|
| |||||||||||||
3| 4 TE KARERE O PONEKE. Areiahi, Mei 15, 1858. He korero tenei naku ki a koe, e Pehimana, mo te ritenga o Kawana. E hoa, tenei ano taku whakaaro kia rongo mai koe: tenei au te miri nei i nga tura o te hue nei, kia hohoro te pakari, kia kitea te kakanoe kore e pakari te kakano, e pakari ranei; ko te kakano e kore e pakari ko te taka maori; ko nga hua o roto, ko te kore o te tika e tutuki ki tona otinga. Ka kotia i waenganui he reo ke, no konei au i mahara ai, koiano ra pea ka tahi te mea ho ko tenei, ka haehae au i oku kakahu taua, ka rere au ki roto ki te pungarehu, ara ki roto ki te ritenga o Kawana, no te mea he tao- nga tenei mea pai apiti rua ki te wha- kapono ka pai. Ki te mea ka kinakia te tiki, to taewa, ki te puwha ranei, ki tetahi atu kai ranei a te maori, e kore e pai; e rangi ano ra pea ma tona kinaki ano ka reka, ka tatu ki roto ki te ngakau. Tenei te kupu a Paora, he taonga nui te whakapono hui tahi ki te ngakau tatu; no konei i whakatakotoria ai taku ringaringa ku- ware ki runga ki tenei potae ake ako ake. Tenei au te pouri nei ki nga tangata o toku kainga. Kia ara mai pea he tangata i te mate hei ako ka rongo ai pea, aua ranei; ko tenei ka u au ki tenei mahi kia kite ai au i ona hua ko te hua tenei, ko te mahi papa, aha, aha; kia puia mai ai i roto he tarau, he hate, he paraikete, me nga mea ka- toa o te pakeha. Ka mutu aku korero. Na HETARAKA OTENE RANGIHA- WEPOU. Waitotara, Mei 16, 1858. Tae mai tau reta kua mutu te Ko. miti nui o matou ko toku iwi ko Nga Rauru. E toru rau i huihui ai ki Pere- kama komiti ai. Ko taua komiti he komiti whakaaetanga ki te Kawana- tanga, kia te ture o te Kuini; he ko- miti whakaturanga i au hei kaiwha- kawa mo toku iwi katoa. Nga ranga- tira nana taua komiti, naku, na Apera- hama, na Raniera, na Hare Tipene, na Hoani. Ko nga rangatira nunui, ko Aperahama, ko Haretipene, ko Raniera, ko Hoani, ko Hona, ko au ko Pehimana Hamarama (he ingo?. no toku matua kua mate). I muri iho o taua komiti ka karangarangatia e au nga rangatira taitamariki e mo- hio ana ki te korero, hei tangata mo te Kawanatanga, ko Hetaraka ratou ko Nukumaru ma. Ko aua rangatira taitamariki i karangatia 0 au hei wha- katakoto tikanga mo nga kainga ka- toa o toku iwi o Ngarauru, kia mahi pai, kia mahi tika ki to ture o te Kuini, ki te ture o to Atua, A muri iho o to komiti nui, ka hui- hui matou ko toku hapu tutu ako (ko te ingoa ko Ngatipourua), ka mea atu au ki a ratou kia whakarerea nga tikanga maori, kia kati he tikanga ma tatou ko te ture o te Kuini, ko te ture o te Atua, ko te atawhai ki te pakeha, kia kana e tahae i nga mea o te pa- keha. Ka mea atu au i taka oreore, Pikimai, pikimai, kakemai, kakemai, ka pata te aroha o mereraimauhia- nawa! Ko te tikanga o tenei oreore, kia haere katoa te iwi ki runga ki te tikanga Kei runga ko Raniera: ka o o mea, Ae, kati ano he tikanga ma ta- tou ko nga marama a te Atua, a te Kuini. Kei runga ko Teretiu: ka mea, Ae, kati ano he tikanga ma tatou ko te tikanga o te Atua, ko te tikanga o te Kuini. Kei runga, ko Hani: ka mea, E Pehimana, ka whakamaro au i ou ringaringa kia tu tonu koe hei kai whakawa mo tatou katoa. Ka mea tana oreore:Kore au e hinga, he rakau puhangahanga; ma te toki au e tau, ka hinga au, mahiawa! Kei runga ko Wiremu: ka mea, Ae, ko te ture o te Kuini hei tikanga ma tatou. Kei runga ko Eruera: ka mea, Kia u, e tamama, ahakoa ki mai etahi hapu ma te Kawanatanga ka riro ai te whenua, kahore, ma te tangata ano nona te whenua e hoatu ki te pake- ha; kia u tatou ki te Kawanatanga. Ka whakahua i tana Waiata. Kei runga ko te Wirihana: Kia mau ta- tou ki to tikanga Kawanatanga; ka waiata ia. Kei runga ko Hetaraka: ka mea, Kia tika ta tatou haere ki te kawanatanga; kei rite tatou ki te haere a te koura; kei haere aroaro, kei haere tuara; e ngari me haere aroaro anake tatou ki te whakarite i te ture o te Kuini. Kei runga ko Kori Tamahira: ka meaWhakarongo mai, e taku tao- kete, e Pehimana, kia mau tatou ki te tikanga o te Kuini, ki te Kawanata- nga. E hiahia ana au ki te tikanga o to Kuini. Ka mea taua waiata:Te ngakau e kaiaonei, kia whakatu au ki te haerenga nohonga, kai te karamu e. wiua mai a Rihari. E hoa, mau enei korero e ta mai ki te Karere. Na tou hoa aroha, Na PEHIMANA HAMARAMA, Rangatira-kaiwhakawa. NGA RITENGA O TE HOKOHOKO. NGA KAI O TE MARA. Witi, 8 hereni, me te hikipene, mo te puhera (62 pauna.) Paraoa, 24 hereni, mo te rau pauna. Papapa, Witi, I hereni 3 pene, mo te puhera (20 pauna). Paraoa, tuatoru, Io hereni mo te rau pauna. Kanga, 8 hereni me te hikipene mo te puhera (56 pauna). Taewa hua hou, 8 hereni mo te rau. Ooti, 8 hereni, mo te puhera (40 pauna). NGA KAI KINAKI. Piwhi, 3 pene mo te pauna. Kiko Hipi, 4 pene, mo te pauna. Kuao kau, 5 pene, 6 pene, mo te pauna. Poaka ora, 3 pene mo te pauna. KO ERA ATU MEA. Pata (hou), 1 hereni me te hikipene mo te pauna. Pata (toie), 1 hereni, mo te pauna. Hua heihei, 4 hereni mo te kau ma rua. Poaka whakapaoa, 1 hereni, 4 pene mo te pauna. Tuhi, 1 hereni mo te pauna. Pipipi, 6 hereni, 9 hereni, te mea Kuihi, 2 hereni, 6 hereni, te mea kotahi. Parera, 4 hereni, 5 hereni, takirua. Heihei, 4 hereni, 5 hereni takirua Muka papai, 20 hereni mo te rau pauna. I taia tenei Nupepa i te perehi o MEKENIHI raua ko MIUA, i Poneke, NIU TIRENE. |