Pukapuka 2, Nama 4
18940310

whārangi 2  (4 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
HUIA TANGATA KOTAHI.

nga ia tatou tamariki ki te Poka ho

hona, ara i runga i te taupatupatu

o a tatou, tikanga kia tatou ano.

Titiro atu tatou kia Kotarani me

te Airihi, kua nui nga tau i kotahi

ai ratou, kua marena nga uri

rangatira tetahi ki tetahi kua ko

tahi te reo mete tikanga katoa, a

kore rawa e mohiotia tera e mohio

e ra iwi ki nga mamae me nga

Taimahatanga, Penei ano ia tatou

ka whakarokore nei kia tatou

tamariki i muri ia tatou, Aha koa

i runga i tenei ahua, ka penei ta-

tou, ki te tomo tatou ki te tikanga

Pakeha katahi ka ora o tatou uri,

ko taku Paina tenei kia tatou, a

ma tatou tahi e whakaro, koia kua

korerotia ake nei e ahau, kua Puta

noaatu nga uri Rangatira i marena

ki roto ki era iwi i mua noa atu.

Heoi puta ake ana ano tenei ahua

kua rango nei tatou Otira, ma tatou

tahi tenei e whakaro i reinga ite

mahara rangatira i ro o i o tatou

wahi.

NO HERETAUNGA

Kua tae mai te Beta a te hoa, a Netana

Patuawa, o Maropiu Take wira, mete pauna i

roto mote Pepa kia ia mo te tau hou.

Kaa tae mai te Reta a Wi Hatarei o te Mahia

He mea mai kaore ia e tuku mai ite moni mote

tau kua Pahure, E ngari ka tuku mai aia mote

tau hou, he mea mai koki hia rere tonu te

manu kia ia.

Pera ano hoki te Beta a te Rangitere o te

Mahia, ano.

Kua oti ano te whakamarama i nga rerenga

tuatahi o to koutou manu, kei a koutou ano te

whakaro ki te manaki i te taonga nei, E hara

hoki te rere atu a to koutou manu i to mahi

rapa hei wini mo wai tangata ranei, i roto ite

hapu iwi ranei, Engari e mahi ana mo nga iwi

katoa i runga inga motu e rua, a kote Pauna e

tukua mai nei, mo nga kai mahi o te Pepa nei,

He tini nga hoa kua tuku mai i te ora mo te

Manu, i runga i te whakaro ki te taonga, kua

whiwhi te kanohi kua kai te mangai kua

Puhake ite taringa, E hara hoki te rere atu a

to koutou manu e ngahoa, i te Peehi i o koutou

maturanga hakahaka, matauranga Tiketike

ranei, Engari he Patuki kau i te Tatau kote

tangata e uaki ana katomo atu aia ki roto. —

Nate Etita.

Kua kite matou ka tu te purei whakakata

tangata nei ki Hehitingi ate 15, mete 16 onga

ra o Maehe nei.

Kua kite iho matou kite pepa Herara o Nepia,

taihoa ka mahia he Ture mo te nui ote moni e

tono a ana e nga maori ki nga Manuhiri

haere ki Retorua kia utua kia ratou

mo ta ratou mahi whakaatu haere i nga

wahi o reira, ko tana pakeha e ki ana i

tetahi wahi penei ano me Rotorua, kei Ameri-

ka taua wahi, ko te utu mo nga whare nohoa-

nga, e rua tonu hereni, ae mea ana ia, me noho

pera ano he Ture mo Rotorua.

I karangatia e nga Maori o Moawhango a

Hone Petana, Pirimia ki ta ratou Hui I reira

ka whakaatu a Tetana ki nga maori, kua wha-

kaatu te kawanatanga ko to ratou hiahia i mai-

anei, kia whakamahia nga Miriona Eka whenua

e takoto noaiho nei, kaore e mahia ana, Ina

hoki he nui nga tangata e pirangi whenua ana

hei mahinga ma ratou, ko tenei tikanga ate

kawanatanga, e pa ana ano ki nga pakeha, heoi

te huarahi ate kawanatanga i naianei, he tono

kite Paremata, i tenei tau, kia whakamanatia

ratou te kawanatanga kite tango mai i etahi o

nga whenua, ite Pakeha, ka whakanoho tangata

ki ranga kei konei hoki te nui nga ote whenua,

a ko aua whenua e takoto noaiho ana kaore e

mahi ana, koia tenei to ahua whenua hei wha-

kanoho tangata ki runga, a ka ahei te kawana-

tanga ki te tango i aua whenua, mehemea e

whakaae te tangata nona, kore ranei, ko nga

whenua maori e mauria ana ete kawanatanga

ka utua ano, ara penei ka rahui tia ka utua

ranei ki tetahi pukapuka tuhituhi penei, E

nama ana te kawanatanga ki nga maori e mea

te nui Ote moni, me whakarite ano he Itareti

mo taua moni, a rae kaua hoki e whakawhiti i

aua ritenga ki tetahi atu, E ki ana te Minita ka

ora noatu te tangata mo tona whanau ite Ita-

reti, i ia tau, i ia tau, ka mutu, tona korero i

konei ka whakakohia e nga maori, ma ratou e

whiriwhiri he komiti hei titiro i tenei mahi ka

mutu, ka whakaatu kite kawanatanga ite wha-

kaaro o ia Hapu o ia Hapu.

