petane nei.

No te ata o tenei ra, o te Hatarei nei,

ka tae mai te Kuini, tima nei, i Akarana.

Kua kitea etahi tupapaku i muri nei, i

Orakau. ' Hui nga mea mate o te maori

kua tanumia inaianei 150. Ko Rewi, te

rangatira o Kihikihi, kua kitea e te pake-

ha i roto i te repo e takoto aua; kua

mauria mai ki te kainga, e toru ona tunga,

engari kai te ora ano.

NGA TEKA A NGA MAORI KINGI.

Ko te reta i raro iho nei he mea tuku mai

na Hetaraka Nero ki tetahi pakeha kia

kawea ki nga nupepa i Akarana. Kitea

ana e matou i roto i tetahi o aua nupepa,

tangohia mai ana mo te " Waka Maori, "

kia kite nga tangata o konei.

Raglan, Maehe 6.

"Whakaaturanga mo nga korero Horihori e ahu

mai ana i nga Maori kingi, ana hinga nga pare-

kura a te pakeha.

Ko ta ratou korero poapoa tenei, ki nga ta-

ngata noho pai i raro i te maru o te Kuini. No

reira ka ata whakaarohia tetehi tangata whai-

mahara e noho ana ki Rakarana kia uru ki roto ki

nga Hoia o Te Tianara haere tahi ai otiia. He

maha nga mahi i mahia e ia i te aroaro o te Ti-

anara. 1. He mahi meera. 2. He tohutohu i

nga huarahi, e ahu atu ana ki nga pa o nga

Maori Kingi. 3. He whakaatu i nga awa, tona

whanui, me te hohonu o te wai. 4. He whakaa-

utu i nga pukepuke tutata ki te taha o nga pa

tona ahua pai. 5. He hanga hoki i nga maapi o

te ahua tunga o nga pa me nga Repo e tata ana

ki nga pa, me nga wahi tuawhenua hei omanga

atu mo nga Maori Kingi kia tirohia ai e Te Tianara

ratou ko ona hoa apiha tona ahua me tona ri-

tenga. 6. He whakaatu hoki i nga huarahi e ahu

atu ana ki Rangiawhia, tona ahua me tona pai.

I roto i enei mahi katoa ka hinga te parekura ki

Waiari, kihai i kitea te tika o nga korero horihori

a nga Maori Kingi i mea nei a ratou korero

kanui te Hoia e mate ana i te mata a tana patiti,

me te mata o roto i tana pu. A kihai i kitea he

mate mo te Hoia i roto i tenei whawhai, no te

pakeha anake te ringa kaha i runga i nga Maori

Kingi.

Muri tata iho, ka turia atu te ope a Te Tianara

i te rore ka ahu atu ki Te Awamutu i te 4 o nga

Haora i te ata. Ka tae atu ki Te Awamutu, no

reira ka rangona tetehi reo e mea ana kia haere

tonu atu ki Rangiawhia. Te taenga atu o nga

Hoia hopukia oratia ana nga wahine, me nga

tamariki, me etehi o nga tane; whakapakia iho

etehi ki te mata o te hoari mo to ratou Turi ki te

reo o nga hoia e mea atu ana kia waiho tia a ratou

pu. Kihai i rongo, a paku mai ana te pu, mate

ana nga hoia tokowha. Na te mahi whakaora a

nga hoia i nga Maori Kingi to ratou take mate.

Heoi ka riro herehere mai ratou ki Te Awamutu.

Na kihai i kitea te tika o te korero a nga Maori

Kingi, e mea nei nona te ringa kaha ki runga i

te pakeha.

Muri tata iho ana kote parekura nui i horo noa

nei nga pa. Kihai nei i tirohia e te kanohi;

kihai ano hoki i rahua e te ringaringa tangata;

he mea oma noa ratou i te kawenga a te wehi.

Muri tata iti iho, ko te parekura ki Hairini

wahi o Rangiaohia. I runga ano i te omanga

atu o nga tangata eke hoiho, me te omanga e

nga hoia haere a waewae, ngaruru kau ana nga

Maori i mua i te mata o te hoari a nga tangata

eke hoiho, me te pu a nga hoia haere a waewae

Na oma nui atu ana ratau i te aroaro o nga hoia

ko ratau ano tenei e oma nei, nana te korero ka

hinga nga parekura. Ka puaki tana pepeha