|
| |||||||||||||
2
| TE KARERE O PONEKE. 3 mo te mahi kai, me etehi atu mea e whai rawa ai, me nga rongo keri kou- ra i hau mai i mua ra. I kitea ai hoki nga whakaaro pai o etahi pakeha e aroha ana, kia mutu ai te whakatoitoi ki nga whenua. I kitea ai hoki te aroha o to tatou matua o te Kawana Kerei mo te mate koputaputa kei pa mai ki a taua;kei ngaro; a. karongo katoa. Ka taparuru haere taua tenei takutai ki a te Takuta Pitihira ki a okaokaia i te wehi o taua mate. I rangona ai hoki nga whakaaro pai o tenei matua o taua, o Kawana Paraone, mana e whakatumau nga wahi whenua e wehea atu ana e taua ano, hei kainga kura mo a taua tamariki, me nga wahi hei tanumanga tupapaku, me tetahi tikanga atu. Ki ona kupu hoki ki nga rangatira o Waikato, a tae tonu ki Rangiaohia. Tona whakaetanga nei i te pu i te hota ki taua kia hoko; kua roiroia i era tari ki te Ture, a, ka maaha te ngakau hei pupuhi maori,ko etahi e maaha ana hei pupuhi whanaunga, mo nga pakanga whenua. Te whakaaro pai a nga hoa pakeha mo te he o te ritenga o nga wahi whe- nua. I mea, me wehewehe, ka tuwha ka whakatapu rawa, ki a mutu ai te kaiapa, te pakanga. Te whangai mo te hipi; ko nga kuri kikino me patu. Te pai o te Nupepa o Poneke, he tata mai, kia hohoko ai te rongo i nga korero haere mai o era iwi, i nga utu o nga mea e matea ana e te ngakau, hei tukunga atu hoki i nga matenga tupapaku, i nga marenatanga me te hakaritanga, i nga whanautanga wa- hine. Hei whakakite hoki i nga wha- kaaro a tena, a tena. I taia ki te Nupepa o Poneke nga kupu whakapai ki a te Kuini mo Ka- wana Kerei; mo nga taurekareka i Ingarangi kei tae mai ki konei; ka matakitaki nga kanohi katoa. E toru nei nga kupu o te titonga o te Nupepa nei ki Poneke, na, kua kitea iho nga kupu whakaatu i nga utu mo nga mea o tenei wa, me nga kupu ki nga tangata o nga mira a te toiwhenua. I nga kupu whakaatu,kei te kura te araki te matauranga, ki te whakaaro nui. I nga kupu a Wi Tako Ngatatata-i- te-Rangi, kia mutu nga tangihanga tu- papaku, kei pau nga kai ma te rna nga tamariti; erangi, hei te kawe- nga i te tupapaku ki te rua ka hui ai te tangata,kia peru me ta te pakeha kawe tupapaku ki te rua. E pai ana enei kupu; me whakakora teitei mahi tuare. I rangina ai timana o nga koura o ^0^0^^ kotahi tekau mano pauna (£10,000), ua te nupepa o Whakatu, me te uaua o reira tangata ki te mahi kai, ka hakre ai ki te keri koura. Te pakanga^ te Hapuka raua ko te Moanauri ka hinga mai ra i a raua ano ko tona whanaunga; mohio ana ki nga mea i mate rawa, me nga mea kei te oke ano. Ko aku tenei i mohio ai ki te ,pai o te Nupepa, ko aku i ta1^atara ake nei. Me aiutu i konei. E te kai hoatu o nga korero maora ki reto i te Nupepa o Poneke, mau pea e hoatu aku kupu nei ki a taia NA RIWAI TE AHU. (Tika rawa nga korero o tenei tangata mohio, a Riwai Te Ahu. Kiia tango ia ki nga utonga pai o te Pake- ha,kua mohio ia ki te reka "o aua mea : kua whakama ra pea a Riwai i tona kitenga e mau tonu ana nga tangata Maori ki etahi o era tikanga kino o mua; inahoki, koina kupu katoa kei te whakahauhau i ona hoa Maora, kia kaha ai ta ratau kimi i enei tikanga pai, e whiwhi ai matou ki te ranga^iratanga. KAI TUHI.) Ohaki, Hepetema, 1857. E o MATOU HOA PAKEHA, tangata Mahri hoki. Ko toku whakaaro tenei ko te tohe tonu o matou o nga tang- ata maori ki te whakakino i a matou ano i nga tangata maora, a kaora ano kia whakamutua tenei mahi. Kai au nai ka tirotiro ai me pewhea ra he ritenga mo nga tangata mahri e noho pai ai. E mea ana tuku whakaaro, ko te rine- nga e noho pai aime titiko atu ki nga wahi kua noho paia Kua noho pai nga tangata o Amapaea ; kua noho pai nga tangata o Poneke, me nga wahi e tata ana ki reira; kua noho pai nga tangata o Wairprapa, o nga wahi kua whakaritea pahia e nga Kawana. Me waiho i reira he rinenga ki oku wha- kaaro. Na ki te hiahia tetahi tangata ki taua inenga, kia hokona taua mea e pai anaona hu ranei, e pai ana. Engeri, kati te whakahe. Ko te pai hoki o taua ritenga ki au, kia whai tikanga ai mo runga i nga whenua e o nga taringa o te whenua i hua ai to raruraru, i tapuri ai ki te whakamate i nga tangata. Ea eari, kati tatou te «rai i nga mahi paitukua mai hoki te atawhai o to tatou Kuini, kia tau iho ki runga ia tatou. No te mea kaora ano kia whakakainga noa te pai i reto i a tatou, me te rroha, me nga mahi pai katoa. Heoti aku kupu, NA MATENE TE WHIWHI. Wharona, Heptema 15, 1857. E hoa, e te Kai Tuhi o te " Karae o Poneke." E hora i te tangata au i ki mai, tenei he mahi mau, me ura koe' ki taua mahi. Kaare, noku ake taku whaka« aro kia ura au ki reto ki a koutou ritenga pai,"nra, ki nga mahi pai a te pakeha. Kaora ianei he rapunga mau ki taku kahanga, ki taku ngoi- koretanga ranei. Ko taku kupu hou ki a koe, me whakahore atu te reo pakeha i te nupepa moku, no te mea kaare e taea e au te hipai. Ko te reo maora anake. Heoti ano. Na to hoa, NA TE WIRIHANA. ,a ^^^^0, Hepetema 16, 1857. E hoa, e te kai Tuhi o U " Korero Poneke:' E hari ana toku ngakau i toku ro- ngonga e taia ana te nupepahou ki nga marangi 12hei whakarokiroki i a matou ki nga rinenga o te pakeha. Tenei hoki tetahi, rrongo ana au ki etahi tangata kumre e mea ana, he mahi kino te nupepa: no toua he ki te whakaaro i nga rinenga o te pakeha hei whakawhiwhi i a matou ki nga utonga pa,i o tena mahi. Kia ronga mai koe e te kai tuhi i te Korare o Po- nekekia rongo nga tangata o etahi wahi ki nga witi o ^^{^311^0. Kua patua e te Motini nga peke katoa 197, nga mea kua kitea e o matou kanohihaunga nga mea kaare ani) i patua. Kei te ITI tonu i rangai nga mau, ko ngo mau katoa i toe 20. I! ooi ano: NA Wi PARATA. HE KORERO TENEI NO TE MATENGA O TAHANA ARANI- ^ANIWA. ea Tamati Wiremu i Tuhi. |