| TE HAEATA.
tiratanga mo a raua tamariki. Tena ko
te tikanga pokanoa kia tokorua, be tika-
nga raruraru, be tikanga he, he nganga-
re, he hae, he mate, he whakangaro noa
iho i te rangatiratanga mo nga matua mo
nga tamariki. Waihoki ko te marena-
tanga kia tika; kaua te marena pokanoa,
kaua te marena tahae, kaua hoki te moe
maori noa iho. Engari kiu rite i runga
ano i te aroha, kia aroha tetahi ki tetahi;
kia Uka hoki, kia Uka i mua o te marena
kia Uka i muri. Ka kino te marena pu-
remu ! Ko te moe tahae ki mua, muri iho
ko te marena, ka he! ko te moe maori ki
mua ,muri iho ko to marena, ha he! enga-
ri kia tapu te marena a tapu tonu iho.
Me te marena to hoki, ka kino te marena
to; ko tetahi e whakaae ana ko tetahi e
kino ana ; ko tetahi e aroha ana ko tetahi
e rere ke ana tona ngakau me te to maori
ano ona whanaunga i a ia kia marenatia
ki te tangata e kore e arohatia e kore e
paingia; me te whakapono ano o tetahi
me te ngakau maori o tetahi, te mahara
ki te kupu o Paora, 2 Koriniti 6, i i, 15,
*"Kei huihuia ketia koutou ki te hunga
whakapono kore: no hea hoki te urunga
tahitanga o te Uka raua ko te tutu? no
hea hoki te huihuinga tahitanga o te ma-
ramatanga o te pouritanga? Ko ehea
korero a te Karaiti i huihuia ki a Peri-
ara? a na tehea wahi i huanga ai te ta-
ngata whakapono ki te tangata whakapono
kore?" Kei huihuia ketia komou ki te
hunga whakapono kore. Ko nga mare-
natanga he pei e hara i te marena tika, e
hara i te marena rangatira e rangatira ai
nga tamariki. Engari kia rite tahi te
aroha, kia rite tahi re pai, kia rite tahi te
whakaae, kia rite tahi te whakapono, na,
katahi ka rangatira tahi ka rangatira tonu
me le tuku tonu ake be rangatiratanga
mo a raua tamariki i runga ano i nga ti-
kanga o te Atua.
Otiia kia pono tonu ki aua tikanga, ara
ki nga Ukanga tapu o te marenatanga.
Ka nui te tapa o nga kupu o te marena,
titiro hoki ki ana kupu! £ kore rawa
e taka ena kupu ; ahakoa takahia ana e
te tangata, whakarerea ana e te tangata,
wehewehea ana e te tangata, whakanga-
romia ana e te tangata, e kore rawa e
taka e kore rawa e ngaro; engari e ta-
huri mai pea ki taua tangata, hei whaka-
mate i a ia, hei whakangaro i tona ranga-
tiratanga, hei whakangaro i te rangatira-
tanga mo ana tamariki. No reira pea i
kore ai te rangatiratanga o etahi o nga
tamariki maori, he he no o ratou matua
ki te marena: ina hoki ka Tiakina mai e
te Atua te he o nga matua ki runga ki
nga tamariki. Takahia ana e nga matua
nga tapu o te marena, whakakahoretia
ana te aroha o tetahi o tetahi, ngangare
ana tetahi ki tetahi, wehewehea ana nga
mea i honoa taputia e te Atua, haere ke
ana, moe ke ana, a kere noa iho to raua
mahara ki to raua marenatanga tapu, me
te tahuri ake ano tana tapu hei whaka-
taurereka i a raua, hei whakamokai i a
raua tamariki. E hara tenei i te tikanga
rangatira. Ka nui te he o roto o te
Maori ki tenei mea tapu ki tenei mea ra-
ngatira ki te marena; me te tukunga iho
ano o tenei he ki nga tamariki, he raru-
raru, he rawakore, he ahua tutua, a kore
noa iho te rangatiratanga. Engari kia
mahara ki te kupu o Ihowa, e kino ana
ia ki te whakarere; ko ana i honoa ai i
runga ano i te tikanga tapu i te tikanga
rangatira o te marena, kaua e wehea e
raua e te tangata ke ranei; he tikanga
kuri tenei he tikanga tutua, e hara i te
tikanga tangata, e hara i te tikanga ra-
ngatira, me tona tikanga iho he male, he
kino, he rawakore. E boa ma titiro koa ;
ekore oti koutou e whakaaro ki le iwi
rangatira? Titiro ki nga rangatira Pake-
ha. He he ano kei roto kei te Pakeha,
otiia ko tona tino tikanga koia tenei, kia
kotahi kia kotahi me te piri tonu raua ki
a raua, me te pono tonu raua ki a raua,
me te tiaki tonu raua i o raua tamariki,
me te tupu tonu to raua rangatiratanga,
me te nui haere he rangatiratanga mo a
raua tamariki, me te manaaki tonu te
Atua i a raua, i a raua tamariki. Na,
katahi te iwi rangatira, " Ka hari te iwi
e pena ana. ae ka hari te iwi ko to ratou
Atua ko Ihowa," hei whakarangatira i a
ratou, hei whakanui i o ratou tamariki,
no ratou hoki e whakarite ana i ona rite-
nga nui, i ona ritenga tapu.
