(rato katoa i te pu): te ekenga mai

ki te kaipuke ka hopuhopungia nga

heramana ka hereherea katoatia.

Katahi ka hoehoe tonu mai nga

herehere ki te kaipuke i taua rangi,

ahiahi rawa atu kua rupeke mai ki

runga kaipuke. Katahi ka ki mai

ki te meeti kia whakaterea te kai-

puke ki Turanga, ka kore ia e rongo

ka patua. He hautumu te hau,

engari no te aongake o te ra rima (te

Ratapu) ka rere mai te kaipuke ki

te moana. No te putanga mai ki

waho ki te moana ka makaia e ratou

tetahi kaumatua rangatira o ratou ki

te wai hei patunga tapu ki to ratou

Atua parau kia tika ai te hau—e ki

ana ko Hona (Jonas) te ingoa otaua

kaumatua, ko etahi e ki ana ko te

Warihi tona ingoa. E ki ana te

meeti kaore ia e mohio ana ki te

mahi a aua herehere i uta, i patua

ranei nga pakeha kaore ranei—en-

gari i rongo atu ia ki nga pu e paku

ana. Ko ratou nga herehere e ki

ana kaore ratou i patu i nga pakeha

(kowai hua ai), engari i hereherea

kautia, ko nga wahine i waiho hei

wetewete. I te rerenga mai o te

kaipuke ka kitea atu te Kapene i

uta i runga hiwi e tu ana e koata mai

ana i tona karaihe. Kotahi te kai-

puke kune i reira e tu ana; ko nga

mekameka o nga haika o taua kai-

puke i hapainga e aua herehere a

tukuna ana te kaipuke kia pae ki

uta, he mea koi whaia ratou. Tetahi

korero e ki ana kaore i rupeke mai

nga herehere, e 70 tonu nga mea i

riro mai. Otira ekore e roa ka

rongo tatou, inahoki kua riro te

Kupa ki reira i runga ano i taua kai-

puke a te Raiwharamana. Kia hoki

mai ia ka panuitia atu ki te nupepa

nei nga korero; katahi tatou ka

mohio ki nga mea i riro mai, ki te

patunga hoki i nga pakeha mehemea

i patua. E ki ana te kau ma rima

tonu nga hoia i reira, nga kai tiaki i

aua herehere. No te taenga mai o

te kaipuke ki Whareongaonga i

te Paraire te 10 o nga ra o Hurae

ka tutakina nga pakeha ki raro, ka

tahuri nga herehere ki te hoehoe ki

uta nga kai me nga kahu me nga

utanga katoa o te kaipuke, riro ka-

toa atu i a ratou. Ka rupeke ki uta

katahi ka hoe mai etahi kaho wai

maori ki runga kaipuke ma nga he-

ramana ka tukuna te kaipuke kia

haere. Katahi ka rere te kaipuke

ra, engari kaore i tae wawe ki Po

Neke i te marangai, i te kino tonu o

te moana, o nga hau hoki—no te 23

rawa o nga ra o Hurae ka tae atu.

Heoi, me hoki mai tenei te korero

ki nga mahi a nga herehere i Tura-

nga. I te unga ki uta ka tahuri ra-

O O

tou ki te kui parepare hei pa mo

ratou i runga i te pari i Whareonga-

onga. He pa tawhito taua pa e ki

ana no Ngatitahupo. Engari no

muri no te kitenga e hui atu ana

nga taua ki Turanga katahi ka ma-

hue to ratou kainga ka anga ki uta.

Na ka tae mai te tima, a te Wai-

para, ki Nepia nei i te Paraire, te

31 o nga ra o Kurae, na reira i ka-

we mai te korero kua hinga te pare-

kura a Kapene Weterapa (West-

rupp) ratou ko ona hoa pakeha to-

koiti marire. Ko nga mea i haere

atu hei awhina kaore kia tae atu ki

a ia i reira ai. No te rangi tonu i

tae atu ai te Whitimoa me nga pa-

keha me nga hoia maori o Nepia nei

(Manei te 20 o Hurae) no taua ra-

ngi tonu i hinga ai taua parekura,

ko te taha ki uta o Whareongaonga

te wahi i riri ai. I te huanui a Ka-

pene Weterapa e noho ana me ona

hoia, he arai i te huanui. No te

putanga atu o te Hau Hau ka hua-

ki te pupuhi. Ka roa noa atu e riri

aua ka whano ka pau nga paura a te

pakeha, ko te po hoki tetahi, na rei-

ra ka whati nga pakeha ki roto ki te

ngaherehere; mahue atu ana a ratou

hoiho, me a ratou paraikete, me nga

kai—riro katoa i te hoa riri i te Hau

Hau. Heoti tou ra to te riri tona ahua,

he rangi ano ka kaha he rangi ano ka

mate—e taea hoki koa te aha ? E

ki ana ko nga tangata maori o Tu-

ranga i reira e matakitaki kau ana,

ki hai i haere mai ki te awhina i te

pakeha. Heoi nga mea i uru ki

roto ki te pakeha ko te iwi o te Pa-

ratene e 20 ratou—engari ratou i

kaha. E ki ana e rua rau tangata

o te ope o te Hau Hau i taua riri-

nga, rato katoa i te pu. Mehemea

kua tae wawe atu te Whitimoa me

nga pakeha o Nepia me nga hoia

maori a Karaitiana raua ko Karau-

ria penei kua mate tonu i reira aua

Hau Hau. He tokoiti no te pakeha

i puta ai. Tokorua o te taha kuini

i mate, kotahi te pakeha kotahi te

maori, ko Wi Koro te ingoa o te

maori; tokowhitu nga mea i tu a

kiko, ko ena i amohia mai—ko nga

mea mate i mahue atu. Tokotoru

o te Hau Hau i mate, kaore i mohio-

tia nga mea i tu a kiko. I te hoki-

nga mai o te Weterapa i te 21 o nga