Volume 4, No. 8
18670801

page 1  (5 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 8. ] NEPIA, TAITEI, AKUHATA 1, 1867. [VOL. IV.

Ko TE wha tenei o nga tau e haere

nei i mahia ai e matou te Waka Mao-

ri; akuanei ko te tau whakamutunga

ia—ara ia ki te kore e manaakitia.

Na Ngatikahungunu tona taonga

he tangata ke nana i manaaki, ara

na te pakeha, na te Kawanatanga.

Ko te mahinga i te nupepa nei ekore

e rite i te homaitanga moni a nga

maori o Heretaunga—nga tangata

nona te taonga, nga tangata mona

nga painga o roto. I mua ai he nui

te korero a te tangata kia taia he

nupepa mo tenei kainga. Ko te ki

tonu tenei i runga i te arero o te ta-

ngata; —" He aha i kore ai e mahia

tetahi nuipepa maori mo matou! Ko

te pakeha anake e kitea ana i tana

nupepa, e rongo ana i nga korero o

te motu nei, ko matou kaore. " He

nui nga tangata i hohoro te whakaae

kia manaakitia mehemea ka tahuri te

pakeha ki te mahi—kaore, he waha

kau ia. No te whakamatauranga,

no te tahuritanga ki te mahi he ta-

ngata kotahi nana i manaaki, ko te

nuinga kanape. Ko nga rangatira

marire nga mea i kore e tahuri ki te

whakarite i nga kai mahi. Hua

noaiho matou ko te hunga rangatira,

ara te hunga e maharatia ana he

hunga whai whakaaro, hua noa mana

e kite i te painga o tenei hanga hei

ako i te nuinga, hei whakatika i te

whakaaro o te iwi katoa, hei whaka-

putanga kupu hoki ki nga iwi i ta-

whiti. Ko tenei kua pouri matou ki

te ngakau kore o nga tangata; no

konei ka ngakau kore hoki matou ki

te mahi. Heoi nei ano te iwi maori

o te motu nei i whai nupepa hei

hapai i tona rongo ko Ngatikahu-

ngunu anake. Na he iwi whai rawa

koutou a Ngatikahungunu. E hia

ranei mano pauna e huri tonu ana ki

a koutou i roto i nga tau katoa—he

maha noa atu ra. Ko etahi iwi o te

motu nei ekore e rite ki a koutou te

nui o te moni, ahakoa tena, erangi

ano ratou e homai ana i tana mea

hikipene hei whakarite nupepa mana.

E ki ana te Karaipiture; —" Ekore

te poropiti e whakakinoa, hei tana

whenua tupu anake, kei ana wha-

naunga, kei tona whare ake ano ka

whakakinoa. " Koia hoki tenei, ko

nga tangata o tawhiti e manaaki

ana i to ratou taonga nei, ko

nga tangata o konei e tahuri

ke ana. Kai te puta mai te wha-

kaaro o nga tangata o Wairarapa,

o Manawatu, o Maketu, o Otakou,

o Wharekauri atu—ko Heretaunga

anake e hapa ana. He kuare no

koutou ki te pai o tenei mea i kore

ai e manaakitia e koutou. He kore

hoki kaore ano pea kia tino tae kite

takiwa o te maramatanga o te nga-

kau maori — hei tera whakatupu-

ranga pea te ahua tae ai. Na nga

nupepa o te pakeha tetahi wahi i

tika ai ia. He hanga hapai te nu-

pepa i te pai, he hanga patu i te kino.

Ki te tuku e koutou ta koutou nu-

pepa kia mate apopo ake nei, he

rongo kuare tena mo koutou. Na,

me ki pono mai koutou inaianei ano

—E pai ana ranei koutou kia mahia

tonutia te nupepa nei ? A, ki te

mahia tonutia e matou tera ranei

koutou e utu ? Ki te kore, e pai

aua, me whakamutu te mahi—na

koutou ano i patu i mate ai. Ki te

whakamutua inaianei ekore hoki e

mahia i ko atu. Otira ki te pai

koutou kia mau tonu te nupepa nei

me hohoro koutou te tahuri ki te

kohikohi moni inaianei ano — tena

kainga, tena kainga. Nana i tae ki

te rima pauna o te kainga kotahi, ki

te te kau pauna ranei ta koutou ko-

hikohinga, e pai ana. Kia rongo

mai koutou ka whanga matou i roto

i enei marama e toru e takoto ake

nei me i koro e homai moni e nga

tangata e tango ana i te nupepa, ka

kore e homai i roto i ena marama ka

whakamutua te hoatu i reira ai—he

pono tenei.

Na, he kupu tenei ki a koutou nga

tangata o era iwi, o Waikato, o Nga-

puhi, o Ngatiraukawa, o Ngatitoa, o

Ngatiawa, o Ngatiapa, o hea atu.

Ki ta matou i hiahia ai me waiho tenei

nupepa hei whakapuakanga kupu mo

nga iwi maori katoa o te motu nei—

O