Pukapuka 5, Nama 23
19040927

whārangi 1  (6 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 

[NAMA 23.] WAIRARAPA HEPETEMA HATAREI 17 1904, [TAU TUARIMA.] TE PUKE KI HIKURANGI .

[PUTEA]

Whitiwhiti ora, Whitiwhiti ora ki tai ao, ki te uru ora o Taane te wai ora, ki tenei tama nau e Taane, ka ea ki runga, he tipua be ta- whito, he ioio nai, he ioio roa, ki te uru o tenei tama nau e Taane, ko te ueue tawhito ko te ue ue tipua ko te ueue Atua nau e Ta- ane, te Wananga a Rangi ki tenei tauia nau e Taane uru ora e i. Tenei e nga iwi, e nga hapu, e nga taane, e nga wahine, e nga tai-tama e nga tai-ta- maahine o nga motu e rua nei, ka mihia ta- urangitia atu koutou i te wa mamao, i tua o nga pae Maunga, me nga tuatea o nga mo- ana e tau arai nei ia koutou i ena marae o tatau, me matau i enei marae o tatau, te ki- te atu matau ia koutou i kona, te kite mai koutou ia matau i konei, ko te hinengaro i roto ia koutou ia matau, e takare ana i te ao i te po, ki te tuku i te mihi aroha o tatau tetahi ki tetahi, ano he tuakana he teina i roto i te whakaaro kotahi, heoi kia ora tatau i roto i te tini o nga manaakitanga katoa a to tatau Atua, a to tatau Ariki a Ihu Karai- ti, e whangai nei ia tatau i te ao i te po, kia ora kia ora tatau katoa. Tenei te oha a to koutoutipuna, a to koutou mataa, a to koutou tuakana, a to koutou taina, ka whakaputaia ki waho o te whare aitua, ka tukua atu e matua kia haere atu ki nga,tini.marae o nga morehu a aitua, mihi haere ai kia koutou i kona, kia matau i konei, ki nga haerenga o Tamahau o To- moana ratau ko o raua hoa rangatira, wha- kariterite o nga iwi o nga hapu o nga motu e rua nei, ko tana pikaunga hei haringa atu ki o koutou marae koia tenei:— (1.) Ka whakatuwheratia a te "Puke" ki nga iwi me nga hapu, me nga tangata taane wahine hoki, ma koutou e powhiri mai ia ki o koutou marae, i a ia e haere ana ki te wha- kamanawa haere kia koutou, ki nga morehu a aitua i mahue ake ki te ao nei, a, ma kou- tou e nga iwi e nga hapu, e hoatu nga tohu o te pai o te aroha ki to tatau taonga, ka tu- kua atu na kia koutou. (2.) Ka manaakitia e te "Pake" nga ta- onga e homai ana e nga Pihopa, e nga mi- nita o nga Hahi katoa hei tohutohu, hei ako, hei whakatupato, hei arahi i nga iwi i nga hapu o nga motu e rua nei. (3.) Ka manaakitia ete "Puke" nga tao- nga o nga tangata matau, ki nga whakahae- re e whiwhi ai te iwi me nga hapu ki te matauranga, e pata mai ai te pai te ora, te rangimarie, te ata noho i roto i te aroha o tetahi ki tetahi. (4.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga o nga tangata matau ki te tohutohu, ki te whakamarama i nga ahuatanga e puta mai ai he matauranga nui ki nga mahi ahu whenua, e puta mai ai he ora mo te iwi, me te hapu, me a tatau tamariki me a tatau mokopuna i tenei ao. (5.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga e homai ana e nga tangata matau hei painga, hei oranga mo nga iwi me nga hapu o nga motu e rua nei, i roto i nga mahi mo nga ture Kaunihera whenua, Poari whenua, Kaunihera marae, komiti marae ranei. (6.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga e homai ana e nga tangata matau, ma- rama ki nga mate uruta katoa e rere nei i te ao, e pa ana ki nga tamariki a te tangata, nga tohutohu e pai ai te tiaki i te tinana, e pai ai te whakahaere i nga kai tika, i nga wai pai, i nga kahu tika, i nga rongoa pai tika ki nga tu mute katoa. (7.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga a nga tangata matau, ki nga ture katoa e puta mai ana i te Paremata o to tatau mo- tu e tu mai nei i Poneke, hei ako i te iwi i nga hapu kia mohio ki te ahua o ia ture o ia ture, me toua pai me tona kino, me nga ma- hi e pai ai aua ture e kino ai ranei aua ture. (8.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga e homai ana e nga tangata whakatipu- tipu mahi Paamu, mahi toa, Parakimete, naahi Kaata, Paki, Kooti, Humeke, Teera kahu-taane wahine hoki, Teera Meke, hani- hi, nae era atu tu mahi katoa e puta mai ai he painga ki te iwi ki nga napu, ki nga tangata hoki, engari he utua inihi mo enei tu panui. (9.) Ka manaakitia e te "Puke" nga tao- nga e homai ana e nga tangata matau ki te korero pukapuka Paheha, Nupepa Pakeha ranei, kia whakaturia hei painga hei whaka- marama i nga iwi i nga hapu i nga tangata, ki nga whakahaere a nga iwi me nga hapu Pakeha o le ao, e puta mai ai he mataura- nga kia tatau, ki nga iwi me nga hapa Maori. (10.) Ka manaakitia e te "Puke" nga ta- onga katoa e homai ana kia mauria e ia, ki nga marae katoa e-powhiritia ai ia kia peka ki uta, whakaatu ai i nga taonga o roto o nga whare Wananga Maori o nga tipuna iho, o te hono i wairua, o tawhiti pamamao, o ta- whiti nui o Hawaiki, tao mai ki Aotearoa nei me ona whakatipuranga katoa tae noa mai nei kia tatau, hei whakaako hei tohu- tohu ki nga mea tika, ki nga mea pai e puta mai ai he matauranga kia tatau, me o tatau uri katoa. (11.) Ka manaakitia e te "Puke" nga ta- onga tuku mai a nga tangata e pa ana ki o tatau aitua, me o tatau marenatanga me nga whanautanga tamariki, me nga mahuetanga taane, wahine ranei, me nga wetekanga ture marena, me era atu tu korero katoa e pa ana ki nga take penei. (12.) Na i tenei haerenga atu o te "Pa- ke" i te 17 o nga ra o Hepetema nei, ki te toro haere, ki te whakamanawa haere, ki te uiui haere ki te ahua o ia iwi o ia hapu, o ia tangata taane me nga wahine, ki te kimi- kimi utanga haere mo to koutou maunga tapu, i puputia ai nga morehu, kia kaha koutou e nga iwi e nga hapu e nga tangata- ki te homai utanga hei pikau maku, ki o koutou marae, ko te whangai moku i te tau, kotahi tekau hereni, kia kaha te whangai i au, ma tae atu au ki o koutou marae, aha- koa ki mai koutou he porangi ta koutou mokai e pai ana, he whakatauaki ano tona, "he ihu kuri he tangata haere" koia ta kou- tou mokai ka kimikimi haere i nga konga- konga i ngahoro iho i o koutou kainga, he