Pukapuka 6, Nama 15
18701007

whārangi 4  (7 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua3
5titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI

rapunga, te whakaaro me te matau-

ranga. mo ratou. Engari ue waiho

tona rapunga i runga, i te ara o to te

katoa tona whakaaro, tona hiahia;

ara ia, ki te tika to te katoa ki tana

titiro. Me ata titiro

nga he katoa i roto i nga iwi, a kia

o

uaua tonu ia ki te tango tikanga e

kore ai; me whakai ata nga uaua-

tanga me nga matauranga katoa o

tona ngakau ki te tikanga

e pai ai te katoa, nga tikanga e kake

katoa ui (e Takiwa i riro ai ko ia

hei waha. Ara ko te matauranga o

te katoa me hui ki roto ki tona

hinengaro. Koia ra tenei i kiia ui

kia kimihia e nga iwi ki te tangata

matau, ki te tangata pono, hei waha

mo ratou. Kaua e waiho i runga i

te rangatiratanga o ana tupuna te

whakaaro e tangohia ai ia—ko te

whakamaoritanga hold o tena, i kiia

ui he rangatira ratou, he tokomaha

no nga tangata kua mate i a ratou i

runga i nga ritenga o mua, he toko-

maha hoki kua hereherea hei taure-

reka; engari na tona matauranga

ake, na tona piri ki te tika ki to pono.

Ki te kitea enei painga i roto i tetahi

rangatira he tika kia tangohia ko ia

hei tangata mo te Runanga. Otira

ko te tino tikanga tenei, ekore e ta-

ngohia te tangata mo tona rangatira-

tanga anake ano, engari mo tona,

matauranga me tonu tika— ahakoa

rangatira, ahakoa tangata noa iho.

He mea pai kia karangatia he hui i

tetahi ra i mua mai o te pootitanga

hei whakarite tangata mo te haere

ki te Runanga, kia tae rawa atu ki

te pootitanga kua rite te whakaaro

ki runga ki te tangata kotahi. Pe-

nei, ko te whakahuakanga anake o

tona ingoa kua tu ia—to mate pooti,

te aha. Ka pono ki to pera me haere

mai he tangata o era atu kainga o te

Takiwa—tena kainga ko tona ta-

ngata, tena kainga ko tona tangata

—hei waha mo to ratou nuinga kite

hui.

Kia tae ki te wa o te pootitanga

ka panuitia atu e matou nga tikanga

o te whakahaeretanga o te mahi kia

mohiotia e koutou.

KOOTI WHAKAWA WHENUA

MAORI NEPIA.

KUA tu taua Kooti ki Nepia nei i te 16

o nga ra o Hepetema, 1870. Ko nga

kainga enei i whakawakia, ara: —

TE PUNINGA—622 eka. Karaitiana

Takamoana, Te Waaka Kawatini, Tamihana

Pekapeka, Henare Tomoana, Manaena

Tini, Meihana Takihi, Paora Torotoro,

Ahere te Koari, Manahi te Apaapa me

Hemi Rongomaiwahine. He whenua here.

KOHURAU—17, 775 eka. I wehea tenei

whenua kia rua karaati kia o ai etahi

tangata. Engari na to tautohe a nga

tangata te rite nga ingoa mo roto i nga

karaati, na reira ka ki te Kooti me waiho

hei tera Kooti whakaoti ai. Ko Paora

Kaiwhata me tona iwi nga tangata nona

tenei whenua.

RUNANGA, Nos. 1 & 2. —Ko enei whenua

i tukua atu ki tetahi nohoanga o te Kooti

whakawa ai—he kore hoki kaore i oti te

ruri.

TUHIRANGI—1200 eka. Wiramina,

Meretene, Haua, Tuakana, Te Taka, Hara,

Pera, Katerina, Hohepa me Paora Kai-

whata, He whenua here.

WHAKATANGIAUE. Ko tenei whenua

kua tukua atu ki tera nohoanga o te Kooti

ki Waipaoa whakawakia ai.

TE WAOKU No. 1. Kua tukua ki tera

Kooti ki Waipaoa.

TE WAOKU Ko. 4—64 eka. Hei Wai-

paoa whakawakia ai.

TAHORAITI No. 2. Na Hohepa Paewai

te panui kia uru ia ki te Karaati o tenei

whenua hei riwhi mo Hanita te Maero kua

mate. Ue be no te panuitanga no reira

ka tukua Lei tera Kooti korerotia ai.

KAHUMOKO—220 eka. Ko Pane te

Urihe hei riwhi mo Piko kua mate.

HERETAUNGA. Ko Rata Te Houi hei

riwhi mo Matiaha kua mate.

WHARAU. Ko Pukepuke Tauhinu te

riwhi mo Te Koko kua mate.

MANGAROA—11, 726 eka. Ko Hirini

Takamoana hei riwhi ki tenei whenua mo

tona mutua kua mate, mo Te Harawira

Tukuao.

NGATARAWA No. 5 —5375 eka. Hirini

Takamoana hei uru ki te karaati o tona

matua kua mate, o Te Harawira Takuao.

RAUKAWA WEST—4827 eka. Ko

Hirini Takamoana hei riwhi mo te Hara-

wira Takuao kua mate.

WHARE, o TE. —Ko Hirini

Takamoana hei riwhi mo Te Harawira

Tukuao.

—1253 eka. Ko

Arini, ko te Roera, Iraia, Hekara, Te

Rui, Turanga, Te Matenga, Ripeka me

Pane ko ratou katoa hei riwhi mo Karauria

Pupu kua mate.

—764 eka. Ko Reihana

Paukena hei riwhi mo Karamoa Pohatu

kua mate.

KAOKAOROA—4132 eka. Ko Te Koko,

tetahi o nga tangata o te Karaati o tenei

whenua, kua mate. Ko ia anake kaore i

moketi i tona wahi, ko etahi i moketi katoa

ratou. No reira ka ki te Kai Whakawa

me pa atu ia ki te Tino Kai Whakawa

korero ai—ki te pai mai i a ia katahi ka

whakaetia a Pukepuke Tauhinu hei riwhi

mo Te Koko. He maharahara hoki nona

ki te moketitanga. He whenua moketi

ano hoki tenei na Karauria Pupu kua mate.

Kia tika mai i te tino Kai Whakawa katahi