I te whakawa uiui mote pakarutanga ote

kaipuke ko Tiehi i Ririmana te Ingoa, ka ki te

kapene i paea te kaipuke ki Wharekauri ite

rua tekau ma rua onga ra, ite ahua kino ote

moana ka haere ia ki runga ito rua onga haora

ote Atu, ite kaha ote ia kaore i kaha te kaipuku

ki te haere, a paea ana ki uta, e ki ana te ka-

pene o te Tima kote Kuhu te ingoa, mehemea

ka tae ana tu kaipuke ki roto i taua ia, kore

rawa e kore te Paea ki uta, Heoi kaore ano i

whakataua, mehemea no te kapene te he i paea

ai taua kaipuke ki uta.

WAEA MAI.

O

NGA MOTU I WAHO ATU I

NUI TIRENI.

RANANA.

Kua tukua e Karati tana te Pirimia o Ingarani

tona pukapuka kite Paremata whakatu, e unu

ana ia i tona tunga mema i roto ite Whara

Paremata, ite mea kua koroheketia ia, a kue

Atarua hoki ona kanohi.

RANANA.

Kua whakaaetia e te Kuini te pukapuka unu

a Karatitana i aia ki waho, ko te Bore Rohipiri

te tangata kua whakaritea hei riwhi mona.

KARAKATA..

I whakaekea e nga maori o konei te Pa, ote

taha Ingarihi i Porahaki, mate ana e toru te

kau maori ite taha Pakeha, e rua tekau i mau

herehere.

TIAMANA.

I pakaru tetahi Paipa i runga ite Paranapa-

aka, Manuao o Tianaana, mate ananga tangata

e wha tekau ma tahi he nui hoki i taotu.

AMERIKA.

I whakaekea e te taha kawanatanga te Pa ote

taha maori, patu patu ana, e wha rau i

mate, he nui hoki i mau herehere.

RANANA.

Kua mau i nga Hoia o Inia kite taha Haua-

uru, i raro ite whakahaere a Kanara Matene,

a Pahamapata te Rangatira onga Maori o Inia,

e Iwa nga tangata ote taha o Matene i taotu,

engari i mate kino te taha o Puhamapata.

POIHENA.

Kua whakataua e nga kai whakahaere o nga

Hoia o konei kia tonoa a te Rapiti, Manuao,

kei tiaki haere i Nui Tireni, i mua ake nei,

hote Manuao o Nui Tireni kote Tauranga.

KUINIRANA.

Kua tae mai te rongo e rua kaipuke i tutuki

i konei, kotahi o aua kaipuke i totohu tonu

atu, kore rawa he tangata i ora, ko tetahi i

haere tonu kaore i roa ka totohu ano, ko ngu

tangata o aua kaipuke i mate e wha tekau ma

rima.

RIO, ATARERIA.

I puta tetahi whawhai a nga Iwi o konei u

Parahira. he nui nga tangata i mate e rua rau

e whitu te kau o tetahi taha e whitu rau e

toru te kau o tetahi.

WAHINGITANA.

I whaia e nga pirihimana tetahi tangata ko

Mitara i konei, ka oma taua tangata ki roto i

nga tangata e tatari ana kite Rerewe ite Rerewe

Teihana, ka rere atu tetahi pirihimana kite

Hopu, ka puhia e Mitara ka hemo, ka, puhia

ano e ia e rua atu nga tangata, ka hemo, ka

rere atu etahi ka mau, ka patua taua tangata

tata tonu ka hemo, kei roto aia itu wharehere-

here i naianei.

PIRIHIPANA.

Ko tetahi kohuru kino, kua kitea i konei he

wahine te mea i kohurutia i tapahia te kaki,

ku, mutu, ka werowerohia te tinana, kei tu

kimi nga pirihimana ite tangata.

TE PUHANGA A TETAHI TANGATA

I TETAHI.

HOPATA, MAEHE 1.

WAEA

o

NUI TIRENI.

PONEKE

Kua tae mai te rongo, E haere ana a Ta Hori

Kerei ki Ingarani, ka nui te whakamoemiti <

nga tangata ki aia, e haere ana ia ma runga ite

Tima hou nei.

AKARANA.

Ko tetahi tangata ko Haku te Ingoa e haere

ana he kariri Tainamaiti i roto i tona ringa, ka

pa ano tona ringa ki tona waewae, paku ana te

kariri, riro tonu atu tetahi o tona ringa.

PONEKE.

Ka nui te whakapai o nga Maori o Wanganui

kite Pirimia, 1 tono etahi maori kiu whakaturi

he taone ki pipiriki, whakahokia anu e 1

Pirimia, kaore te kawanatanga e kaha ki 1

mau mai i tera take ki runga ia ratou,

Kawanatanga, ).