Volume 3, No. 3
18610601

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 

TE HAEATA TE UTU MO TE TAU } KOTAHI 2s 6d} " Tatou ka haere i to Ihowa Maramatanga." { TE MO TE PUKAPUKA KOTAHI 3d VOL III AKARANA, HUNE 1, 1861. [No. 3. MARAMATAKA MO HUNE.

Hei te 9 o nga ra Hua ai te Marama. Hei te 25 o nga ra Kowiti ai U: Marama.

1 Hatarei 2 Ra Tapu Waiata 9, 10, 11. 3 Manei 4 Turei 5 Wenerei 6 Tarei 7 Parairei 8 Hatarei

9 Ra Tapu Waiata -ti, 4o, -iG. 10 Manei 11 Turei 12 Wenerei 13 Taroi 14 Parairei 15 Hatarei

16 Ra Tapu Waiata 79, 80, 81. Te ra i 17 Manei [male ai a Epiha Putini, "58. 18 Turei 19 Wenerei 20 Tarei 21 Parairei 22 Hatarei

23 Ra Tapu Waiata ilO—113. 24 Manei 25 Turei 26 Wenerei 27 Tarei 28 Parairei 29 Hatarei

30 Ra Tapu Waiata M—i48.

E taia ana Te Haeata i te tahi o nga ra o nga marama katoa. Te utu mo tenei niupepa hia rua hereni mo te Tau te kau ma rua nga niupepa e taia i te tau kotahi. Ko nga tangata e mea ana kia taia o ratou whakaaro ki tenei niupepa, me tuhituhi a ratou pukapuka ki te Kai-Tuhi o Te Haeata, ara ki a Te Patara, kei Onehunga. Ko te tangata e hiahia ana kia taia tona panuitanga ki te Haeata nei, me kawe i tana pukapuka kia Te Wirihana ki te Whare Perehi o "The New Zealander," ma Te Wirihana e whaka- rite utu mo te panuitanga ka taia.

TE HAEATA.

AKARANA, HOE 1, 1861. ! NGA KINO O TE WHAWHAI.

I NA " RONGOMAU."

OTIIA, kei hea he kupu hei whakaatu ? Ko wai hei whakapuaki i nga kino o tenei i hanga o te whawhai ? He kino mo te tinana, he kino mo te wairua; he kino mo tenei ao, he kino mo tera ao atu, he I kino mo te tangata ora, he kino mo te tangata male. E maha noa atu nga kino o te whawhai e kore e taea te kohikohi. Heoi, ko etahi kia tuhituhia, ma koutou huki etahi e whakaaro e mahara. 1. Tetahi kino o te whawhai koia tenei: Kahore ona tukunga iho, kahore ona mutu- nga pai. Maumau whawhai noa ana tetahi iwi ki tetahi iwi. e kore e takoto he tikanga. Maumau ngangare kau ana mo le whenua, e kore e riro i tetahi, e kore e riro i tetahi. Maia kau ana tetahi, mahi kau ana tetahi; hinga kau ana to tetahi, hinga kau ana io tetahi, ko te whenua kihai i riro i tetahi, kihai i riro i tetahi. Kahore e hamumu i tona waha hei ki ake ki tetahi, ' he iwi maia koutou, mo koutou ahau ;' hei ki ake ranei ki tetahi, 'he iwi kaha kore koutou, e kore ahau e pai ki a koutou.' Kahore e penei te whenua; engari, e hamumu ana i tona waha hei mitimiti i nga toto o tetahi o tetahi, mimiti rawa; e hamumu ana i tona waha, hei horo i nga tupapaku o tetahi o tetahi. pau rawa. Tena ko te riro, e kore e riro i tetahi, e kore e riro i tetahi: ta raua whawhai tonu, ngaro rawa, ko te whenua takoto tonu, a. mate noa. Erangi, me patu te whenua; ka mea te tangata ki te whawhai, me whawhai ki te whenua ; kia kaha te patu i te whenua —patupatua nga maunga, patupatua nga pukepuke, patu- patua nga awaawa, patupatua nga repo, patupatua nga raorao, patupatua nga I rakau, patupatua nga otaota, kia maunu ma! ai te take, kia puaki mai ai te reo, kia kiki ake ai etahi, " No Ngatimea ahau—No Ngatimea ahau—No Ngatimea ahau." Tena ko te tangata kia patua ! Ngarongaro kau aua, kihai kitea he tika- nga, kihai i mutunga tika. I penei hoki nga ngangaretanga o nga iwi Pakeha, ngarongaro kau ana te mano tini o nga tangata, kihai mau he tikanga, kihai takoto. Maumau whakatika noa tetahi iwi ki te whawhai, hua noa e riro i a ia te tikanga, a kore noa iho. Maumau main kau. maumau kaha kau, kore noa iho he tikanga mona. Heoi ano he Ukanga mona, ko nga mano tini o ona moni ka maumauria. 2. Tetahi kino o te whawhai, he mau- mau : maumau taima, maumau taonga, maumau kai. Mehemea i mahia nga ra, ngu marama, nga tau i whawhai ai te tangata Maori, penei kua nui noa atu tona rangatiratanga. Warea ana ki te hanga pa, ki le whakapai i tona pu, ki te whanga i tona hoa riri, ki te haere i te whenua roa : na kore noa iho be taima hei maui taonga mona, oranga mona, rangatiratanga mona. Waihoki ko nga taonga, ko nga kai. tinitini nga taonga kua ngaro i te whawhai, i te Pakeha, i te tangata Maori. Poto katoa nga taonga o te tangata Maori ki te hoko pu, ki te hoko paura, ki te hoko mata. Ko nga riwai, ko nga poaka, ko nga muka, ko nga rakau, ko nga aba, ko nga aba. E! maumau whati kau te tuara, maumau mamae kau nga pokoiwhi, maumau nge- nge kau nga waewae, maumau mahi kaa nga ringaringa i nga tini mahi, ngaro katoa nga taonga i te whawhai. Tena tou hanga, e te whawhai! Ka tahutahuna nga whare, ku takatakahia nga mara, ka murumurua nga kainga, ka maumauria ngu taonga, ka whakamarakeraketia ka- toatia te whenua. Ko nga pouaru, ko nga tuahine, ko nga tamariki, e tangi- tangi kau ana, hemo ana i te kai, mate ana i te maeke, ngaro noa iho ana i te mamae o te ngakau, mo nga; hoa mo nga tungane, mo nga matua i hinga i te whawhai. 3. Tetahi kino o te whawhai, he takahi i nga kupu o te Atua. 1 raua e whawhai noa ana o koutou tupuna, kahore ano i tae mai te Pukapuka o te Atua. Tena ko tenei, ko to le Atua Pukapuka Tapu kua tae mai, me nga karere o te Atua kua tae mai. Kei mea mai le tangata, "Hei aha maku tena Pukapuka? Hei