KO NGA KORERO O TE WHAKAME-
NENGA I PAKANAE.
No te 4 o nga ra o Pepuere, 1859, ka
huihui nga iwi o te Wahapu o Hokianga
ki to ratou minita i tona taenga atu ki
Pakanae, ka mea, "E Kore, me whaka-
tu tetahi whakamenenga ma tatou, kia
tika ai te tuku atu i ta matou kohikohi ki
a koe." Whakaturia ana taua whaka-
menenga i te Ra-horoi-whare. i te 5 o nga
ra o Pepuere.
Ka timata i a te Rore te karakia me te
inoi. A, ka mutu. Katahi iu ka mea,
" Na, ko to koutou Ariki kaipopoa tenei,
ko te Rangituawaru, ara, Ko Takerei.
Na, ki taku whakaaro, hei upoko ia mo
ta tatou mahi, me noho ia i te hea, a,
mana e whakahaere pai nga tikanga, ko
nga tangata e whakaae ana ki a Takerei
hei upoko mo tenei mahi me kokiri ake
nga ringaringa ki runga, kia kitea ai te
tokomahatanga o nga tangata whakaae.
A, mana katoa nga ringaringa me nga
mangai ki taua whakaaetanga.
Koia a Takerei ka haere atu ki te hea,
ka noho: a, ka whakatika ano, ka mea
atu ki te whakaminenga. *' Hei kai wha-
kaha ahau mo tenei mahi; he mahi pai
hoki te mahi nei: Hei kai pehi ano ahau
mo te kino. Ki te mea ka tohe te tangata
ki te kino a muri nei, me hiki.
I a Kamera le monita o Waimamaku te
pukapuka matamua. Koia tenei, "No
roto i te Rongo Pai nga tini painga e
whiwhi nei te tangata, he mea homai e te
Atua, hei take whakapai ki a Ia, ara, ki
te Atua." Ka mea a Raniera. "He
; mahi pai tenei mahi. Ko te upoko tenei
mo te mahi ko Takerei, ka noho i te hea.
! No mua taku mahi i tenei mahi. Ka nui
, te pai o ienei mahi. He oranga kei tenei
mahi. E ai ta te Karaiti, " Ko ahau te
Huarahi, me te Ponu, me te Oranga."
Ma to tatou minita e whakatika i ta ta-
tou mahi ma nga rangatira e whakatika i
le mahi.
Ka whakatika a Rangatira Moe ta ra.
" Kia pehea te korero, koia enei ko nga
korero ena."
Ka korero Mohi Tako. Tenei ano taku.
Kaua e rua huarahi tatou, kia kotahi
huarahi ma tatou. Ko te Karaiti anake
hei huarahi ma tatou. Tenei taku pepe-
ha Potiki arakamaomao, ka reia te kaha
runga. Na te Atua le pai o te waka, na
te Atua te pai o le hoe, ara, o te ritenga
ka noho nei tatou. I mua, kihai i moea
te huarahi e te tangata kotahi, kihai i
moea le tahataha e le tangata kotahi, kia
tini te tangata, kia 30, kia 40, ku moea te
huarahi, ka moea te tahataha, i te wehi o
te kino hoki. Inaianei, kia whakarerea
nga kino o mua.
Kaha katoa te iwi te whakaae ki nga
korero o taua pukapuka.
Ko te rua o nga pukapuka i a Rawiri
Karahi te Tahue. Nana enei korero.
" Kahore he mea i taea ai te whakaaro o
mua. 1 te mea e tapu ana o taua pa e
rua (a Pakanae raua ko Whirinaki.) Ko
nga pa tapu enei o mua, kihai i taea.
Inaianei, ko nga toenga enei. I enei ra
kahore he pa tapu. Ko te kai whakaha
enei." Ko te korero tenei o taku puka-
puka, " Ka Uka kia whakaputa te tangata
maori i tana whakaaro ki nga Komiti tu-
kua mai ai te rongo pai o te Atua."
Timotiu Wairua. Ko nga taringa o
waho e rongo ana, ko nga taringa o roto
ekore e rongo. Kahore he he o tenei
mahi. Ko te matenga tenei o te mahi
(Ko Takerei.) Kia whai ringaringa ka
pakaru ai te whenua, kia whai waewae
ka pakaru ai te whenua, kia whai mate-
nga ka haere ai le tinana. E pai ana te-
nei mahi. Ne? (Ka whakaae katoa mai
te tokomaha). Ae. E pai ana koutou ki
tenei mahi. Ne ? (Ka whakaae katoa
ano )
Pairama le Tao. "Pai rawa, e te
pononga pai, e te pononga pono, kua po-
no koe i nga mea ruarua, ka rangatira
koe ki nga mea maha. He whakaaeta-
nga tenei na tatou ki tenei mahi, kia n.au
ki to tatou whakaaetanga. Kia pehea
koia to tatou whakaaro? kia noho tatou i |