Nama 48
19020201

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA, TE KOTAHITANGA O TE AUTE.

TE HUI KI TE AUTE. (Na TIPI-WHENUA.)

NO te Ra-wha te 30 o nga ra o Hanuere, 1902 ka tu te hui tuaono o te Kotahi- tanga o nga tamariki o Te Aute ki Te Aute Kareti ki te matapuna i whanau ai tenei ko- tahitanga. No te hui i tu ki Putiki i whaka- arohia ai me hoki ano te hui tau ki Te Aute, hei kukume mai i nga tamariki tawhito o Te Aute kia haere mai kia kite i te wahi i whaka- tupuria i whakaakona ai ratou. I rere ano te kupu powhiri a te Hekeretari ki nga rangatira Maori, ki nga kai-whakatakoto whakaaro o te Iwi Maori. Heoi i te ahiahi i te Ra-wha i te 8 o nga haora whakamine ana ki te whare kura te Hon. Henare Tomoana M.L.C., a Ihaia Hutana, a Peni te Uamairangi, a Rupu- ha te Hianga, a Nepe te Apatu, o Heretaunga, a Paratene Ngata, a Pene Heihi, o Ngati- porou, me etahi atu. O nga tamariki kau- matua o Te Aute ko Rev. Aperahama Tami- here, ko Rev. Katene Pukerua, ko Paraire Tomoana, ko Hemi Kireka, ko Raniera Eri- hana, ko Peni Hakiwai, ko Kingi Tahiwi, ko Wi Paraire, ko R. A. Douglas, ko Riwai Hiwinui, ko Paraone Turei, ko Raniera Ka- whia, ko Anson H. Cato, ko Horomona Paipa, ko Ware Waitai, ko Tame Harapata, ko Hare Potaka, ko Rana Kooti, ko Porangahau, ko Reweti Kohere me Apirana Ngata. Nga pakeha i tae mai ko Rev. A. O. Wiremu o Whanganui, ko Rev. Aata Wiremu o Te Aute, ko te Hekeretari ko Te Tatana, ma- hita o Te Aute Kareti, me te Tumuaki me te Atirikona Hamiora Wiremu •I mua atu o te whai-korero a Te Wiremu, ka panuitia e te Hekeretari nga waea me nga pukapuka tangi mai a nga hoa. Na te Hon. W. C. Walker, Minita o nga Kura, he wha- kaatu i te pouri o tona ngakau mo tona kore- nga e tae mai ki te hui, ko tera hoki tona hiahia ai. Na te Hon. Timi Kara, Minita o te Taha Maori, he whakaatu nana i te awa- ngawanga o tona ngakau e kore pea ia e tae mai, no muri mai ko te waea he mea mai e tae mai ia. Na Takuta Maui Pomare M.D. i te nui o te raruraru i a ia i te kore kahore i taki- taro tona hokinga mai i W hare-kauri, e kore ia e ahei te haere mai; nana te tangi mai " Kia Ora, te Kotahitanga !" Na Tutere raua ko Pita Paaka o te Kura Takuta i Otepoti he waea tangi mai ki te hui. Na Reweti Kohere i mau mai i Whanganui te kupu mihi mai a te. • Hui o nga tangata o nga Kareti nunui o Niu Tireni, he whakaatu mai hoki i to ratou aroha ki te " Ropu Taitamariki Maori."

TE POWHIRI HE NGA WHAKAHOKI. Na Te Wiremu Atirikona, na te Tumuaki, te kupu powhiri tuatahi ki te hui. Ko ana kupu ki nga kaumatua he tono nana kia awhi- na i nga tamariki, no te mea e titiro ana nga tamariki ki nga kaumatua hei awhina i a ratou, e titiro ana ki te iwi katoa. Ma ratou e kawe haere tenei mahi ki nga takiwa. Na te matau- ranga na te maramatanga i puta mai ki etahi o nga tamariki o Te Aute i pupu ake ai tenei whakaaro i roto i o ratou ngakau. E whaia ana e ratou te ora mo te tinana me te ora mo te wairua, e whakaarohia ana te oranga mo nga taha e rua o te tangata. Muri iho ka tu ko Apirana Ngata ki te whakatau i te manuhiri. He manuhiri ia he tangata whenua ano hoki. I hari ia mo te tokomaha o nga kaumatua i tae mai ki te ma- naaki i ta ratou hui. I hari ano hoki ia mo te taenga mai o nga tamariki kaumatua o Te Aute, kua tae mai nei a ratou uri ki te kareti. E awangawanga ana tona ngakau e mahara- hara ana kei te kore pea a ratou tamariki i te whakarongo ki nga kupu a nga kaumatua. Ko to ratou hiahia he whakarongo ki nga kupu whakaako ki nga kupu tohutohu a nga pakeke. Kaore to ratou kaumatua a Te Wiremu i te puhoi ki te tohutohu ia ratou " kia mahaki kia hakahaka." Ko to ratou hiahia ko te tuku ki raro i nga wawae o nga kaumatua. E whaka- waia ana te tamariki ki te whakamanamana. E whakahengia ana te Kotahitango o Te Aute mo ta ratou whakatauki, " Ka pu te ruha, ka hao te rangatahi." Ko te timatanga o te wha- katauki i tenei whakatauki i Poneke na Tama- hau. " Haere mai kia kite i a Te Wiremu. Kei te ora tonu, kei te koroki tonu." He kainga pakeha tenei, he kopiri kaore e puta nga pao nga ngahau.

Ko nga kupu tuatahi a Te Tatana he wha- kamihi ki nga rangatira ki nga kaumatua mo ta ratou whakahonoretanga i te hui i to ratou taenga mai, mo ta ratou mauranga mai i te matauranga i whakahiatotia nei e ratou i ru- nga i nga tau maha, ehara i te mea he matau- ranga i whakatupuria i roto i nga whare-kura o te pakeha. Heoi ano e tupu ai tenei mahi ma te tautoko o nga kaumatua o te iwi. Ko nga tamariki mo nga wa kei te haere mai ma ratou e whakatutuki nga whakaaro nga tika- nga nga mahi. E koa ana ano tona ngakau i tana kitenga i ana tamariki tawhito. E wha- kamanamana ana ia i a ia ka kite nei ki nga pitopito o Te Aute e honohono ana ki te rakau