" KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 47. ] NEPIA, HATAREI, APEREIRA 1, 1865. [VOL. II

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI

MAI.

E MEA ana a Hape o Turanga ki te roa o nga nui-

pepa ki a ia. E ki ana kia haere tonu i nga

meera katoa. Kaore ano ranei tera a Hape kia

rongo e rua tou putanga o te Waka Maori i roto

i te marama kotahi ?

Tae rawa mai te reta a Nguha kua kapi te nui-

pepa i te nui o te korero. Otira hei tera nuipepa

taia ai taua reta.

Tenei hoki te reta a Aperahama te Rangi he

whakakino ki te ritenga Hau Hau. Ekore ano e

taua reta.

PAREKURA I PATEA.

E WHA TE KAU, TAE KI TE RIMA TE

KAU, O TE HAU HAU KUA MATE

I TE HOIA.

KUA hinga te parekura o te hoia raua

ko te Hau Hau i te taha ki Taranaki

o Patea, he awa kei ko atu o Waito-

tara. Mate rawa o te Hau Hau e wha

te kau tae ki te rima te kau tangata;

mate o te hoia kotahi tonu, i tu i te

upoko—tokotoru i tu a kiko, ka mutu

tonu. Ko te korero tenei. No te 13

o nga ra o Maehe nei ka whakatika atu

te hoia i Patea e anga atu ana ki Ka-

karamea. ' Ka toru nga maero e haere

ana ka tae ki nga hiwi e takoto whaka-

pae ana i te taha katau o to ratou

matua. I konei te tohu o te Hau Hau

e whakapapa ana. No te taenga ake

o te hoia ka huaki mai te pupuhi o tera.

Hua noa pea kia tika te rere mai o te

mata i tona atua te whakatika; e ki

ana hold ratou he toa atua tona—kaore

ia, he heke tonu tana hanga. Ko te

tahuritanga o te hoia i runga i te toa

tangata, ka reia tonutia nga hiwi;

anana! ki hai i roa e riri ana ka whati

kino te hoa riri—tahuti haere atu ana

i runga i nga hiwi, me te weka e kuhu

ana i te wahi otaota kia ngaro ia i te

kai whai. Kawe noa ratou i te tua-

tahi, kawe noa kia mate te hoia i a ia;

no te korenga e taea katahi ka oma. ka

whaia haeretia e te hoia, ka patua

haeretia. I hea ra to ratou atua, te

kai aru i te pakeha ki te moana ? I te

moe pea i kore ai e puta mai ki te

whakaora i ona akonga.

Tera ano e kataina taua iwi te Hau

Hau ra e oma ana i runga hiwi me te

kuri e ngawi haere ana. Tera ano e

taunutia ao te mea he iwi whakahihi

ia; he maha ona • kupu whakatoatoa.

Tetahi, he hunga kohuru ia; ko tona

ritenga tonu tena he kohuru —ekore

ano hoki e arohaina te tangata kohuru;

heoti ano he ritenga mona he mate, ka

mutu tonu ano. Ehara i te ritenga

pakeha kia taunutia nga mate o tona

hoa riri mehemea he hoa riri whakaaro

rangatira. I roto anake i te riri ka

kawea i te ngakau pakeke; tona mu-

tunga iho o te riri ka mauria ka rongo-

atia kia ora, ka manaakitia ka arohaina

tonutia. Ko tenei ekore e puta te

aroha ki te hunga nana nga ritenga kua

kitea e tatou te putanga i Opotiki; ara,

ko te kohurutanga o te Wakana.

Engari ano ra te ritenga Kingi i te

timatanga he ahua whakaaro tangata

tera; tena ko tenei ritenga whakahou-

hou ehara rawa i te ritenga tangata.

Ka mutu ra. Me mohio nga iwi

katoa o te motu ki te teka o te Hau

Pai Marire i tona matenga i te pakeha

i Patea nei, i tera i Nukumaru hoki.

Me he pono tona atua penei kua kore

ia e mate. He pakeha anake nana i

pata, kaore he maori Kuini i roto i aua

riri. ___________

TARANAKI.

TOKOTORU o te Hau Pai Marire o Tara-

naki kua mate i te pehipehi o nga maori

Kuini te pupuhi—ko nga ingoa enei, ko

Taituha, ko te Teira, ko te Waki riwha. I

puhia i te tuatahi o nga ra o Maehe nei.

Tetahi hoki. No te 3 o nga ra o Maehe

ka whakatika atu nga hoia i tetahi kainga

i reira ka haere whaka te taha ki te awa

ki Manganui, he whakataki i te hoa riri.

Te kau nga maero i haere ai ki ro ngahere

ka tae ki te heketanga ki Manganui. Te

taenga ki reira ka rongona te pokarekare-

tanga o te wai i roto i te awa no te ope

tangata e kau ana mai. Katahi ka takoto

nga pakeha, ko etahi i tetahi taha o

te huanui, ko etahi i tetahi taha. Titiro

rawa atu he wahine, he tamariki etahi, na

reira ka kore e puhia koi mate nga wahine.